Osmanlı Devleti ile ilgili bilgi kaynakları

(?-1583 İstanbul), 16. yüzyıl münşilerinden. Kanunî Sultan Süleyman döneminde Defterdar Çivizade Abdullah Çelebi'nin evinde yetişerek Sokullu Mehmet Paşa'nın divan kâtibi oldu. Reisülküttaplığa (1570)...

İstanbul Boğazı'nın batısında, Büyükdere iskelesine 6 km uzaklıkta, 5.300 hektarlık orman. En yüksek noktası Kartaltepe'dir (230 m.). Ormanda gürgen, kayın, meşe ve kestane ağaçları çoğunluktadır. Kan...

(? - 1499, ?), Türk denizcisi. Önceleri korsanlık yapmış, daha sonra Osmanlı Devleti'nin hizmetine girmiştir. Yaşamı hakkında fazla bir bilgi yoktur. II. Bayezit döneminde Osmanlı-Venedik savaşlarına ...

Osmanlı Devleti'nde en büyük idarî birim. Osmanlı idare sistemine göre imparatorluk eyaletlere, eyaletler sancaklara, sancaklar kazalara, kazalar nahiyelere bölünmüştü. Başlangıçta eyaletlerin başında...

(1872 Midilli-1922 Tiflis), asker, siyasetçi ve İttihat Terakki'nin önde gelen liderlerinden. Harp Akademisi'ni bitirdikten sonra devrinin pek çok aydını gibi İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne girdi. 190...

Osmanlı Devleti ile Avusturya ve Rusya arasında 18 Eylül 1739'da imzalanan iki antlaşma. 1736-1739 yılları arasında süren Osmanlı-Avusturya Savaşı, Avusturya'nın yenilgisiyle sonuçlanınca Belgrad'da b...

Mehmet Ali Paşa'nın isyanıyla ortaya çıkan Mısır sorununa bir çözüm getirmek amacıyla Osmanlı Devleti, İngiltere, Rusya, Avusturya ve Prusya arasında, 15 Temmuz 1840'ta Londra'da imzalanan antlaşma. B...

Osmanlı Devleti'nde günümüzde başbakanlığa karşılık gelen makam. Sadr-ı Azam olarak da yazılır. Arapça baş, ileri anlamına gelen "sadr" sözcüğüyle büyük, ulu anlamına gelen "azam" sözcüklerinin birleş...

Osmanlı Devleti'nde adalet işlerine bakan divan üyesi. 1481 yılına dek bir kazasker varken bu tarihte Anadolu kazaskeri ve Rumeli kazaskeri olmak üzere iki kazaskerlik makamı oluşturuldu. Anadolu ka...

İslâmlıktan önceki ve sonraki tüm Türk devletlerinde, soylulara, yüksek devlet adamlarına ve çeşitli derecelerdeki görevlilere verilen unvan. Ayrıca erkekler için "Bay" yerine de kullanılır. Osmanlıla...

Yabancı elçilik ya da konsolosluk koruma görevlisi. Osmanlılarda devlet adamlarını ve kurumları koruma görevlilerine genel olarak kavas denirdi. İmparatorluğun son döneminde, yabancı elçilik ve ko...

İslâm devletlerinde, devlet işlerinin ve devlet adamlarının davranışlarının İslâm dini kurallarına uygun olup olmadığı hakkında yetkili kişiler tarafından yapılan yorum. Osmanlı Devleti'nde bu konuda ...

İstanbul yakınlarında, bugünkü adı Yeşilköy, eski adı Ayastefanos olan yerde Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında imzalanan barış antlaşması (3 Mart 1878). Doksanüç Harbi de denilen 1877-1878 O...

Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 8 Temmuz 1833'te imzalanan antlaşma. II. Mahmut devrinde, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın başlattığı isyan, Osmanlı Devleti için çok tehlikeli ve yıpratıcı...

1593-1606 Osmanlı-Avusturya savaşlarına son veren sulh antlaşması (11 Kasım 1606). 1593'te başlayan Osmanlı-Avusturya savaşı başlangıçta Osmanlılar aleyhine cereyan etti. Orta Macaristan ve Romany...

10 Ağustos 1920'de Osmanlı İmparatorluğu ile İtilâf Devletleri arasında imzalanan barış antlaşması. Antlaşma ayrıca Yunanistan, Japonya ve diğer bazı Avrupa devletleri tarafından da imzalandı. 19 Ocak...

Osmanlı Devleti'nde yılda bir kere verilen maaşa ve bazı eyaletlerden toplanan ve yılda bir kere İstanbul'a gönderilen vergiye verilen ad. Bu gibi eyaletlerde mirî toprak düzeni olmadığı gibi, dirlik ...

IV. Murat'ın Bağdat'ı İranlıların elinden geri almak için düzenlediği sefer (1638). 1623 yılında İran Şahı Abbas, Bağdat'ı ele geçirmişti. IV. Murat, Bağdat'ı geri almak amacıyla 1638 Mayısı'nda İstan...

Osmanlı Devleti'nde, müsellem, yörük gibi asker ocaklarında sefere giden asker. Genel anlamda sefere, savaşa katılan demektir. Bu asker ocakları otuzar kişilik ocaklara ayrılmışlardı. Sefer zamanı her...

Osmanlı Devleti ile Macaristan Krallığı arasında yapılan antlaşma (12 Temmuz 1444). Evrenosoğlu Ali Bey'in yönettiği Belgrad kuşatması sonuçsuz kalınca (1441), Osmanlılar 1444'e kadar Hunyadi Yanoş'un...

İngiltere, Fransa, Çarlık Rusyası, Avusturya-Macaristan, Almanya, İtalya ve Osmanlı İmparatorluğu arasında 13 Temmuz 1878'de imzalanan antlaşma. Ayastefanos Antlaşması Balkanlar'da, Çarlık Rusyası'nın...

Osmanlı İmparatorluğu'nda eyaletlerin başında bulunan, hem askerî hem de mülkî yetkilere sahip yönetici. Osmanlı Devleti'nin başlangıcında tek beylerbeyi vardı. Sayıları zamanla Anadolu ve Rumeli beyl...

(1350 Maveraünnehir-1430 Bursa), Osmanlı şeyhülislâmı ve bilgini. Molla Fenari de denir. Zamanının önemli bilginlerinden, din bilimlerinin yanı sıra matematik ve astronomi öğrendi. Önce Bursa, sonra M...

Kızıldeniz'i Hint Okyanusu'na (Aden Körfezi) bağlayan, 32 km. genişliğindeki boğaz. Yemen ile Somali kıyıları arasındadır. Boğazın Arabistan Yarımadası'na düşen kıyıları I. Dünya Savaşı'na dek Osmanlı...

Moldova'ya Osmanlıların verdiği ad. 1455 yılında Osmanlı egemenliğini kabul etmek zorunda kaldı. Voyvoda denilen başkanları Babıâli tarafından atanırdı. 18. yüzyıl başlarına kadar bu voyvodalar yerli ...