devlet ile ilgili bilgi kaynakları

İslâm tarihinde "Dört Halife Devri"nden sonra İslâm Devleti'nin başına gelen hanedana verilen ad. "Beni Ümeyye" de denir. Emevî iktidarı, Doğu ve Batı Emevîleri olmak üzere ikiye ayrılır. Doğu Emev...

Güney İran ve Irak'ta 932-1055 yılları arasında hüküm süren, Şiî mezhebine bağlı hanedan. Hanedana adını veren Ebu Şüca Büveyh'in, Sasani Hükümdarı Behram'ın soyundan geldiği söylenir. Ebu Şüca'nın oğ...

Amerika Birleşik Devletleri'nin kısa adı. Kuzey Amerika kıtasının orta kısmını, Atlas Okyanusu'ndan Pasifik'e, Kanada sınırından Meksika Körfezi'ne kadar kaplayan geniş ülke. Nüfusunun %80'den fazlas...

(1765 Hotin - 1808 İstanbul)Osmanlı devlet adamı. Yeniçerilikten yetişmedir. Rusçuk ayanı oldu. Silistre'yi de ele geçirerek etki alanını genişletti. 1806 yılında Çarlık Rusyası ile Osmanlı Devleti ar...

Amerika Birleşik Devletleri'nde Erie Gölü üzerinde kent. Niyagara Şelalesi'ne 80 km uzaklıktadır. Nüfusu 328.123 (1990) olan kent, idarî olarak New York'a bağlıdır. Ticaret ve sanayi bakımından gelişm...

Doğu Anadolu'da devlet kuran bir Türk oymağı. Akkoyunluların soyu, Oğuzların Bayındır boyuna bağlanır. Bazı tarihçilere göre bunlar Karakoyunlular ile birlikte 13. yüzyılın sonlarında Maveraünnehir'de...

İngiltere, Fransa, Çarlık Rusyası, Avusturya-Macaristan, Almanya, İtalya ve Osmanlı İmparatorluğu arasında 13 Temmuz 1878'de imzalanan antlaşma. Ayastefanos Antlaşması Balkanlar'da, Çarlık Rusyası'nın...

Osmanlı Devleti'nde, müsellem, yörük gibi asker ocaklarında sefere giden asker. Genel anlamda sefere, savaşa katılan demektir. Bu asker ocakları otuzar kişilik ocaklara ayrılmışlardı. Sefer zamanı her...

Osmanlı Devleti'nde günümüzde başbakanlığa karşılık gelen makam. Sadr-ı Azam olarak da yazılır. Arapça baş, ileri anlamına gelen "sadr" sözcüğüyle büyük, ulu anlamına gelen "azam" sözcüklerinin birleş...

Anadolu'nun ilk Türk devletlerinden biri. Danişmentliler önceleri Tokat, Amasya ve Sivas çevrelerinde etkinlik gösterdiler. Daha sonra 1071-1178 arasında Sivas, Kayseri ve Malatya'da egemenliklerini s...

Osmanlı Devleti'nde en büyük idarî birim. Osmanlı idare sistemine göre imparatorluk eyaletlere, eyaletler sancaklara, sancaklar kazalara, kazalar nahiyelere bölünmüştü. Başlangıçta eyaletlerin başında...

(1870 Jersey - 1939 Paris), Fransız devlet adamı. Gazetecilik yaptı. Milletvekili seçildi. Kurtuluş Savaşı yıllarında Ankara'ya gelerek Ankara Antlaşması'nı imzaladı (20 Ekim 1921). Lozan Konferansı'n...

Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'da kurulan ilk Türk-İslâm devletlerinin en güçlülerinden ve en uzun ömürlülerinden biri (1077-1308). Anadolu'nun Türkleşmesinde ve Haçlılarla yapılan savaşlarda en ...

İslâm devletlerinde hem devlet hazinesine ve devletin malî işlerinin yönetildiği binaya verilen ad. Hz. Muhammed Peygamber zamanında kuruldu ve Halife Hz. Ömer zamanında devletin en önemli kurumu oldu...

Bir ülkedeki ekonomik yaşamın doğrudan devletin kontrolü altında olduğu sistem. Devletin, halkın temel ihtiyaç maddelerinin üretiminde ve temel hizmetlerin sürdürülmesinde doğrudan üretime katılmasıyl...

Batı Afrika kıyılarında, Yeşilburun'un 500 km. kadar açığında, adalar üzerinde kurulmuş devlet (14°45' ve 17°30' Kuzey enlemleri ve 25°-27°45' Batı boylamları). İki grup hâlinde 10 ada ve 5 adacıktan ...

(1886 Plonsk/Polonya-1973 Tel Aviv), İsrail Devleti'nin kurucularından biri ve ilk başbakanı. 1906'da Filistin'e göç etti. 1930'da İsrail İşçi Partisi'nin (MAPAI), 1935'te Dünya Siyonist Örgütü'nün ba...

İ.Ö. 12. yüzyılda tüm Ege Bölgesi'ni ve Önasya'yı etkileri altına alarak, Hitit Devleti'nin yıkılmasına yol açan ve Mısırlıların "Deniz Kavimleri" ya da "Denizden Gelen Halklar" adını verdikleri kavim...

Osmanlı İmparatorluğu'nda eyaletlerin başında bulunan, hem askerî hem de mülkî yetkilere sahip yönetici. Osmanlı Devleti'nin başlangıcında tek beylerbeyi vardı. Sayıları zamanla Anadolu ve Rumeli beyl...

(1350 Maveraünnehir-1430 Bursa), Osmanlı şeyhülislâmı ve bilgini. Molla Fenari de denir. Zamanının önemli bilginlerinden, din bilimlerinin yanı sıra matematik ve astronomi öğrendi. Önce Bursa, sonra M...

Mehmet Ali Paşa'nın isyanıyla ortaya çıkan Mısır sorununa bir çözüm getirmek amacıyla Osmanlı Devleti, İngiltere, Rusya, Avusturya ve Prusya arasında, 15 Temmuz 1840'ta Londra'da imzalanan antlaşma. B...

İlk Çağ'da Anadolu'nun Lidya Bölgesi'nde Giges tarafından kurulan devlet. Başkenti, Sard (Sardes) idi. Giges zamanında Lidya bir ara Kimmerler'in saldırısına uğradı, ancak Giges'in torunu Alyattes, Ki...

(1892 Kuşadası, 1943 İstanbul), hukukçu ve siyaset adamı. İstanbul Hukuk Fakültesi'nde okudu. Fribourg Üniversitesi'nden Hukuk doktoru unvanını aldı (1918). Yunanlıların İzmir'i işgali üzerine yurda d...

İslâm devletlerinde, devlet işlerinin ve devlet adamlarının davranışlarının İslâm dini kurallarına uygun olup olmadığı hakkında yetkili kişiler tarafından yapılan yorum. Osmanlı Devleti'nde bu konuda ...

Kızıldeniz'i Hint Okyanusu'na (Aden Körfezi) bağlayan, 32 km. genişliğindeki boğaz. Yemen ile Somali kıyıları arasındadır. Boğazın Arabistan Yarımadası'na düşen kıyıları I. Dünya Savaşı'na dek Osmanlı...