ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Uçlarından çekilen bir çubukta meydana gelen enine birim uzamanın, boyuna birim uzamaya oranıdır. Çubuğun hacminde önemli bir değişme olmazsa, bu oran 0,5'tir. Ancak pratikte genellikle daha azdır. Po...

Bakteri, mantar ve bitki hücrelerinde hücre zarının üzerinde yer alan yapı. Bitki hücrelerinde selüloz telleriyle pektin, lignin, hemiselüloz vb. maddelerden oluşur. Bitki hücrelerini dış etkenlerden ...

Her dört yılda bir kere yapılan, dünyânın en önemli spor müsâbakaları. Pekçok ülkeden amatör atletler, her defâsında farklı bir devlette yapılan yaz ve kış olimpiyatlarında birbirleriyle yarışırlar. O...

Basınç ya da sıcaklık değişimiyle bir madde ya da karışımın evrelerinde (katı, sıvı, gaz) ve bileşiminde oluşan değişiklikleri gösteren grafik. Faz diyagramı da denir. Hâl diyagramındaki çizgiler madd...

Kalbin pompa hareketleriyle vücuda gönderilen kanın damar duvarlarında yaptığı basınç. Damarın içinde kanın akabilmesi için belirli bir basıncının olması gerekir. Bu basıncı, kalbin kasılmasıyla kanı ...

Bir doğru üzerinde kaymadan yuvarlanan bir çember üzerindeki herhangi bir noktanın çizdiği eğri. Kartezyen koordinatlarda sikloitin herhangi bir noktasının koordinatları x=a(q-sinq) , y=a(1-cosq) ile ...

Türk alfabesinin 29. harfi ve Türkçede bu harfin işâret ettiği ses. Z, bir diş ünsüzüdür. Z, ana Türkçeden beri bütün Türk dil ve diyalektlerinde kullanılan bir sestir. Göktürk alfabesinde bu ses ...

Memeliler (Mammalia) sınıfının, balinalar (Cetacea) takımından, balinalar dışındaki türlere verilen genel ad. Bedenleri balık biçimindedir. Türlere göre boyları 1-9 m, ağırlıkları 70-450 kg arasında d...

Türk müziği araçlarından, iri karınlı, kısa ve kıvrık saplı, kirişli ve mızrapla çalınan bir çalgı. Bombeli olan arka bölümü çember şeklinde 19 ya da 21 tahtadan yapılır. Gövdenin içi boştur. Göğüs de...

Gözlerden birinin ya da ikisinin içe ya da dışa kaymasıyla ortaya çıkan göz bozukluğu. Şaşılık, göz kaslarının uyumlu bir şekilde çalışmamasından doğar. Gözler belirli bir cisme bakarken göz kaslarınd...

Kodlanmış mesajları göndermeye yarayan elektrikli aygıt. Telgraf konusundaki deneyler, üzerinden elektrik akımı geçmekte olan bir telin yakınındaki manyetik ibrenin saptığının gözlenmesiyle başladı (1...

Domuzdan küçük memeli hayvan. Amerika'da yaşar. Yalnız Dicotyles tajacu (yakalı pekari) ve Tayassu pecari olmak üzere iki türü vardır. Pekari domuza benzer. Yakalı pekari kalın gövdeli, ince bacaklı, ...

(Narcissus), bir çeneklilerin nergisgiller familyasından otsu bir bitki. Nergis, güzel kokulu kimi türlerinde beyaz, kimilerinde sarı olan çiçekleri ayrı ya da bir köksap üzerinde şemsiye durumunda ...

Organların ya da dokuların arasında bulunan özel boşluklara verilen ad. Bu ad daha yaygın olarak burun boşluğuyla bağlantısı olan sinüsler için kullanılır. Bunlar yüz ve kafatası kemiklerinin içinde b...

Anadolu masal ve efsanelerinde yer alan doğaüstü bir yılan, "şah-ı maran" (yılanların şahı). Bu yaratık, kadın başlı ve yılan gövdeli olarak betimlenir. Türk edebiyatında Şahmeran ile ilgili ilk hikây...

Çürük yumurta gibi kokan zehirli bir gaz (H2S). Kükürt içeren birçok madde çürüdüğünde hidrojen sülfür gazı çıkarır. Bazı mineral sularında da bulunur. Laboratuvarda seyreltik hidroklorik asidin demir...

Osmanlı Devleti ile Haçlı Ordusu arasında Niğbolu önünde yapılan savaş (25 Eylül 1396). I. Bayezit döneminde Osmanlı kuvvetlerinin çok uzun süre Bizans'ı kuşatması, Balkanlar'da çok hızlı bir ilerleme...

Genç Osmanlılar ya da Yeni Osmanlılar denir. Genç Türk anlamında Fransızca bir deyim Jeune Turc sözcüğünden gelir. Abdülhamit döneminde siyasal muhalefet hareketine katılan kişilere ve bunların kurduğ...

Türkiye'de yetiştiği yerler: Erzurum gibi yüksek yerler hâriç her yerde. Kültürü yapılan bir sebze bitkisi. İlk olarak Güney Amerika'da (Peru) ortaya çıktığı söylenir. Domatesler şekil, renk, kull...

Muhammet Peygamber'in hırkası. Yavuz Sultan Selim'in Mısır'ı alması ve halifeliği kendi üzerine geçirmesi üzerine Mekke Şerifi tarafından Yavuz'a teslim edildi ve İstanbul'a getirilerek Topkapı Sarayı...

Elektrik alan şiddetinin iki nokta arasındaki çizgisel integrali (simgesi V ya da U). Bir yükün elektrik alanı içinde bir noktadan ötekine (izlediği yol ne olursa olsun) gitmesi hâlinde yapılan iş, yü...

Yaşlı ve saygın kişi anlamında bir sözcük. Genellikle, dinî ya da toplumsal birçok kurumun başkanlarının unvanıdır. Kimi Arap boy beylerine şeyh denir. Tarikat kurucularının ve ulularının, din bilginl...

Bir mektubun, bir kitabın kenarına ya da sayfa altına yazılan yazılar. Geçmişte bir kitabın metniyle ilgili düşüncelerin, açıklayıcı notların sayfa kenarına yazılması yoluyla, özellikle fıkıh, kelam, ...

Hz. Musa'ya bildirilen Tanrı buyruklarını kapsayan, İbranîlerin din kitabı. On yedinci yüzyıldan beri Tevrat üzerinde yapılan incelemeler, bu kitaplarda Musa devrine ait bazı eski parçalar bulunmakla ...

Süsengiller (Iridaceae) familyasının Crocus türünü oluşturan bitkilere verilen ad. Soğanlı ve otsu bir bitkidir. Alp'lerde, Güney Avrupa ve Akdeniz bölgesinde doğal olarak yetişir. Çiğdem çiçeği, sarı...