ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Az ve belirli sayıda kişinin, bir ülkenin veya müessesenin idâresini ellerinde bulundurup, hâkimiyet teessüs etmeleri. Gerçek iktidârın birkaç kişinin, bir grubun, birkaç âilenin veya bir sınıfın el...

Bir organizma tarafından üretilen zehirli madde. Toksin, mikrop, bitki ya da hayvan kaynaklı olabilir. Bunların arasında potansiyel olarak en güçlü zehirler yer alabilir. Canlı bünyesinin bu toksinler...

Ağız armonikası olarak adlandırılan küçük ağız çalgısı. "Armonika" adı, birden çok sesi bir arada ve uyumlu olarak çıkarttığı için verilmiştir. Nefesli, basit çalgıdır. Yan yana sıralanmış deliklerind...

Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısı ya da çekirdek çevresinde dolanan elektron sayısı (simgesi Z). Atom numarası da denir. Atom sayısı, bir elementin kimyasal özelliklerini ve periyodik cetveldeki...

İtalya'da Venedik limanını Adriya Denizi'nden ayıran uzun adalardan biri. Önemli bir plaj ve turizm merkezidir. Uluslararası Venedik Film Şenliği bu adadaki Şenlik Sarayı'nda düzenlenir. San Nicolo ve...

Güney Mısır ve Kuzey Sudan'da, Nil üzerinde büyük baraj gölü, 24° Kuzey enleminde yer alan Büyük Assuan Barajı'nın başka bir adı. Uzunluğu 500 km'ye yaklaşan, dünyanın en büyük baraj göllerinden biri ...

Dinyester, Ukrayna'nın Polonya sınırında bulunan Drohobych şehrinden doğar ve Karadenize akar. Kısa bir mesafe Ukrayna-Moldova sınırında ilerler sonra Moldova'dan ayrılır ve Transdinyester'de 398 km d...

Söğütgillerden bir kavak türü (Populus alba). Yapraklarının alt yüzü beyaz tüycüklü; kabuğu düz ve beyazdır. Akçakavak, tellikavak, hollandakavağı da denir. ...

Doğu Karadeniz Bölgesi'nde kemençe, kaval ya da davul-zurna eşliğinde toplu olarak oynanan halk oyunu. Genellikle asker uğurlama, düğün ve ulusal bayramlarda oynanır. Ezgice zayıf ve tekdüze, ritm ola...

ZALOĞLU RÜSTEM İran efsânevî kahramanlarından. Ünlü İran şâiri Firdevsî'ye âit olan Şehnâme adlı eserde büyük bir kahraman olarak gösterilir. Rüstem, Türk Edebiyatında Rüstem-i Zal, halk ağzında da Z...

Mesleği çalgı eşliğinde oynamak olan kadın. Eskiden Türk kadınlarının ve kızlarının çengilik yapması yasaktı. Ancak sarayda çeşitli soylardan gelen cariyeler çengilik yapabilirlerdi. 19 yüzyılda köçek...

Savaşta kazanılan başarı. Düşmanın bozguna uğratılması. Uzun bir geçmişe sâhip Türk milletinin târihe altın harflerle yazılmış zaferleri vardır. Bu zaferler, neticesi îtibâriyle Türk milletinin vazi...

Beethoven'in son ve en uzun senfonisi. 69 dakika süren yapıt, altı yılda tamamlandı (1824). Dört bölümden oluşan senfoninin son bölümündeki solo ve şarkılar için, besteci Schiller'in "Neşeye Şarkı" ad...

Yüksek sıcaklık elde etmek ya da metalleri kesmek ve birbirine kaynatmak amacıyla belirli gazlar yakarak alev fışkırtan aygıt. En çok kullanılanı oksiasetilen hamlacıdır. Oksijen ve asetilen tüplerind...

Halk öykülerinde giriş bölümü. Farsça dibace, Arapça mukaddime ya da methal karşılığı kullanılmıştır. Döşemeler genellikle gerçeküstü, olmayacak şeyleri komik bir üslupla anlatan küçük sergüzeştler bi...

(Les Trois Mousquetaires). Alexandre Dumas Père'in tarihî romanı (1844). Romandaki olaylar XIII. Louis döneminde geçer. Kişilikleri birbirinden farklı olmakla birlikte görev ve arkadaşlık duygularıyla...

On bin metrekareye eşdeğerde yüzey ölçü birimi. Kısaca "ha" simgesiyle gösterilir ve arazi alanlarının ölçümlerinde kullanılır....

İstanbul'da yayımlanan dergi. Ahmet İhsan (Tokgöz) tarafından 1891'de yayımlanmaya başladı. Edebiyatı Cedide veya derginin adıyla anılan edebî akımın yayın organı oldu. Abdülhak Hamit (Tarhan), Tevfik...

Açıktohumlulardan, kışın yaprak dökmeyen bir ağaç (Juniperus). Ilıman ve soğuk bölgelerde yetişir. Yuvarlak, kara yemişleri ilâç olarak, ayrıca likör ve cin yapımında kullanılır. Katranından, kerestes...

Osmanlı döneminde okuma, yazma ve basit din bilgileri öğreten okul. Beş-altı yaşındaki kız ve erkek çocukların okudukları bu okullara sübyan mektebi de denirdi. Öğretim genellikle ezbere dayanırdı. İl...

Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet giderlerini denetleyen kuruluş. 1870'te oluşturulmuştu. Padişah adına görev yapardı. İki daireye ayrılmıştı. Malmemurlarının hesaplarını incelerdi. Genel kesin hesabı ...

Isatis glauca cinsinin iconica alt türü. Çivit otu, sarı renkli çiçeği olan çok yıllık otsu bir bitkidir. Çiçeklenme dönemi mayıs ve temmuz ayları arasında olan bitki 50-100 cm'ye kadar boylanabilir. ...

Asetilenlerin en basiti olan renksiz, yanıcı bir gazdır. Kalsiyum karbüre (karpit) su etki ettirilerek hazırlanır. Zayıf bir asittir. Asetilen gazı basınç altındayken patlayabilir. Bu yüzden aseton iç...

Konusu gezegenlerarası yolculuğu incelemek ve gerçekleştirmek olan bilim. Jules Verne ve Herbert Georges Wells gibi yazarlar, halkın gezegenlerarası yolculuğa ilgi duymasına büyük etkide bulundular. B...

Akdeniz'e dökülen ikinci önemli akarsu. Ceyhan, doğu Toroslarda Nurhak Dağı'ndan çıkan Söğütlü Irmağı ile Tahtalı Dağları'ndan inen Hurma Irmağı'nın Elbistan'ın hemen doğusunda birleşmesinden oluşur. ...