ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

(? Van-1592 Medine), bilgin. Vanlı olduğu için Naima tarafından Mehmedül Vani olarak adlandırılmıştır. Medreselerde okudu, müderrislik ve müftülük yaptı; Rodos, Manisa, Selânik, Kütahya ve Medine kadı...

ses olayını ilk defâ fizîkî yönden açıklayan felsefeci ve mûsikî üstâdı. İsmi, Muhammed bin Turhan bin Uzluğ bin Turhan et-Türkî el-Fârâbî olup, künyesi Ebû Nasr'dır. 873 (H.259) senesinde Türkistân'ı...

Ganj, yüksek Himalaya yaylâlarındaki Bhagirathi ve Alakmanda akarsularının birleşmesinden doğar. Dar ve sarp boğazlarla Siwalik tepeleri ve küçük bir ticaret şehrinin bulunduğu Hardvar Ovası boyunca a...

Karolenj İmparatorluğu'nu üç parçaya ayıran antlaşma (843). Charlemagne'nın oğlu I. Louis'nin (Dindar) ölümünden sonra (840) imparatorluğun parçalanması ve dağılması çok daha hızlandı. Louis'nin yerin...

El sanatları veya küçük ticâretle geçinen kimselere verilen genel ad. Eskiden esnaf deyince, çok az bir sermâye ile daha çok bedenî faaliyete dayanan işleri yapan kimseler hâtıra gelirdi. 1964 Ağu...

Eski belge ve yazıların saklandığı yer, belgelik. Arşivlerde saklanan belgeler kil ya da tunç tabletler, papirüsler, parşömenler, elyazmaları, daktilo edilmiş ya da basılmış yazılar, mikrofilmler, fot...

Yeni bir ortama geçen canlının, yaşamını sürdürmek için, kalıtsal olmayan morfolojik ve fizyolojik değişiklikler kazanması, adaptasyon. Uyum, yaşam koşulları değişikliğe uğrayan bir canlının yaşamını ...

Familyası: Ballıbabagiller (Labiatae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Batı ve Güney Anadolu. Haziran-ağustos ayları arasında beyazımsı pembe veya sarımsı renkli çiçekler açan, yol kenarlarında ve ek...

Türk alfabesinin yirmi altıncı harfi. Sesbilim bakımından ince, dar, yuvarlak ünlü....

Çakmaktaşı, kaolin ve feldispattan yapılan, 1.350°C dolayında fırınlanan, sert, gözenekli olmayan, beyaz, yarı saydam, camsı eşya. Yapım tekniği çömleğinki gibidir. Hammaddesinin suyla uygun oranda ka...

Birhücrelilerin kökayaklılar sınıfından, vücutları küre biçiminde ve bir iç kapsülleri olan hayvanlar takımı (Radiolaria). Kapsül, organik bir maddeden yapılmıştır ve ilkel tiplerde ince ya da çok del...

Dağlarda, bir yerden başka bir yere bağlanmış kablolar üzerinde hareket eden ve enerjisini elektrikten karşılayan kabin şeklindeki taşıt. Teleferikler önceleri, dağlarda kayakçıların, kaymaya başlay...

İslâm tarihinde İslâm dininin kurucusu Muhammet Peygamber'in ölümünden (632) Emevî Halifeliği'nin kuruluşuna kadarki (661) dönem. Bu devirde, sırasıyla Ebubekir (632-634), Ömer (634-644), Osman (644-6...

Düşük basınçlı neon gazı içeren deşarj tüpü. Çalışma gerilimi genellikle 130 ilâ 170 volt arasındadır. Belli bir akım şiddeti sınırında elektrotları arasındaki gerilim sabit kaldığından, küçük akım şi...

Bir tür yük ve yolcu gemisi. Uzak Doğu'da kullanılır. Teknenin ortasında bambudan örülmüş bir kümbet vardır. Burada yolcular oturur ya da geceler. Bu tür gemiler genellikle bir aile barındırabilir. Pi...

Bazı ırkların diğerlerine, tamamen soyaçekime bağlı olarak üstün olduklarını iddia eden politik akım. Çok eski dönemlerden beri ırkçılığın çeşitli biçimlerine rastlanır. Bunlar genellikle dünya çapınd...

Prunus cerasus. Gülgiller familyasından kiraza benzeyen, dalları kırmızımtırak, çiçekleri beyaz renkte ağaç ve bunun besin olarak yararlanılan meyveleri. Ana yurdunun Kuzey Anadolu Dağları olduğu düşü...

Osmanlı İmparatorluğu döneminde ordunun öncü görevini yapan atlı birlik. Sayıları 4-5 bin kadar olan çarhacılar ordunun yürüyüşünü güvenlik altına alır ve keşif görevlerinde bulunurlardı. Birliğin kum...

Karelere ayrılmış zemin üzerinde on altışar taşla iki kişi arasında oynanan oyun. Dama, ikişer sıra biçiminde dizilen taşların, sırayla ileride, sağda ya da soldaki boş karelere sürülmesiyle oynanır. ...

Özellikle erkeklerde belirgin olan gırtlak çıkıntısı. Adını, Âdem'in yasaklanmış elmayı yerken boğazına takılması sonucunda oluştuğu inancından almıştır. ...

Belli bir yerde, yerleşme ya da yapı kalıntılarının üst üste gelmesiyle oluşan yapay tepe. Höyükler, aynı yerde kurulmuş, özellikle kerpiç yapılardan oluşan yerleşmelerin, zaman içinde yıkılarak üst ü...

Bir çeşit çizgili cam işi. Kimi sürahi, vazo ve bardak gibi cam eşyalar bu çeşit camdan yapılır. Üzerindeki çizgilerin bülbül gözündeki çizgilere benzetilmesinden dolayı bu ad verilir. Bu renkli çizgi...

(Fr.: Ghâna, İng.: Ghana), Batı Afrika'da ülke. Gine Körfezi'nin kuzey kıyısında yer alan Gana, batıda Fildişi Kıyısı, kuzey ve kuzeybatıda Yukarı Volta, doğuda Togo ile sınırlanır. En önemli kentleri...

İstanbul iline bağlı ilçe ve bu ilçenin merkezi olan semt. İstanbul'un Anadolu Yakası'nda kurulmuştur. Bizanslılar döneminde "Altın Şehir" diye anılan Üsküdar, çeşitli çağlarda türlü kavimlerin istilâ...

Kirpikliler sınıfından bir hücreli hayvan (Paramecium). Elips şeklinde, yassı gövdeli olup tatlı sularda yaşar. Özellikle durgun ve kirli sularda çok bulunur. Bir tek hücreden ibaret olmasına karşın k...