Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Kâğıt Makası: Makas kelimesinin aslı mıkraz, mikras'tır. Eskiden yazı kâğıtları tek ve büyük tabakalar hâlinde satıldığından, herkes istediği ölçüde kâğıt kesmek için kâğıt makası kullanmıştır. «İstanbul, Foça, Sivas, Rumeli, Bosna ve Prizren'de kâğıt makasçılığı mahallî el sanatları arasında yer almıştır.
Kâğıt makasları hâlis taban demirinden, çelikten yapılırdı. Şekilleri bir karıştan fazlaca ve sapları ayrı ayrı yapılır, uçları gittikçe sivrilerek parçalar gayet imtizaçlı bîr surette ortasından birbirine raptolunur. Uçları birbirine o kadar imtizaçlı birleşirler ki adetâ bir parçadan yapılmış hissini verir. Zaten hüner de buradadır. Bunu evvelâ bileyip zağ vererek kâğıt kesmeye hazır hâle geldikten sonra, bazıları nısfına (yarısına) kadar ve bazıları dış tarafı ve hususî olanların da iç ve dışları altınla işlenirdi. Makasa mütenasip şekiller yapılır ve üstadının yahut sahibinin isimleri yazılır; sapları (Ya Fettah), (Ya Ali), (Ya Veli) tarzında yapılanları da vardır.
Kâğıt makasları hâlis taban demirinden, çelikten yapılırdı. Şekilleri bir karıştan fazlaca ve sapları ayrı ayrı yapılır, uçları gittikçe sivrilerek parçalar gayet imtizaçlı bîr surette ortasından birbirine raptolunur. Uçları birbirine o kadar imtizaçlı birleşirler ki adetâ bir parçadan yapılmış hissini verir. Zaten hüner de buradadır. Bunu evvelâ bileyip zağ vererek kâğıt kesmeye hazır hâle geldikten sonra, bazıları nısfına (yarısına) kadar ve bazıları dış tarafı ve hususî olanların da iç ve dışları altınla işlenirdi. Makasa mütenasip şekiller yapılır ve üstadının yahut sahibinin isimleri yazılır; sapları (Ya Fettah), (Ya Ali), (Ya Veli) tarzında yapılanları da vardır.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- İşlemeli Rumî
Büyük bir Rumî motifinin iç kısmında hatai grubu motifler yer alır.
- Cedid
Eski kâğıtlardan birinin adıdır. Kâğıdın başında Arap harfleriyle ve s
- Hattat
Hat yazan kişi. Güzel yazı yazan sanatçı. Son Abbasi halifesi Musta'sı
- Kırmız
Kırmızı kabuklu ve kabuğundan, lakit adında bir tür boya çıkarılan böc
- Cilt Ara Kapağı
Ciltlenmiş bir yayında dış kapak ile ara kapak arasında bulunan yaprak
- Müellif Hattı
Yazmanın başka bir hattat tarafından değil, yazarın kendi el yazısıyla
- Berk-i Halkari
Halkârî işlerindeki yaprak motiflerine denir.
- Hoş-Nüvis
İranlıların «hattat» karşılığı olarak kullandıkları terim.
- Mıkraz
Kesecek âlet, makas. Kâğıt makası ile ilgili bilgilere de bakınız.
- Ayrılma Rumî
Bir kompozisyonda deseni paftalara ayırarak, kompozisyonda daha uygun
