Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Kâğıt Makası: Makas kelimesinin aslı mıkraz, mikras'tır. Eskiden yazı kâğıtları tek ve büyük tabakalar hâlinde satıldığından, herkes istediği ölçüde kâğıt kesmek için kâğıt makası kullanmıştır. «İstanbul, Foça, Sivas, Rumeli, Bosna ve Prizren'de kâğıt makasçılığı mahallî el sanatları arasında yer almıştır.
Kâğıt makasları hâlis taban demirinden, çelikten yapılırdı. Şekilleri bir karıştan fazlaca ve sapları ayrı ayrı yapılır, uçları gittikçe sivrilerek parçalar gayet imtizaçlı bîr surette ortasından birbirine raptolunur. Uçları birbirine o kadar imtizaçlı birleşirler ki adetâ bir parçadan yapılmış hissini verir. Zaten hüner de buradadır. Bunu evvelâ bileyip zağ vererek kâğıt kesmeye hazır hâle geldikten sonra, bazıları nısfına (yarısına) kadar ve bazıları dış tarafı ve hususî olanların da iç ve dışları altınla işlenirdi. Makasa mütenasip şekiller yapılır ve üstadının yahut sahibinin isimleri yazılır; sapları (Ya Fettah), (Ya Ali), (Ya Veli) tarzında yapılanları da vardır.
Kâğıt makasları hâlis taban demirinden, çelikten yapılırdı. Şekilleri bir karıştan fazlaca ve sapları ayrı ayrı yapılır, uçları gittikçe sivrilerek parçalar gayet imtizaçlı bîr surette ortasından birbirine raptolunur. Uçları birbirine o kadar imtizaçlı birleşirler ki adetâ bir parçadan yapılmış hissini verir. Zaten hüner de buradadır. Bunu evvelâ bileyip zağ vererek kâğıt kesmeye hazır hâle geldikten sonra, bazıları nısfına (yarısına) kadar ve bazıları dış tarafı ve hususî olanların da iç ve dışları altınla işlenirdi. Makasa mütenasip şekiller yapılır ve üstadının yahut sahibinin isimleri yazılır; sapları (Ya Fettah), (Ya Ali), (Ya Veli) tarzında yapılanları da vardır.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Mühre Tahtası
Üzerinde kâğıt mührelenen âletin adıdır. Pesterek de denilmiştir. Ihla
- Hereke Kalemi
Cava kalemi ile ilgili bilgilere bakınız.
- Seberg
Üç dilimli yapraklar. Bitkisel süsleme motifi olarak kullanılmıştır.
- Hayvan Motifleri
Süslemede iki şekilde kullanılmıştır : Yalın hayvan biçimleri (harpi y
- Cedid
Eski kâğıtlardan birinin adıdır. Kâğıdın başında Arap harfleriyle ve s
- Böcek Mühre
Kağıt mühresi türüdür. Deniz böceklerinin kabuğundan yapılmıştır.
- Temellük Kaydı
Yazma eserin ait bulunduğu kişiyi veya kitaplığı bildiren yazı, kayıt.
- Kalemtıraş Tığı
Kalemtıraşın madenî bıçak kısmı.
- Hat
Yazı. Bazan da, hüsn-i hat gibi, "güzel yazı" anlamında kullanılmıştır
- Vakfe
Durak, durulacak yer, nokta. Durak ile ilgili bilgilere de bakınız.
