Tarih terimi olarak Islahat Fermanı (28 Şubat 1856): Sultan Abdülmecit tarafından, Kırım Savaşı devam ederken, İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı İmparatorluğun'da yaşayan azınlılklara çeşitli haklar verilmesini talep etmeleri üzerine ilan edilmiştir. Avrupalı Devletlerin baskılarıyla, ilan edilen bu fermanla Osmanlı Devleti'nin dağılmasının da önüne geçilmek istanmiştir. Bu fermanla, Tanzimat Fermanı'yla yapılacağı bil-dirilen yenilikler yeniden ele alınmıştır. Bu fermanın en önemli özelliği ülkedeki Müslümanlarla, Müslüman olmayanların aynı hukuksal ve yönetsel haklara sahip olması ve Osmanlı Devleti'nin insan hakları ilkelerini kabul etmesidir. Islahat Fermanı'na göre:
1. Halkın tümüne din ve mezhep özgürlüğü tanındı. Okul, kilise ve hastane gibi azınlıkların yararlandığı yerler devlet bütçesinden onarılacaktı.
2. Gayrimüslimler için söylenen aşağılayıcı deyimlerin kullanılması yasaklandı.
3. Gayrimüslimlerin diledikleri okula girmeleri ve diledikleri işleri yapabilmeleri sağlandı.
4. Duruşmaların açık olması, tutukevlerinin iyileştirilmesi, yasaların azınlıkların dillerine çevrilmesi sağlandı.
5. İşkence, dayak, angarya ve yargılanmadan cezalandırma kaldırıldı.
6. Vergilerin herkesin gelirine göre alınması, vergi adaletinin sağlanması kararlaştırıldı.
7. Askerlik için bedel yöntemi benimsendi, askerlik sağlam kurallara bağlandı.
8. Gayrimüslimlerin de eyalet ve sancak meclislerine seçilmeleri sağlandı.
9. Yabancılara da ülkede mal ve mülk sahibi olabilme ayrıcalığı verildi.
10. Tarım ve ticaret işleri düzenlendi, herkesin ticari işletmeler açabilmesinin koşulları sağlandı.
1. Halkın tümüne din ve mezhep özgürlüğü tanındı. Okul, kilise ve hastane gibi azınlıkların yararlandığı yerler devlet bütçesinden onarılacaktı.
2. Gayrimüslimler için söylenen aşağılayıcı deyimlerin kullanılması yasaklandı.
3. Gayrimüslimlerin diledikleri okula girmeleri ve diledikleri işleri yapabilmeleri sağlandı.
4. Duruşmaların açık olması, tutukevlerinin iyileştirilmesi, yasaların azınlıkların dillerine çevrilmesi sağlandı.
5. İşkence, dayak, angarya ve yargılanmadan cezalandırma kaldırıldı.
6. Vergilerin herkesin gelirine göre alınması, vergi adaletinin sağlanması kararlaştırıldı.
7. Askerlik için bedel yöntemi benimsendi, askerlik sağlam kurallara bağlandı.
8. Gayrimüslimlerin de eyalet ve sancak meclislerine seçilmeleri sağlandı.
9. Yabancılara da ülkede mal ve mülk sahibi olabilme ayrıcalığı verildi.
10. Tarım ve ticaret işleri düzenlendi, herkesin ticari işletmeler açabilmesinin koşulları sağlandı.
Benzer Tarih Terimleri:
- Bahriye Azabları
Deniz Kuvvetleri. Bir devletin deniz kuvvetlerinin ve teşkilâtının tüm
- Saadetlû(Saadetli)
Osmanlı Devieti'nde albay ile korgeneral arasındaki rütbelilere ve bun
- Eyvan
Bir tarafı dışarıya açık olan oda.
- Anlaşma
Belli bir konuda veya konularda tarafların görüş birliğine varmasıdır.
- Mültezim
1- Devlete ait vergilerden birinin tahsilini götürü olarak üzerine ala
- Şıhne
Türk-İslam devletlerinde eyaletleri yöneten, askerî ve idari yetkilere
- Gazi
İslam inanışına göre din uğruna yapılan kutsal savaşlara (cihat) katıl
- Peçe
Kimi İslam ülkelerinde kadınların sokağa çıkarken yüzlerini örtmek içi
- Divan-I Harp
Askeri mahkeme.
- Yahudi
Hz. Musa'nın dinine bağlı olan, Musevi.
