Edebiyat terimi olarak İcaz: Bir düşünceyi çok az sözcükle özlü bir şekilde anlatmadır. Kısaltmanın anlamı güçleştirmemesine dikkat edilir. Buna icaz-ı muhil denir. Az söz yüklü anlamla ifadeye makbul icaz denir. Atasözleri, vecizeler, hikmetli sözler bu gruba girer. Makbul icaz iki türdür: Hafz yoluyla icaz: Anlama zarar vermeyecek şekilde bazı sözcükler atılır. Bu cümle çıkarılarak da yapılabilir. Sözcük çıkarmaya icaz bi'l-harf denir. Örnek:
Bir pâreye bini âferinin
Pâpûşu atıldu Gevherî'nin
Ziya Paşa
Şair burada "papucu dama atıldı'yı "papucu atıldı" diye kısaltmış.
İcaz, cümle çıkarılarak yapılırsa icaz bi'l cümel adını alır. Örnek:
"Ahmet ders çalışsaydı'" Burada "başarılı olacaktı" cümlesi çıkarılmış.
Tazammum yoluyla icaz: İfadeden sözcük ve cümle atılmadan yapılan icazdır. İki türü vardır.
İcaz bi't-takdîr: Amaç az sözcükle anlatılırken ihatalı anlam da çıkar. Örneğin "Ateş düştüğü yeri yakar".
İvaz bi'l-kasr: Hiçbir sözcük atılmadan anlamca zengindir. Örneğin "Akacak kan damarda durmaz" gibi.
Bir pâreye bini âferinin
Pâpûşu atıldu Gevherî'nin
Ziya Paşa
Şair burada "papucu dama atıldı'yı "papucu atıldı" diye kısaltmış.
İcaz, cümle çıkarılarak yapılırsa icaz bi'l cümel adını alır. Örnek:
"Ahmet ders çalışsaydı'" Burada "başarılı olacaktı" cümlesi çıkarılmış.
Tazammum yoluyla icaz: İfadeden sözcük ve cümle atılmadan yapılan icazdır. İki türü vardır.
İcaz bi't-takdîr: Amaç az sözcükle anlatılırken ihatalı anlam da çıkar. Örneğin "Ateş düştüğü yeri yakar".
İvaz bi'l-kasr: Hiçbir sözcük atılmadan anlamca zengindir. Örneğin "Akacak kan damarda durmaz" gibi.
Benzer Edebiyat Terimleri:
- Nasihatname
Din, ahlak ve sosyal bakımdan öğütler vererek telkinlerde bulunan eser
- Tanzimat Edebiyatı
1860'da Tercüman-ı Ahval gazetesinin çıkmasıyla başlayan, Divan edebiy
- Şair
Şiir söyleyen veya yazan hayal gücü geniş olan, duyarlı, duygulu kimse
- Yan Anlam
Bir sözcüğün gerçek anlamdan çok uzaklaşmadan kelime grubu veya cümle
- Münşî
Sanatlı düzyazı yazan kişiler. Münşilerin yazılarını toplayan dergiler
- Hayfa
"Yazık, eyvah!" anlamlarına gelen bu kelime Arap harfleri ile bir keli
- Kişileştirme
İnsana özgü özellikleri taşımayan cansız varlıkları, hayvanları ya da
- Tekerleme
Kimi sözcüklerin, seslerin yinelemesi, ölçü, uyak gibi öğelere bağlı k
- Şathiye
Allah'la senli benli, onunla söyleşircesine yazılan tasavvuf edebiyatı
- Vecize
Söyleyeni belli, kısa, anlamlı söz. Özdeyiş diye de bilinir. Bireysel
