Edebiyat terimi olarak Hüsn-i Ta'lil: Anlamla ilgili edebi sanat. Divan edebiyatında bir olayın meydana gelişini hayali ve güzel bir nedene bağlama yoluyla yapılır. Bu nedenin gerçekle ilgili olmaması ve kesin bir etkeninin bulunması gerekir. Hüsn-i tevcih diye de anlandırılır. Eğer neden, güya, sanki, acep, acaba, meğer gibi sözcüklerle olasılıklara dayandırılırsa şibh-i hüsn-i ta'lil (yani yarım hüsn-i ta'lil) yapılmış olur. Örnek:
Aceb bi bağ kenârında dursa lâle hacil
Ki lâlezâr-ı cemâlinde hûr u zârındır
Ahmet Paşa
(Lale bağ kenarında utungaç dursa şaşılır mı? Çünkü o lale bahçesine benzeyen yüzünün güzelliği yanında senin bir düşkünündür. Yani şair, sevgiliye, "senin yanakların o kadar kırmızı ki, lale bile onun yanında utanır kızarır" diyor. Lalenin kırmızılığı güzel bir nedene bağlanıyor.)
Aceb bi bağ kenârında dursa lâle hacil
Ki lâlezâr-ı cemâlinde hûr u zârındır
Ahmet Paşa
(Lale bağ kenarında utungaç dursa şaşılır mı? Çünkü o lale bahçesine benzeyen yüzünün güzelliği yanında senin bir düşkünündür. Yani şair, sevgiliye, "senin yanakların o kadar kırmızı ki, lale bile onun yanında utanır kızarır" diyor. Lalenin kırmızılığı güzel bir nedene bağlanıyor.)
Benzer Edebiyat Terimleri:
- Bahr-ı Tavîl
Vezinli, kafiyeli uzun nesir cümlelerden kurulan Divan edebiyatı nazım
- Aruz Vezni
Hecelerin uzunluğu ve kısalığı esasına dayanan, özel ahengi olan çeşit
- Satirik Şiir
Birini yermek ya da toplumsal düzensizlikleri eleştirmek için yazılmış
- Karşılaştırma
Sözlü ve yazılı anlatımda düşünceyi geliştirmek, söyleneni inandırıcı
- Rikkat
Anlatımda söylenişleri kulakta ince, hafif, hoş etki bırakan sözcükler
- Tezkire
Divan edebiyatında divan şairlerinin hayatını ve şiirlerini genellikle
- Opera Komik
Dokusunda acıklıyla gülüncü barındıran müzikli oyun.
- Tinsel Tabaka
Dil ile ve dile göre oluşmuş kültürel kimliği belirleyen manevi alan.
- Simge
Genel anlamda, toplumsal anlaşmaya dayanan, anlamı önceden karalaştırı
- Âşık Tarzı Halk Şiiri
Saz eşliğinde şiir söyleyen âşıkların şiirleri.
