Edebiyat terimi olarak Hüsn-i Ta'lil: Anlamla ilgili edebi sanat. Divan edebiyatında bir olayın meydana gelişini hayali ve güzel bir nedene bağlama yoluyla yapılır. Bu nedenin gerçekle ilgili olmaması ve kesin bir etkeninin bulunması gerekir. Hüsn-i tevcih diye de anlandırılır. Eğer neden, güya, sanki, acep, acaba, meğer gibi sözcüklerle olasılıklara dayandırılırsa şibh-i hüsn-i ta'lil (yani yarım hüsn-i ta'lil) yapılmış olur. Örnek:
Aceb bi bağ kenârında dursa lâle hacil
Ki lâlezâr-ı cemâlinde hûr u zârındır
Ahmet Paşa
(Lale bağ kenarında utungaç dursa şaşılır mı? Çünkü o lale bahçesine benzeyen yüzünün güzelliği yanında senin bir düşkünündür. Yani şair, sevgiliye, "senin yanakların o kadar kırmızı ki, lale bile onun yanında utanır kızarır" diyor. Lalenin kırmızılığı güzel bir nedene bağlanıyor.)
Aceb bi bağ kenârında dursa lâle hacil
Ki lâlezâr-ı cemâlinde hûr u zârındır
Ahmet Paşa
(Lale bağ kenarında utungaç dursa şaşılır mı? Çünkü o lale bahçesine benzeyen yüzünün güzelliği yanında senin bir düşkünündür. Yani şair, sevgiliye, "senin yanakların o kadar kırmızı ki, lale bile onun yanında utanır kızarır" diyor. Lalenin kırmızılığı güzel bir nedene bağlanıyor.)
Benzer Edebiyat Terimleri:
- Düğümleme
Bir söz yazıdan istenilen anlamı çıkarmayı, o yazıyı kavramayı engelle
- Deyim
Çoklukla gerçek anlamlarının dışında bir anlam taşıyan kalıplaşmış söz
- Arkaizm
1- Bir anlatıda dilden kaybolmuş ya da geçerliliğini yitirmiş sözcükle
- Vahdet-i Vücud
Varlığın birliği. Tasavvuf düşüncesinde, yaratanla yaradılanın tek kay
- Taç Beyti
Kasidede şairin adının geçtiği beyit.
- Erotizm
Sevgiliye, aşka yönelik tüm cinsel tutkuları ve düşleri içeren kavramd
- Portre
Bir kimseyi fiziksel görünümü, ruhsal durumu yönünden en belirleyici ö
- La-Edri
Kimin tarafından söylendiği ya da yazıldığı bilinmeyen şiirlerin altın
- Tardiye
Muhammesin, beşinci satırı öbürleriyle kafiyeli olmayan türü.
- Rondelet
Yedi mısralı ek bendden meydana gelen Fransız nazım şekli.
