ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Yeryüzündeki suları inceleyen fiziksel coğrafya dalı. Kıyı biçimleri, akıntılar, derinlikler, sualtı, topografik özellikleri vb. hidrografinin inceleme alanına girer. Üç bölüme ayrılır: 1) Denizl...

Davul, zurna eşliğinde, en az beş kişinin oynadığı halk oyunu. Erkekler tarafından, el ele ya da kol kola tutularak ve belirli hareketler yapılarak oynanır. Horanın en çok oynandığı yerler Tekirdağ, E...

Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında 1788-1791 savaşlarına son veren ve Ziştovi'de imzâlanan barış antlaşması. 1787'de başlayan Osmanlı-Rus Harbi devam ederken 1788'de Avusturya Rusya'nın yanında Os...

Periyodik cetvelin aktinitler serisinde yer alan radyoaktif element. Nadir metallerdendir. Uranyum cevherleri arasında bulunur. 12'den çok izotopu bilinmektedir. Bozunma ürünlerinden biri aktinyum old...

Dinsel inanca değil, deneye ve akla dayanan somut ve gerçek bilgi. Bu gruptaki bilimler, soyut kavramlar üzerine araştırma yapmazlar. Deneylenemeyen konuları ele almazlar. Konuları içine giren somut v...

Embriyonun, hayvanlarda bütün organları belirdikten ve kan dolaşımı başladıktan sonra; insanlarda ise gebeliğin 3. ayının sonundan itibaren aldığı ad. İnsan yavrusu, ana rahminde iki evre (safha) göst...

Japon feodal düzeninde savaşçılar sınıfı. Bunlar, asillerin adamlarıydılar. Görevleri, hizmet ettikleri asilin silâhlarını korumaktı. Biri uzun, diğeri kısa iki kılıç taşırlardı. 17. yüzyılda Tokugawa...

İlk çağlardan beri Ön Asya ve Ortadoğu ülkelerinde kullanılan eski bir ağırlık ölçüsü birimi. Okka, Arapça bir kelimedir. "Bugge, Kıyye" şeklinde de söylenmektedir. Okkanın ağırlık ölçüleri ülkele...

Dişi üreme organı. Bitki ve hayvanlarda dişinin yumurtalarını meydana getirir. Fasulye şeklinde ve 2,5 cm boyunda bir bezdir. Hormon üretme görevi de vardır. İnsanlarda bele yakın her iki tarafta bi...

Akdeniz Bölgesi'nin Taşeli yöresinde, Mut-Ermenek yolunun güneyinde yükselir (1.780 m). Bu dağ ile onun güneyinde bulunan Sivridağ (1.232 m) arasında Göksu, yatağı kireçtaşlı dik yamaçlar arasında 1.0...

Danimarka'nın yer aldığı yarımada. Düz ve alçak bir yapıya sahip olan Jutland, buzul ve ırmak-buzul topraklarından oluşmuştur. Güney ve doğuda otlaklarla kaplı olduğundan tarıma elverişlidir. Yüzölçüm...

Familyası: Ballıbabagiller (Labiatae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Batı ve Güney Anadolu. Haziran-ağustos ayları arasında beyazımsı pembe veya sarımsı renkli çiçekler açan, yol kenarlarında ve ek...

Gökcisimlerini incelemeye yarayan, açıklığı ve odak uzaklığı büyük bir parabolik çukur aynayla bunun verdiği görüntüyü büyüten bir okülerden oluşan teleskop. Bazı türlerinde çukur aynanın topladığı ış...

Şekerpancarı ve şekerkamışından elde edilen tatlandırıcı bir gıdâ maddesi. Şeker kimyâda C12 H22 O11 formülüyle gösterilen ve sakkaroz adıyla anılan bir korbonhidrattır. Birçok bitkide bulunmasına rağ...

İnek sütünün yaklaşık % 4,5'unu oluşturan bir disakkarit (C12H22O11). Süt şekeri de denir. Laktaz enzimiyle glikoz ve galaktoza dönüşür. İnsan sütünde % 6-8 oranında bulunur. Bitkilerde bulunmaz. Peyn...

Osmanlı döneminde, XVIII. yy'da ve XIX. yy başlarında Sivas, Çorum ve Amasya yöresine egemen olan âyan ailesi. Canik Sancağı'nı (Samsun, Ünye ve Niksar) merkez edinen ailenin ilk önemli kişisi Fatsalı...

Bir tekerleğe geçirilerek sarsıntıyı önlemeye ve çekişi sağlamaya yarayan simit biçiminde kauçuk yastık. Motorlu taşıtlarda kullanılan lastiğin yanı sıra, genel olarak kauçuk ya da kauçuktan yapılmış ...

İslâm toplumunda örfî ve şerî hukuku uygulayan mahkemenin başkanı. Osmanlı İmparatorluğu'nda kadılar, medreselerden yetişirdi. Yalnız yargı işleriyle değil, bulundukları bölgelerden zahire toplanması,...

Hayvan kemiklerinin ve başka hayvansal maddelerin tam olarak yakılmaması sonucu üretilen, kalsiyum fosfatça zengin, %10 karbon ve %90 inorganik maddelerden oluşan bir tür kömür. Zehirli gazları tutmad...

Belli gerilme değerleri için cisimde meydana gelen şekil değişikliğinin, uygulanan gerilmeyle orantılı olduğunu ve gerilmenin ortadan kalkması hâlinde cismin eski boyutlarına döndüğünü ortaya koyan ya...

Atmosferin homojen olmayan seviyelerinden geçen ışığın kırılmasından kaynaklanan optik yanılsamaların genel adı. Ilgım olarak da bilinir. Uzak olan nesnelerin garip şekillerde görünmesi, olduğundan yü...

Resmi çekilecek nesnenin parlaklık durumunu ölçen ve ona göre fotoğraf makinesinin hangi hız ve açıklığa ayarlanması gerektiğini gösteren küçük aygıt. Genellikle selenyum ya da silisyumlu bir fotosel ...

Bir ülkedeki ekonomik yaşamın doğrudan devletin kontrolü altında olduğu sistem. Devletin, halkın temel ihtiyaç maddelerinin üretiminde ve temel hizmetlerin sürdürülmesinde doğrudan üretime katılmasıyl...

Çullukbalığıgillerden bir balık türü (Centriscus scolopax). Uzunluğu 10-15 cm. Küçük su hayvanlarıyla beslenir. Burnu uzun boru biçiminde ve ağzı bu uzantının ucundadır. Yaldızlı ya da gümüşi pembe re...

Emire yazılı senetlerin başkasına devredilmesi. Alacaklısı (ciranta) senedin arkasına ciro işlemini yapar ve senet, devredilen kişiye verilir. Emrine senet ciro edilen, özel ya da tüzel kişi olabilir....