ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İlkel toplumlarda her kabilenin, bazen tek tek insanların tapındığı canlı, cansız, doğal ya da yapma nesne. Fetişin, gizli güçleri ya da anlamları olduğuna ve bir tanrıyı barındırdığına ya da temsil e...

Turunçgillerden, kavasya da denen küçük bir ağaç (Quassia amara). Yaprakları almaşık dizilmiş, çiçekleri er ve dişi olmak üzere parlak kırmızıdır; salkım biçiminde bir araya toplanmıştır. Tadı acı ola...

Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun Harizm Valisi Kutbettin Muhammet bin Anuş-Tigin tarafından kurulan Türk hanedanı ve bu hanedanın yönettiği Türk devleti. Gazneliler gibi, bu hanedanı da kuran, Türk kö...

Divan şairlerinin, kendilerini övmek ve kendilerine onur payı çıkarmak amacıyla yazdıkları şiir ya da şiir bölümü. Tek olarak yazıldığı gibi, başkalarını övmek için yazılan şiirler (kasideler) arasınd...

Mercanların bir araya toplanmasıyla oluşmuş, halka biçiminde adacık. Mercanada da denilir. Deniz yüzeyinden birkaç metre yükseklikte olan atolün dışa bakan yamacı diktir. Ortadaki denizkulağının derin...

Lağım adı verilen tüneller açarak patlayıcı madde yerleştiren ve bunu patlatarak kale duvarlarını yıkan askerlere verilen ad. Osmanlı askerî örgütlenmesinde, Kapıkulu ocaklarına bağlı bir lağımcı ocağ...

Kuran surelerini meydana getiren cümlelerin her biri. Mekke'de inen ayetlere Mekki (Mekkeli), Medine'de inenlere Medeni (Medineli) denir. Mekki ayetlerin çoğunluğu Hicret'ten önce inmiştir. Ayetler, i...

Pıhtılaşma sonunda kandan ayrılan sıvı bölümdür. Belirli bir hastalığa özgü antikorlar içeren serum, kişide o hastalığa karşı geçici bir direnç oluşturmak için enjekte edilebilir, buna pasif bağışıklı...

Telsiz haberleşmesi, elektromanyetik dalgalar yardımıyla bilgilerin bir noktadan diğerine gönderilmesi işlemine verilen genel tanımdır. Elektromanyetik dalgalar yardımıyla çalışan telefonlara telsiz t...

Eski Roma'da yargıçların ve yüksek devlet görevlilerinin önlerinde yürüyen, "Fasces" denilen birbirine bağlanmış ve ortasında bir balta bulunan bir değnek demeti taşıyan görevli. Değnekler dövmeyi, ba...

Yunan mitolojisinde İda Dağı'nda yaşayan, Troya Kralı Tros'un oğlu. Ölümlülerin içinde güzelliğiyle dillere destan olan Ganimedes, dağlarda çobanlık yaparak sakin bir yaşam sürüyordu. Zeus bu güzelliğ...

Boğa burcunda, yedi yıldızdan oluşan takım. Halk arasında Süreyya olarak da bilinir. Bol miktarda aydınlık bulutsu ve birkaç yüz yıldız içerir. Yedi tanesi çıplak gözle görülebilen bu yıldızlar, çeşit...

Madenî para, altın ve madalya basımıyla görevli kuruluş. Osmanlı Devleti'nde ilk darphane I. Mehmet tarafından yaptırıldı. Darphanede basım işleri 1841 yılına kadar çekiçle dövülerek yapılırken daha s...

Çözücü olarak kullanılan ve viskoz olmayan sıvı hidrokarbon ya da böyle hidrokarbonlar karışımı. Aromatik naftalar taşkömürünün damıtılmasıyla elde edilir. Günümüzde çoğunlukla petrol arıtımı yoluyla ...

Türkçede halkıyât olarak kullanılmıştır. Daha çok geçmiş kavimleri ve onların kültürlerini inceler. Maddî mânevî kültürleri etnoğrafyanın malzemelerine dayanarak açıklar. Genel anlamda insanlığın kült...

Kızıldeniz'in kuzeyde son bulduğu iki körfezden doğudaki. Suudi Arabistan ile Sina Yarımadası arasında kalan körfez, 160 km. uzunluktadır. Çok dar olan kuzey kıyısı, Ürdün ve İsrail arasında paylaşılm...

Sıcaklıkları farklı iki cisim arasında, birinden ötekine, termodinamiğin yasaları uyarınca geçen enerji biçimi (simgesi Q). Davy ve Rumford; 1798'de, mekaniğin ısıya dönüştürülebildiğini göstererek da...

Kurşunî gri renkte, yaygın bir kurşun minerali ve kurşunun önemli bir cevheri. Tortul kayaçlar boyunca hidrotermal damarlar biçiminde, ayrıca kireçtaşı ve dolomitli kayaçlarda rastlanır. En çok Almany...

Uzun bir yazının ya da yapıtın gazete ya da dergilerde parça parça yayımı. Edebiyatta, özellikle romanda uygulanmıştır. Tefrika romanlarda gazete okuyucusu göz önünde tutulduğu için, sanat değerinden ...

Bazı hayvanların embriyo evresinden ergin evreye geçişlerde gösterdiği belirgin farklılaşmaya verilen ad. Yavru evresi ya da embriyo evresiyle ergin evresinin dış görünüşü birbirinden farklıdır. Özell...

Tütünün yapısındaki renksiz, kokusuz ve yağsı görünümlü, yüksek dozda alındığında zehir etkisi olan organik bileşik. Nikotin, az alınırsa insanlarda uyarıcı etkiler yapar. Çeşitli bezlerin salgılarını...

Çeşitli alanlarda eğitim ve araştırma yapan fakültelerden oluşan yükseköğrenim ve bilim kurumu. Modern üniversitenin kökenleri, "studia generalia" (genel çalışmalar) adı verilen Orta Çağ okullarına da...

1919'da Weimar'da mimar Walter Gropius'un kurduğu mimarlık ve güzel sanatlar okulu. Okul, Weimar Güzel Sanatlar Akademisi ile Uygulamalı Güzel Sanatlar Okulu birleştirilerek kuruldu. Modernist anlayış...

Mozart'ın iki perdelik operası. Lorenzo da Ponte'nin İtalyanca librettosu üzerine bestelendi. İlk kez 1787'de bestecisi tarafından çalındı, 1805'te de Paris Operası'nda sahneye konuldu. Yapıt, yazarı ...

Yaygın bir kayaç oluşturucu mineral grubu. Magmatik kayaçlarda, ayrıca başkalaşmış kayaçlarda bulunur. Amfiboller grubundan olan hornblent, genellikle öteki amfibollerden daha koyu renkli olmasıyla ay...