ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı İmparatorluğu'nda Divanıhümayun görevlilerinden biri. Önemli resmî belgeleri yazar ve bunların üst taraflarına padişahın tuğrasını çekerdi. Nişancılar kanunları iyi bilen, yeni kanunlarla eski...

Peyami Safa'nın romanı (1930). Romanda, küçük yaşta tutulduğu kemik vereminden kurtulabilmek umuduyla hastane hastane dolaşan on beş yaşındaki yoksul bir gencin sık sık köşklerine gittiği akrabalarınd...

Çalı veya ağaçlar yâhut da odunlu tırmanıcı bitkiler. Yaprakları basit veya parçalı ve karşılıklıdır. Çiçekler tek eşeyli veya erdişidir. Taç ve çanak yaprakları 4 veya 5 parçalıdır. Meyve eriksi veya...

Bir çekirdeğin alfa parçacığı salarak daha küçük bir çekirdeğe dönüşmesi biçimindeki radyoaktif parçalanma. Bu tür bozunmayla oluşan çekirdeklerin ortalama varoluş süresi, saniyenin on milyonda birind...

Hızlı bir hava ya da buhar akışını art arda kesintiye uğratarak keskin bir ses çıkaran aygıt. 18. yüzyıl sonlarında yapılan ilk siren, bir memeden püskürtülen havayla çalışan çok delikli bir diskten o...

Elbistan, Malatya, Maraş, Elazığ ve Gaziantep dolaylarında hüküm sürmüş Anadolu beyliği (1337-1522). Merkezi Elbistan'dı, ancak bir ara başkent Maraş oldu. Zaman zaman Mısır'daki Memlûk Sultanlığı'nın...

Osmanlı devlet örgütünde, hükümdarın dışarıyla ilişkisini sağlamak, haberciliğini yapmakla görevli memur. Mabeyincilik kurumu, saltanatın tarihiyle yakın ilgilidir. İlk kez Emevîlerde ve daha sonra da...

Divan şiirinde gazel uzunluğundaki bendlerle kurulmuş nazım biçimleri. Biçim özellikleri şunlardır: Terkibi bendde, her bend iki parçadan birleşiktir: Vasıta ve terkibhane. Vasıta, bendlerin son beyit...

Sıcak denizlerde koloni hâlinde yaşayan kalkerli polip birikintisi (Miliepora). Kolonilerin görünüşleri çok değişiktir. Yüzeyinde iki çeşit delik vardır. Yüzeyi kalbur gibi göz göz olanlarda besleyici...

Genellikle sıvıların bağıl yoğunluklarını ölçmeye yarayan araç. Aerometre ve dansimetre de denir. Çeşitli türleri vardır. Genellikle dibi safralanmış ve yukarısı derecelenmiş bir cam tüp biçiminde yap...

Çiftkanatlılardan, küçük bir asalak sinek (Phlebotomus papatasii). Ilıman ve tropikal bölgelerde yaşar. Boyu 2 mm. kadardır. Kanatları kadife gibi sık tüylüdür. Kurtçukları, kokmuş organik maddelerde ...

Kendi, benlik, öz varlık vb. anlamlara gelen ve Kuran'da ruh anlamında da kullanılan Arapça sözcük. Bu nedenle, İslâm düşünürleri bu sözcüğe ruh anlamı da verirler. İslâm inanışına göre üç türlü nefis...

Güneş Sistemi gezegenlerinden biri. Güneş'ten uzaklık sıralamasında altıncı, büyüklük bakımından Jüpiter'den sonra ikincidir. Diğer adı Zühal olan Satürn'ün çapı 119.300 km.dir. Güneş'in çevresindeki ...

(Narcissus), bir çeneklilerin nergisgiller familyasından otsu bir bitki. Nergis, güzel kokulu kimi türlerinde beyaz, kimilerinde sarı olan çiçekleri ayrı ya da bir köksap üzerinde şemsiye durumunda ...

Ödünç olarak verilen paranın kira karşılığı, anaparaya eklenen para, ürem. Faiz, her zaman birimi sonunda anaparaya ekleniyorsa "bileşik faiz", eklenmiyorsa "basit faiz" söz konusudur. Birim zamanda y...

Piramit biçiminde çok katlı tapınak. İ.Ö. 2200-500 yılları arasında görülen Zigguratlar, antik Mezopotamya'nın büyük kentlerinin karakteristik mimarî ve dinî yapılarıdır. Genellikle içi kerpiç, dışı t...

(1785 Rouen-1838 Paris), Fransız fizikçi ve kimyacı. Petit'le birlikte, Dulong ve Petit Yasası'nı ve cıvanın mutlak genleşme katsayısını, ayrıca azot klorür, hipofosforöz asit ve katetometreyi buldu; ...

Uzun duyargalı çekirgelerle cırcırböceklerinin oluşturduğu, sıçrayıcı, dört kanatlı böcekler takımı (Orthoptera). Erkekleri, arka bacakları ve elitra denen organları yardımıyla kendilerine özgü bir se...

Eskiçağ'da Mezopotamya'da kent. Sümerlerin önemli kent devletlerinden biridir. 1877-1933 yılları arasında yapılan kazılarla ortaya çıkarılan kalıntılar, Sümer uygarlığının tanınmasında önemli bir rol ...

İnsanın birdenbire aşırı sıcak karşısında kalması sonucu ortaya çıkan sağlığa zararlı durum. Sıcak hava da soğuk hava kadar tehlikelidir, ciddî rahatsızlıklara ve ölümlere yol açabilir. Beyinde vücudu...

Akdeniz Bölgesi'nde ırmak. İki kolun birleşmesiyle oluşur: Uzunyayla yöresinden gelen Zamantı ve Binboğa Dağları'ndan inen Göksu. Seyhan, Çukurova'ya indikten sonra Adana'dan geçer ve güneybatı yönünü...

Charles-Marie-René(1818 Saint Paul/La Réunion-1894 Voisins/Louveciennes), Fransız şair. Gençliğinde birçok gezi yaptı. Rennes'de hukuk öğrenimi gördü. Sonunda Paris'e yerleşti (1845). Koyu bir cumhuri...

Gözlerden birinin ya da ikisinin içe ya da dışa kaymasıyla ortaya çıkan göz bozukluğu. Şaşılık, göz kaslarının uyumlu bir şekilde çalışmamasından doğar. Gözler belirli bir cisme bakarken göz kaslarınd...

Yetiştiği yerler: Türkiye'de tabiî olarak pekçok yerde yetişir. Park ve bahçelerde yetiştirilen, güzel renkli, alımlı çiçekleriyle vazgeçilmez bir süs bitkisidir. 200 kadar türü bulunur. Çiçek ren...

Türkiye'de yetiştiği yerler: Trakya'da kültürü yapılır. 60-100 cm boylarında, otsu, taban yaprakları parçalı ve tüylü sarı çiçekli otsu bitkiler. Meyveler 2-3 cm boyundadır. Tohumları yağ bakımında...