ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Opera, operet, oratoryo vb. yapıtların metni. Bu metni içeren kitap ya da bir pandomimayı ya da baleyi açıklayan broşür de bu adla anılır. Libretto yazarlarına "librettist" denir. Çoğu besteciler, lib...

Horozibiğigillerden otsu bir süs bitkisi (Celosia). Tropikal ve ılıman iklimlerde yetişir. Kadife görünümünde, sarı ve kırmızı renkli çiçekleri horoz ibiğini andırır. Çiçek rengiyle birbirinden ayrıla...

Belli gerilme değerleri için cisimde meydana gelen şekil değişikliğinin, uygulanan gerilmeyle orantılı olduğunu ve gerilmenin ortadan kalkması hâlinde cismin eski boyutlarına döndüğünü ortaya koyan ya...

Cumhuriyetin ilânından sonra Türkiye'de eğitim sistemini yeniden düzenleyen yasa. 3 Mart 1924'te çıkarıldı; daha önce Şeriye ve Evkaf Vekâleti'ne bağlı olan eğitim kurumları bu yasayla Maarif Vekâleti...

Bir düzlemin, ufuk çizgisine eğim derecesini saptayan, dik ya da yatay olup olmadığını anlamaya yarayan alet. Yapı işlerinde kullanılan düzeç, kabarcıklı ve ipli olmak üzere iki çeşittir. ...

Karolenj İmparatorluğu'nu üç parçaya ayıran antlaşma (843). Charlemagne'nın oğlu I. Louis'nin (Dindar) ölümünden sonra (840) imparatorluğun parçalanması ve dağılması çok daha hızlandı. Louis'nin yerin...

Sekban-ı Cedid (29 Eylül 1808-18 Kasım 1808) II. Mahmut tarafından daha önceki Nizam-ı Cedid ordusu model alınarak kurulmuş kısa ömürlü bir Osmanlı ordusudur. II. Mahmut'un padişahlığında, Sadrazam Al...

Kabartma şekiller üzerine yapılan baskı tekniği. Bu teknikle metin ve resimler basılabilir. Metinler el ya da makine dizgisiyle, resimler de fotogravür yöntemiyle elde edilir. Dizgi ve fotogravürden e...

(İ.Ö. 413 Sinop-323, ?), Yunan düşünürü. Atina'da yaşadı. Kinik düşünce okulunun kurucusu Antisthenes'in öğrencisiydi. Platon tarafından "Çılgın Sokrates" adıyla nitelenen Diogenes, gerçek mutluluğa u...

Yeni bir ortama geçen canlının, yaşamını sürdürmek için, kalıtsal olmayan morfolojik ve fizyolojik değişiklikler kazanması, adaptasyon. Uyum, yaşam koşulları değişikliğe uğrayan bir canlının yaşamını ...

Avusturya ve Yugoslavya'da yaklaşık 750 km uzunlukta ırmak. Güney Avusturya'da Hohe Tauren Dağları'ndan doğar, güneye doğru akarak Kuzey Yugoslavya'ya gider. Daha doğuda Yugoslavya-Macaristan sınırını...

Maddenin taşıdığı enerjinin fonksiyonu olarak ölçülen, öyle ki sıcaklık değişiminin, kullanılan ölçüm maddesinin sıcaklığından bağımsız olduğu sıcaklık. Mutlak sıcaklık da denir. Bu sıcaklık ölçeğinde...

İki kişi arasında, siyah beyaz, altmış dört kareli bir tahta üzerinde, değerleri ve adları değişik olan, beyaz ve siyah renkli, on altışar taşla oynanan bir oyun. Satranç oyununda amaç; rakip oyuncu...

Cumhuriyet döneminde kurulan ikinci siyasî parti (17 Kasım 1924-3 Mayıs 1925). Aynı zamanda ilk muhalefet partisidir. Parti başkanı Kazım Karabekir Paşa, önde gelen diğer kurucu milletvekilleri Rauf O...

Giysi, çanta gibi eşyalar üzerinde kullanılan açıp kapama düzeneği. Karşılıklı dişler ve bunların üzerinde yürüyen bir kapatıcıdan oluşur. Eski Mısır'da sürgü biçiminde yapılırdı. Eski Yunanlılar ve R...

Elektrik ya da pille çalışan, plâk dinlemekte kullanılan araç. Pikap, plâk üzerine kaydedilen ses bilgisini işitilebilir hâle getirir. Pikap temel olarak bir döner tabla, plâk üzerindeki izleri izleye...

Fransa'da egemenlik süren hanedan (1328-1589). Capet Hanedanı'ndan IV. Philippe'in (Güzel Philippe) üç oğlu erkek vâris bırakmayınca, Fransa tahtına Valois Hanedanı'ndan VI. Philippe geçti. Fransa ile...

En basit ve en ilkel kondansatör. Cam bir kavanozdur. İçi ve dışı ayrı ayrı ince metal levhalarla kaplanmıştır. Kavanozun ağzında bir mantar ve bunun deliğinden geçip iç levhaya değen iletken bir çubu...

Hat sanatını icra eden kimse. Hattatlar üç gruba ayrılırdı; birinci grubu oluşturanlar okullarda yazı dersi veren meşk hattatlarıydı. Yazma kitapları kopya eden ya da ısmarlama yazan hattatlar ikinci ...

İki ya da daha çok devlet ya da uluslar arası kuruluş arasında, uluslar arası hukuk kurallarına göre düzenlenen yazılı anlaşma. Dünya tarihinde bilinen ilk antlaşma Hititlerle Mısırlılar arasındaki Ka...

Sürüngenler (Reptilia) sınıfının, yılanlar (Serpentes) alt takımındaki türlere verilen genel ad. Bedenleri genellikle ince, uzundur. Boyları 10 cm ile 10 m arasında değişir. Büyük yapılı avlarını yuta...

İlkel bitkilerde ve hayvan hücrelerinin büyük bir kısmında bulunur. Sayısı genellikle iki tanedir. Daha fazla sayıda da olabilir. Hücre bölünmesinde görev alırlar. Bu aşamada hücrenin merkezinde bulun...

Canlı hücrelerin ana maddesini oluşturan, genellikle sülfür, oksijen ve karbon ögelerinden oluşan karmaşık yapılı doğal madde. Proteinler, canlı vücudunun en önemli yapı maddeleridir. Vücudun büyüyüp ...

Deniz, göl, akarsu, göl ve bataklık gibi sucul sistemlerdeki canlılar ve yaşadıkları çevreyi inceleyen bilim dalı. Su kalitesi, limnoloji (göl bilimi), akarsu biyolojisi, plânktonoloji, ihtiyoloji (ba...

İstanbul'da yayımlanan dergi. Ahmet İhsan (Tokgöz) tarafından 1891'de yayımlanmaya başladı. Edebiyatı Cedide veya derginin adıyla anılan edebî akımın yayın organı oldu. Abdülhak Hamit (Tarhan), Tevfik...