ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

At üstünde değnekle ve topla oynanan, bir çeşit cirite benzer oyun. Dörder kişilik takımlarla oynanan oyunda, akçaağaçtan ya da söğüt ağacından yapılan ve üzeri deriyle kaplı top kullanılır. Bu oyuna ...

(? - 1375 Niş?), Osmanlı kumandanı ve devlet adamı. Müslüman olan ve Abdülmuin adını alan bir Hristiyan'ın oğludur. I. Murat şehzadeyken onun lalalığını yaptı ve bu yüzden "lala" unvanıyla tanındı. Or...

Düşey doğrultuyu belirlemek amacıyla bir ipin ucuna bağlanan koni biçimli bir ağırlıktan oluşan araç. Şakul da denir. Sarkıtılan çekül, yer çekimi doğrultusunu alır. Bu doğrultuya çekül doğrultusu da ...

Tanrı tanımayanların yolu; dünyayı dünyaya dayanarak açıklayan, dolayısıyla bir Tanrı inancı kabul etmeyen dünya görüşlerine verilen genel ad, Tanrıtanımazlık, Tanrısızlık. Ateizmin geçmişi, Antik Çağ...

Bacakta uyluk ve baldır kemiklerinin birleştiği kısım. Tek eksenli bir eklemdir. Dizkapağı, damar ve sinirlerin geçtiği diz ardı ve diz eklemi olmak üzere iki bölüme ayrılır. Bağları çok güçlü olan di...

Divan şiirinde beş mısralık bentlerle kurulan muhammesin özel bir biçimi. Her bendin ilk dört dizesi kendi arasında uyaklıdır. Bentlerin son dizeleri de birbirleriyle uyaklanır. Buna göre uyak düzeni ...

Çin'de M.Ö. 6. yüzyılda ortaya çıkan felsefî akım. Taoizm de denir. Tao; evrenin yolu, düzeni ve yasası anlamına gelir. Taoizm'in kurucusu Çinli filozof Lao-Tzu'dur. Taoizm, evrende bir düzen olduğunu...

Fransa ile İspanya arasında imzalanan barış antlaşması (7 Kasım 1659). Otuzyıl Savaşları'na son veren Vestfalya barış görüşmeleri sırasında Fransa ile İspanya anlaşamadıkları için, bu iki devlet arası...

Renksiz, yanıcı bir aldehit (CH3 CHO). Etanol da denir. Etil alkolün katalitik yükseltgenmesiyle elde edilir. Keskin kokulu, 21°C'ta kaynayan bir sıvıdır. Su, alkol ve eterde çözünür. Boya, plastik sa...

Bir şeyi duyurmak, tanıtmak ya da propagandasını yapmak amacıyla herkesin görebileceği yerlere yapıştırılan, çoğu resimli ilân. Eski Yunan ve Roma'da olduğu kadar Doğu ülkelerinde de duvarlara resmî y...

Uçlarından çekilen bir çubukta meydana gelen enine birim uzamanın, boyuna birim uzamaya oranıdır. Çubuğun hacminde önemli bir değişme olmazsa, bu oran 0,5'tir. Ancak pratikte genellikle daha azdır. Po...

Ölüm cezasını uygulayan kişi. Cellât sözcüğü, Türklerde eskiden sadece kırbaçla dayak cezalarını yerine getiren kimseler için kullanılırdı. Sonraları tüm idam cezalarını yerine getirenlere cellât deni...

Yunus Emre Türk halk şairlerinin tartışmasız öncüsü olan ve Türk'ün İslam'a bakışını Türk dilinin tüm sadelik ve güzelliğiyle ortaya koyan Yunus Emre, sevgiyi felsefe haline geti...

Lağım adı verilen tüneller açarak patlayıcı madde yerleştiren ve bunu patlatarak kale duvarlarını yıkan askerlere verilen ad. Osmanlı askerî örgütlenmesinde, Kapıkulu ocaklarına bağlı bir lağımcı ocağ...

Eski bir uzunluk ölçüsü. Türkiye'de metre sisteminin 26 Mart 1931'de resmen kabul edilmesinden önce kullanıldı. Yapı işlerinde ve arazi uzunluklarını ölçmekte kullanılan mimarî arşın yaklaşık 75 cm., ...

Hücrenin, yeni hücreler meydana getirecek şekilde bölünmesi. Hücre bölünmesi, bir hücrelilerde çoğalmayla sonuçlanırken çok hücrelilerde üreme ya da büyüme amacıyla gerçekleştirilir. Prokaryot hücrele...

Kemiklibalıklar takımından, gümüşbalığına benzeyen, 10-15 cm. uzunluğunda bir balık türü (Atherine hepsetus). Akdeniz'de, Karadeniz'de ve Atlantik Okyanusu'nda yaşar, çambuka ya da tokmakbaş da denir....

Mağaraların tavanında oluşan ve genel olarak koni biçiminde olan kalker yumru, istalaktik. Sarkıtlar, kalkerli bölgelerde erimiş hâlde fazla kalker kapsayan yeraltı sularının geçtiği boşluklarda, mağa...

Altışar kişilik iki takım arasında topla oynanan bir oyun. 18 m uzunluğunda 9 m eninde bir sahada oynanır. Voleybol topunun çevresi 65-67 cm, ağırlığı 260-280 gr olmalıdır. Saha tam ortasından, yerden...

Hz. Muhammed'e ve onun soyundan gelenlere saygı bildirmek için okunan dua. Kuran'da Allah ve meleklerin Hz. Muhammed'e salâvat okuduğu belirtilerek, inanan kişilerin de ona salâvat ve selâm okumaları ...

Kasaplık hayvanlar, kuşlar, kümes hayvanları, balıklar ve av hayvanlarının yenebilen kısımları. Fakat et denilince yenebilen hayvanların kas kısımları, yâni daha ziyâde kas eti anlaşılır. Bu hayvanla...

Türk alfabesinin yirmi ikinci harfi. Sesbilim bakımından ıslıklı, sert, sızıcı, süreksiz diş ünsüzü. Matematikte alanın, kimyada kükürdün, fizikte spin (dönü) kuvantum sayısının simgesi, ölçülerde saa...

Canis aureus. Rengi kurda, boyu ve gür kuyruğu tilkiye benzeyen, etçil bir memeli. Beden yapıları kurda benzer, ancak onlardan daha küçük ve ince yapılıdırlar. Boyları 60-100 cm, yükseklikleri 38-50 c...

Birbirine düşman iki kişi arasında, tanıklar önünde, öldürücü silâhlarla yapılan, daha önce kararlaştırılmış dövüş. Bir hesaplaşma niteliğinde olan düelloyu, Fransız filozofu Montesquieu'ye göre ilkin...

Mithat Cemal Kuntay'ın romanı (1938). Yapıtta şehit bir miralayın oğlu olan Adnan'ın çevresinde üç siyasî dönem, Abdülhamit, İttihat ve Terakki, Mütareke dönemleri konu alınmıştır. Hukuk'u bitiren Adn...