ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

ABD'de Nevada eyaletinin güneyinde kent. 1905'te kuruldu. Eyalette kumarın serbest bırakılmasıyla (1931) turistik nitelik kazandı. Yakınındaki Hoover Barajı'nın açılmasıyla ve altın, gümüş, boraks, ma...

Osmanlı İmparatorluğu döneminde, padişah hizmetindeki yüksek dereceli bir memurluk. Çuhadarlar bugünkü maiyet memurlarının gördükleri işleri yaparlardı. Çuhadarlar görevlerine göre çuhadar ağa, çuhada...

Akışkanları yükseltmekte, basmakta ya da sıkıştırmakta kullanılan aygıt. İlk pompalar, İranlılar ve Romalıların yükseğe su çıkarmakta kullandıkları su çarklarıdır. Daha sonra Archimedes tarafından gel...

Kökenleri farklı, lifli yapılarıyla benzer görünümlü bir grup minerale verilen ad. Amyant da denir. Asbest adı, eskiden, amfibol grubundan bir kalsiyum, magnezyum, demir silikatı olan lifli aktinolite...

Yabancı bir yapıtı yer adlarından kişi adlarına varıncaya değin değiştirerek, kendi toplum yaşayışına ve ulusal özelliklerine uydurma, adaptasyon. Genellikle tiyatro oyunlarında bu yola başvurulur. Çe...

Bir ülkede geçerli olan genel bir şive içinde, o ülkenin çeşitli bölge ve kentlerindeki konuşma dilinde görülen söyleyiş farkları. Günlük kullanımda şive ile ağız birbirine karıştırılmaktadır. Oysa ağ...

Deriye içirilerek ya da sürülerek kullanılan ilâç; melhem. İçinde bir ya da birkaç etkili madde bulunur. Yumuşak ve koyu kıvamda olup yağlı ya da yağsız çeşitleri vardır. Eriyik ya da emülsiyon hâlind...

Marksist felsefede, iktisadî olguların toplumsal ve siyasî üstyapıyı belirlemesiyle ilgili bakış açısı. Tarihsel maddecilik, maddenin tek gerçeklik olduğunu ve şeylerin diyalektik olarak geliştiğini y...

İçel ilinde ırmak. Toroslar'dan çıkar, Tarsus'tan geçer ve Seyhan ağzı yakınında Akdeniz'e dökülür. Küçük, fakat suları bol bir ırmak olan Tarsus Çayı, kentin birkaç km. kuzeyindeki çavlanıyla tanınır...

II. Mahmut ile âyan arasında imzalanan sözleşme (26 Eylül 1808). 18. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'nun çeşitli bölgelerindeki âyan iyice güçlenmiş ve merkezi devletin eyaletlerdeki otorites...

Yelkenli teknelerle yarışmaya dayalı spor. Yatçılık olarak da adlandırılır. 1900 yılından itibaren olimpiyat oyunlarında yer almaktadır. Yelken yarışları aynı sınıftan tekneler arasında yapılır. Ülkem...

Lâvların anîden soğumasıyla oluşan cam gibi şekilsiz kayaçlara verilen ad. Obsidiyen olarak da bilinir. Kimyasal yapısı granitle aynı olup kuvars gibi demir magnezyumu içerir. Volkan camı genellikle s...

Yunan mitolojisinde İda Dağı'nda yaşayan, Troya Kralı Tros'un oğlu. Ölümlülerin içinde güzelliğiyle dillere destan olan Ganimedes, dağlarda çobanlık yaparak sakin bir yaşam sürüyordu. Zeus bu güzelliğ...

Elektrik ya da pille çalışan, plâk dinlemekte kullanılan araç. Pikap, plâk üzerine kaydedilen ses bilgisini işitilebilir hâle getirir. Pikap temel olarak bir döner tabla, plâk üzerindeki izleri izleye...

Zeytingillerden, beyaz, kırmızı ya da sarı renkli, çiçekleri güzel kokulu olan bir ağaççık. Akdeniz iklimine özgü güzel kokulu bitki, yıllar yılı aşkın göstergesi, masum bir hediye olarak kullanılmış ...

Ceninin, yaşayabilecek duruma gelmeden, özellikle de gebeliğin 12. ve 28. haftaları arasında dölyatağı dışına atılması. Düşüğün belirtileri, doğum ağrılarına benzer kasık ağrıları duyulması ve dölyolu...

Bitkiler canlıyken enerjilerini güneş ışığından sağlar ve bu enerjiyi şeker, nişasta, selüloz gibi çeşitli maddeler hâlinde dokularında depolar. Öldükleri zaman bu enerji, ölü bitkilerle beslenen ve b...

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı sırasında, Osmanlı ordusunun Yunan ordusuna karşı kazandığı meydan savaşı. 16 Nisan 1897'de başlayan Osmanlı-Yunan Savaşı'nda Yunan ordusu devamlı yenilmiş, son bir savunma h...

Çift toynaklılar takımının (Artodactyla) boynuzlugiller (Bovidae) familyasından beş yabanıl keçi türünün ortak adı. Yaban keçisi olarak da bilinir. Küçük sürüler hâlinde yaşayan, geviş getiren, çok çe...

Hindistan'da önemli din adamlarına verilen unvan. Sözcük, Sanskritçe olup "Büyük Ruh" anlamına gelmektedir. Mahatma unvanıyla adlandırılan kişiler, bilgelikte ve insanlara yardımcı olmada en son aşama...

Bir devrede, kutupları değişmeyen bir akım kaynağının sağladığı tek yönlü akım. Pillerde, akümülatörlerde, dinamolarda ve fotosellerde üretilen doğru akım, en çok elektrikli kaplamada, kaynak işlerind...

Katı elementlerin bir mollerinin kütlesiyle ısınma ısılarının çarpımının sabit olduğunu belirten yasa. Eskiden atom ısısı (atom ağırlığı x ısınma ısısı) denen bu çarpıma artık molar ısınma ısısı adı v...

Doğu Türkistan'da ırmak (Sinkiang/Batı Çin). Doğu Türkistan'ın batısında, Yarkent ve Hotan ırmaklarının birleşmesiyle meydana gelir. Taklamakan Çölü'nün doğu ve kuzey kenarından geçer, güneydoğuya dön...

Çok az miktarda mil ya da çamur içeren, kalsitten (CaCO3) oluşmuş saf kireçtaşı. Beyaz, sarı ya da gri renkte, ince taneli, gözenekli bir tortul kayaçtır. Küçük deniz hayvanlarının kabuklarından oluşu...

Korindonun (Al2O3) hematit ve manyetitle birlikte koyu renkli yumrular hâlinde bulunan cinsi. Sertlik derecesi 9, yoğunluğu 4'tür. Türkiye'de Konya, Zonguldak, Tokat, Niğde, Antalya illeri ile Batı An...