ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Yöntemli bir biçimde düşünme ve tartışma sanatı. Diyalektik sözcüğü Hegelci ve Marksist felsefelerin gelişiminden sonra sık kullanılır bir sözcük olmuştur. Bu sözcüğün çok uzun bir geçmişi, onun kadar...

(İ.S. 245 Split-313 Split), Roma imparatoru. İmparator Numerianus'u öldüren hassa alayı kumandanı Flavius Aper'i öldürerek imparator oldu (İ.S. 284). Bir yıl sonra Numerianus'un kardeşi Carinus'u da y...

(Rattus rattus), kemirgen memeli hayvanların birçoğuna, özellikle sıçangiller familyasındaki bütün hayvanlara verilen ortak ad. Bütün dünyaya yayılmışlardır. Kuyrukları uzun, çıplak ve pulludur. Tüyle...

Parmağın birinci boğumunun avuç içine bakan kısmının iltihaplanması. Çoğunlukla küçük bir delici yaralanmayı tâkiben, parmak ucu içine giren mikroplar kısa zamanda çoğalarak bir iltihap meydana getiri...

Halk edebiyatında dört dizeden oluşan nazım birimi. Manilerin dört dize oluşundan yola çıkılarak Türk şiirinin ana nazım birimi olduğu savunulmuştur. Dörtlükler değişik vezinlerde yazıldığı gibi, deği...

Azotlu besinlerin bedende yanmasıyla oluşan ve erimiş bir durumda idrarla dışarı atılan azotlu maddelere verilen ad. Proteinler insan bedeninde değişik görevler için kullanıldıktan sonra yıkılır. B...

Bulgaristan'da Rodoplar bölgesinde yaşayan topluluk. Pomak sözcüğünün kaynağı hakkında çeşitli görüşler varsa da bu sözcüğün İslâv dillerinde "yardım etmek" anlamına geldiği; bu topluluk mensuplarının...

Bir Türk dili konuşan, birden çok halka verilen ortak ad. Tatar sözcüğü, farklı zamanlarda farklı anlamlarda kullanılmıştır. Ruslar bu sözcüğü, yüzyıllar boyunca, Avrupa Rusyası'nda yaşayan Türk soylu...

Bir malı dış pazarda iç pazardan daha ucuza satmak anlamındaki ekonomik terim. Günlük kullanımda bir malı piyasa fiyatından daha ucuza satmak anlamına gelir. Damping, genellikle bir pazarı ele geçirme...

Vücudun eksik olan bir bölümünün yerine geçen ve bu bölümün işlevini üstlenen yapay parça. İlk akla gelen protezler takma kol ve bacaklardır. Bununla birlikte göz, diş, kemik ve kalp kapakçıklarının y...

Yüksek sıcaklıkları ölçmeye yarayan aygıt. Değişik türleri vardır. Platin dirençli termometreler ve ısılçift ilkesiyle çalışan pirometrelerin, sıcaklığı ölçülecek cisimle temas hâlinde olmaları gerekl...

Anodu, derişik bakır sülfat çözeltisine daldırılmış bakır çubuk, katodu da çinko sülfat ya da çoğunlukla seyreltik sülfürik asit çözeltisine daldırılmış çinko çubuktan oluşan sulu pil. Çözeltileri bir...

Yoğunluğu çok düşük cam, vernik, kauçuk ya da köpük görünüşündeki lâstiğe benzeyen madde. Poliüretandan hem esnek hem de sert köpük yapılabilir. Esnek köpük mobilya ve otomobil minderleriyle yatak dol...

İki dik taş üstüne üçüncü bir taşın yatay olarak konmasıyla yapılmış taş çağı anıtı. Bazılarında yatay taşların birden çok olduğu da görülür. En çok Fransa'da rastlanır. Massif Central'de ve Bretagne'...

Genellikle mantar hücrelerinde görülen çoğalma şekline verilen ad. Ana hücreden bir ya da daha fazla çıkıntı oluşur. Bu sırada ana hücrenin içinde bir çekirdek bölünmesi olur ve yavru çekirdekten biri...

Arap alfabesindeki harflere verilmiş sayı değerleri temel alınarak ebced hesabıyla bir olayın yılını gösterecek yolda bir cümle, bir dize ya da bir beyit söyleme. İlk örnekleri İran edebiyatında görül...

Yıl çıbanı, Halep çıbanı, Bağdat çıbanı, Diyarbakır çıbanı, Antep çıbanı gibi adlarla da anılan ve dünyâda belirli iklim bölgelerinde görülen bir hastalık. Akdeniz ve Ortadoğu'da sık olan Şark çıbanın...

Telli bir çalgı. Avrupa'ya Endülüs'ten yayılmıştır. Mızrapla çalınır. Sonraları değişik çeşitleri yapıldı. Fransa'da 18. yüzyılda çok yaygındı. Tellerinin sayısı 18'e kadar yükselir. Floransa'da bir o...

İki gaz arasında yanma olayının gerçekleştiği sıcak, ışıklı bölge. Yanıcı bir gaz havayla (oksijenle) karşılaştırılıp uygun bir sıcaklığa getirilirse alev elde edilir. Hidrojen alevi soluktur. Yanıcı ...

İnsan beyninde bulunan ve nöron denilen sinir hücrelerinin çalışma ilkelerini kullanarak çalışmak üzere tasarlanmış bilgisayar programları. Bu programlar, insan beyni gibi davranarak, belli düzenlerin...

Genel fikirlerin ya da kavramların varlığını yadsıyan, yalnızca tek tek şeylere karşılık olarak genel işaretlerin bulunduğunu bildiren öğreti, nominalizm. Özellikle Orta Çağ düşüncesi, yani skolastik ...

Tohum tomurcuğunu taşıyan tohum yaprakları açık olan, tohumları bunların yüzeyinde serbest olarak yer alan bitkilerin genel adı (Gymnospermae). Çiçekli bitkilerin ayrıldığı iki büyük daldan biri olan ...

Belli bir konuda iki ya da daha çok kişi arasında dergi ve gazetelerde yürütülen tartışma. Birbirine karşıt düşünceleri karşılıklı savunma anlamındaki tartışmadan ayrımı, saldırgan bir tutumun benimse...

Karından ayaklılar (Gastropoda) sınıfındaki türlere verilen genel ad. Yaklaşık 40 000 türle yumuşakçaların en zengin ve biyolojik bakımdan en çeşitli grubunu oluştururlar. Akdeniz'de incelenmiş yaklaş...

Birleşmiş Milletler Örgütü'ne bağlı özel bir uzmanlık kuruluşu. Kuruluşun adı "Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu" anlamına gelen "United Nations International Children's Emergency Fund" sözcük...