ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Lâvların anîden soğumasıyla oluşan cam gibi şekilsiz kayaçlara verilen ad. Obsidiyen olarak da bilinir. Kimyasal yapısı granitle aynı olup kuvars gibi demir magnezyumu içerir. Volkan camı genellikle s...

Simetri ekseni çevresinde dönmekte olan bir cismin dönme eksenini, tepesi cismin merkezinde yer alan dönel bir koni oluşturacak biçiminde dolanması. Presesyon hareketi, topacın kafa sallamasına benzer...

İki değişik metalin birleştiği noktada ve bunların uçlarında sıcaklık farkının bulunmasından ötürü bir elektromotor kuvvet oluşan elektrik devresi. Bu biçimde elektromotor kuvvet oluşması Seebeck etki...

Taş, tunç, kil, alçı, fildişi, pişmiş toprak ve bakır gibi maddelerden yontularak, kalıba dökülerek ya da yoğurulup pişirilerek biçimlendirilen sanat eseri. Tarihte ilk heykel örneklerinin Yontma Ta...

Kıyamette tüm ölülerin dirilip yeniden yaşama kavuşması. Bu inanç, bazı değişikliklerle Hristiyan ve İslâm inanışında da yer alır. Hristiyanlara göre tüm ölüler dirilecek, gizemli bir oluşum sonucu öl...

Canlıların sınıflandırılmasıyla ilgilenen bilim dalı. Taksonomi terimi Yunanca taksis (düzenleme) ve nomos (yasa) sözcüklerinden türetilmiştir. ...

Osmanlı Devleti'nde danışma konseyi. Meclisi Valayı Ahkâmı Adliye'nin 1868'de Divanı Ahkâmı Adliye ve Şurayı Devlet olarak ikiye ayrılmasıyla kuruldu. Başlıca görevi yasa ve tüzük tasarılarını hazırla...

İç hastalıklarının enfeksiyon hastalıklar ile ilgilenen bölümü. Bulaşıcı hastalıklar, târihin eski dönemlerinden beri insanlık için bir problem olmuştur. Salgınlar, târihin akışını değiştirmiş, savaş...

Osmanlı Devleti'nde, kale komutanlarına verilen ad. Dizdar, sürekli olarak, korumakla görevli olduğu kalede kalmak zorundaydı. Kalelerin onarımı, askerî örgütün geliştirilmesi gibi görevlerin yanında ...

İki ya da daha çok kişi tarafından oynanan salon oyunu. Yassı dikdörtgen şeklindeki 28 tane taşla oynanır. Bu taşların bir yüzü çizgiyle ikiye bölünmüştür. Bu bölümlerde 1'den 6'ya kadar noktalar vard...

Vücudu sert, kemiksi bir kabukla örtülü olan, dişsiz memeli hayvan (Dasypus). Güney ve Orta Amerika'da yaşar. Meyve ve böceklerle beslenen armadillonun bazı türleri saldırıya uğradıklarında yuvarlanar...

Sami-Hami dil ailesinin Sami dalından bir dil. Suriye'de Lazkiye'nin 12 km. kuzeyinde Ras Şamra (eski adı Ugarit) denilen yerde 1929'daki kazılarda bulunan yazılı belgelerin incelenmesiyle ortaya çıkt...

Mîdede toplanan hava veya gazı sesli olarak ağızdan çıkarma. Yemek yeme esnâsında normal olarak az miktarda hava yutulur. Birçok kimseler bu havayı kolayca ve sessizce dışarı atabilirler. Şâyet yutula...

ÂMid (Diyarbakır), Hısni Keyfa (Hasankeyf), Mardin ve Harput dolaylarında hüküm sürmüş olan bir Türkmen sülâlesi. Sülâlenin kurucusu Artuk Bey'dir. Suriye Selçuklu hükümdarı Tutuş, Artuk Bey'e, Kudüs'...

Canlılarda benzerini dünyaya getirerek türün sürekliliğini sağlayan süreç. Üreme olarak da bilinir. Çoğalmanın birimi ve taşıyıcısı hücredir. Eşeyli ve eşeysiz olmak üzere iki tür çoğalma vardır. Eşey...

Karadeniz'in güneydoğu kesiminde yaşayan Güney Kafkasyalı bir topluluk. Laz adına, Hristiyanlığın ilk dönemlerinden başlayarak, birçok kaynakta rastlanmaktadır. Bu kaynaklarda, Lazların yaşadıkları be...

Osmanlı döneminde okuma, yazma ve basit din bilgileri öğreten okul. Beş-altı yaşındaki kız ve erkek çocukların okudukları bu okullara sübyan mektebi de denirdi. Öğretim genellikle ezbere dayanırdı. İl...

Peroksi grubu (-O-O-) içeren hidrojen bileşiği (H2O2). Şurup kıvamında, renksiz bir sıvıdır. Eksi 0,4C'ta donar. 150C'ta kaynar. Genellikle Na2O2 ve BaO2'nin soğuk ve seyreltik H2SO4 ile tepkimesi son...

Güneş etrafında, elips şeklinde bir yörünge çizerek, dönen gök cisimleri. Günümüzde gezegen denildiği zaman, başta dünyâmız olmak üzere, Güneş etrafında dönen diğer sekiz gezegen akla gelmektedir....

20. yüzyılın başında, gizemciliğe yönelen Rus simgeciliğine karşı esas olarak şiir alanında gelişen edebiyat akımı. Akmeistler, sözün kesin anlamını, açıklığı ve uyumu öneriyorlardı. Akımın kuramcısı ...

Türk alfabesinin on sekizinci harfi. Kalın, geniş ve yuvarlak seslidir. Fizik ve matematikte derece'nin sembolüdür. 20° Celsius, 36°26'00" gibi. Kimyada Orto'nun kısaltması, Oksijen'in sembolü (O)'dur...

Güneybatı Afrika'da Orange Irmağı'nın kuzeyinde yaşayan, Hami-Boşiman karışımı, ataerkil bir halk topluluğu (Hoi-Hoiler). Uzun boy, baş ve kulak yapılarıyla Boşimanlardan ayrılırlar. Avrupalılardan ön...

Maden kömürü katranının kuru kuruya damıtılmasından elde edilen, özel kokulu, beyaz, suda erimeyen, alkol, benzol ve eterde kolaylıkla eriyen antiseptik bir hidrokarbon. Naftalinin kimyasal özellikler...

Diyalekt; bir dilin belirli bir bölgede konuşulan ve mahallî husûsiyetler taşıyan en küçük kolu olup, ağız da denmektedir. Diyalektle uğraşan ilim kolu ise diyalektoloji olarak adlandırılmaktadır. Diy...

Tatlı, acı veya tuzlu sularda yaşayan kabuklu ve hareketli, mikroskobik tek hücreli alg (yosun) türlerinin genel adı. Dikdörtgen, yuvarlak, üçgen, oval, mekik veya kayık biçiminde olabilir. Bâzan ...