ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

ŞELÂLE (Çavlan); Akarsu yatağının, dike yakın bir biçimde âniden düştüğü, suların yüksekten dökülerek aktığı kısmı. Daha küçük çapta olan şelâleye "çağlayan" denir. Bir kaynak veya kar-buz suyu...

Arabî aylardan Muharrem'in onuncu günü. Söylentiye göre, Hazreti Nuh'un gemisi Ağrı Dağı'na oturduğunda gemide bulunanlar, tufandan kurtuldukları için gemide arta kalan çeşitli hububattan lapamsı bir ...

Dik bir taştan oluşan, tarihöncesine ait anıt; bir megalit türü. Keltçe "uzun taş" anlamına gelir. Menhirler, daire, yarım daire ya da elips hâlinde dizilidir. Britanya'da bunlardan 5.000 adet vardır....

Hasta dokuları kazıyarak alma işlemi. İsteyerek yapılan ve dölütü dölyatağının içinden kazıyarak almaya da kürtaj denir. Daha çok kadın hastalıklarının tedavisinde yapılan bir işlemdir. Dölyatağının i...

Şeyh Galip'in mesnevisi (1783). Kahramanları Aşk ve Hüsn olan mesnevide masal motiflerinden, klasik Doğu öykülerinden yararlanılarak tasavvuf düşüncesindeki mecazi aşktan gerçek aşka geçiş anlatılmak ...

Türlü nedenlerle akciğerin kirlikanı temizleyememesi ve karbon dioksiti dışarı atamaması sonucu oluşan solunum güçlüğü. Nefes darlığı, bir hastalık değil, bir hastalığın belirtisidir. Astım, bronşit, ...

Bağdat'taki Abbasî yönetiminden bağımsız olarak kurulan ve 868-905 tarihleri arasında Mısır ve Suriye'ye egemen olan ilk yerel hanedanlık. Kurucusu Tolunoğlu Ahmet'tir. Oğuz Türkleri'nden olan Tolun, ...

Pişmiş topraktan yapılan levha biçimde bir yüzü renkli ve sırlı duvar kaplama malzemesi. Duvarları süslemek için kullanılır. Genellikle çiçek resimleriyle bezelidir. Sözcük geniş anlamda aynı biçimde ...

İstanbul'da ilk Mevlevî tekkesi. 1491 yılında, İskender Paşa tarafından kuruldu. 1765'te bir yangın sonucu kullanılmaz hâle gelen tekke, 1791 yılında, III. Selim zamanında, Şeyh Galip'in isteği üzerin...

Bir hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşan, bir değerli kök ya da grup (-OH). Hidroksil grubunun eksi yüklü olanına hidroksil iyonu denir. Alkali çözeltilerin ayırt edici özellikleri, taşıdıkları hi...

Parmaklara takılarak çalınan, maşa da denilen köçek ve çengi çalgısı. Ağaçtan yapılan çalpara iki ya da dört parçadan oluşur. ...

Hristiyanlardan alınan cizyenin toplanmasıyla görevli memur. İlk kez Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'nın sadrazamlığında bu yola başvuruldu. O zamana dek yerel memurlar tarafından toplanıp hazineye gönderi...

Bir aldatmaca oyunu. Tavukların göğsünden çıkan çatal köprücük kemiğinin, iki ucundan iki kişi tarafından kırılmasıyla oynanır. Oyunda, aldanmamak için lades tutuşulan kimsenin elinden hiçbir şey alma...

Kanın damarlara yaptığı basıncın 100 mm. cıva ağırlığının altına düşmesi. Nedenleri yetersiz beslenme, beslenme fonksiyonunun bozukluğu, aşırı kanama sonucu güçten düşme, ağır kalp hastalıkları, böbre...

Yüksek sıcaklık elde etmek ya da metalleri kesmek ve birbirine kaynatmak amacıyla belirli gazlar yakarak alev fışkırtan aygıt. En çok kullanılanı oksiasetilen hamlacıdır. Oksijen ve asetilen tüplerind...

Dişlerde görülen hastalıklar. En çok görülen diş hastalığı çürümedir. Bakteriler, yemek artıkları ve tükürük, dişlerin üstünde bir tabaka oluşturur. Bakteriler, yiyecek artıklarını asitlere dönüştürür...

Yatsı namazından sonra kılınan, üç rekât namaza verilen ad. Vitir namazının farz, vacip ve sünnet olup olmadığı konusunda mezhepler arasında görüş farklılığı var dır. Vitir namazı yükümlünün yalnız ba...

Kazakistan'da, Altay Dağları'nın doğu kesiminde, İskit mezarlarının bulunduğu tarihî mekân. Büyük Ulagan Irmağı'na açılan vadide yer alan bu alanda, M.Ö. V.-III. yy'lardan kalan kurganlar bulunur. Kaz...

Çekme mukavemeti yüksek, ısıya ve ozona doğal kauçuktan daha dayanıklı olan sentetik kauçuktur. ...

Savaşlarda yararlık, çalışma hayatında üstün hizmet gösterenlere, yarışmalar ve sergilerde derece alanlara, bir kuruluş ya da kişi adına bastırılıp ödül olarak verilen madeni nişan. Eski çağlardan ber...

Elektrik devrelerinin aşırı akım ve voltaj sebebiyle hasar görmemesi için ve devrenin normal açılıp kapatılması amacıyla kullanılan elektrik devre kırıcı eleman. Şalterler bulundukları devrede önc...

Kristal suyu adı verilen belli bir miktar su içeren, genellikle iyonik bileşik. Kristal suyu katyona, anyona ya da ikisine birden bağlanmış olabilir. Hidratlar kendiliklerinden ya da ısıtıldıklarında ...

(1788 Bergamo-1856 İstanbul), İtalyan bando şefi ve bestecisi. Gaetano Donizetti'nin ağabeyidir. Bandocu olarak askerlik yaptı, Napoléon'un ordusunda görev aldı. II. Mahmut'un çağrısıyla İstanbul'a ge...

Çekirdek ve sitoplâzmadan oluşan, saydam ve canlı hücrenin metabolizma olaylarının oluştuğu yer. Protoplâzma terimi ilk kez 1835′te canlılarda tüm yaşam süreçlerinden sorumlu olan temel madde a...

Artı doğal sayılarla, bunlarla eşlenen gerçel sayıların oluşturduğu küme. Artı doğal sayılardan gerçel sayılara bir fonksiyon olan diziler sonlu ya da sonsuz olabilirler. Uygulamada tersi belirtilmedi...