ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Bileşikgillerden bir bitki, devekulağı (Arctium tomentosum). Geniş yapraklı, morumsu çiçekler açar. İlâç sanayiinde kullanılır, ayrıca kökü bazı deri hastalıklarına ve romatizmaya iyi gelen bir halk i...

Bitki dokularında bulunan bir polisakkarit. Şeker çözeltileriyle pelte oluşturduğundan besin sanayiinde yaygın olarak kullanılır. Sanayide suyu sıkılmış limon ve elma posasından elde edilir....

İsveç Kralı XII. Karl ile Çar I. Petro arasında Poltava kenti dolaylarında yapılan savaş (1709). İsveç Kralı XII. Karl, Ukrayna Kazakları tarafından desteklenen ordusuyla büyük buğday ambarlarının bul...

Güneş ışığı, ultraviyole ışınlar, boyaları renksiz hale getiren kimyasal maddelerden yararlanarak maddelerin renginin beyazlaştırılması işlemine ağartma denir. ...

Jeolojinin, yeryüzü şekillerini konu edinen dalı. Yeryüzü şekillerinin tanımlanması, sınıflandırılması, kökenlerinin ve kullanım alanlarının belirlenmesi jeomorfolojinin alanına girer. Yanardağlar, ku...

Rusya'da kuzeyde Karadeniz'den, güneyde Kazakistan'daki Kırgız Bozkırı'nın batısına kadar uzanan; yaklaşık 2.650 km. uzunlukta sıradağ. Asya ile Avrupa arasında sınır olarak kabul edilen Urallar, orta...

Kemik boşluklarını dolduran, yumuşak, damardan zengin doku. İlik; yağ, su, alyuvarlar ve akyuvarlar ihtivâ eder. Bâzı kemiklerde ise tamâmına yakını yağdan meydana gelen "sarı ilik" bulunur. "Kırmızı...

Akdeniz Bölgesi'nin Taşeli yöresinde, Mut-Ermenek yolunun güneyinde yükselir (1.780 m). Bu dağ ile onun güneyinde bulunan Sivridağ (1.232 m) arasında Göksu, yatağı kireçtaşlı dik yamaçlar arasında 1.0...

Arap alfabesindeki harflere verilmiş sayı değerleri temel alınarak ebced hesabıyla bir olayın yılını gösterecek yolda bir cümle, bir dize ya da bir beyit söyleme. İlk örnekleri İran edebiyatında görül...

Tezkere, pusula. Terim olarak eskiden belli bir meslekte yetişmiş kişilerin yaşamöykülerinin toplandığı yapıtlara tezkire genel adı verilmiştir. "Zikr"den türetilen sözcüğün çoğulu "tezakir"dir. Tezki...

(İ.S. 51 Roma-96 Roma), Roma imparatoru. Kardeşi Titus'un ölümü üzerine imparator oldu (İ.S. 81). Döneminde, Germanya, Britanya, Afrika'da başarılı savaşlar yapıldı. Ancak Daçya'da (bugünkü Romanya) y...

Üzerindeki hava basıncı, çevresine göre daha düşük ve genellikle 1010 milibardan az olan bölge. Yüksek basınç bölgelerinden buralara sürekli hava akımı olur, bu da rüzgârları doğurur. İki bölgenin bir...

Yıldızlar, gaz, toz ve gezegenlerden oluşan, büyük madde yığışımı. Yoğun gaz bulutu biçiminde oluşan galakside, yıldızlar, gazın yoğunlaşmasıyla meydana gelirler. Başlangıçta ne belirli bir biçimi, ne...

Mîdede toplanan hava veya gazı sesli olarak ağızdan çıkarma. Yemek yeme esnâsında normal olarak az miktarda hava yutulur. Birçok kimseler bu havayı kolayca ve sessizce dışarı atabilirler. Şâyet yutula...

(1899 Kopenhag-1968 Kopenhag), Danimarkalı film yönetmeni. "Praesidenten" (Başkan, 1920) adlı filmiyle yönetmenliğe başladı. "Ordet" (Söz, 1955) adlı yapıtıyla da Venedik Film Festivali'nde büyük ödül...

Sağlık durumuyla aşırı ilgilenme, hastalık kuruntusu. İlginin sağlık konusunda yoğunlaşması ve ilâca aşırı eğilim; sürekli hastalık korkusu; organik neden olmadığı hâlde hep aynı hastalıktan yakınma g...

Bir ülkeden başka bir ülkeye mal satma, dışsatım. En geniş anlamda ihracat, bir ülke sınırları içerisinde serbest dolaşımda bulunan (bu ülkede yetişen, üretilen ya da başka ülkelerden ithal edilmiş) ...

Roma mitolojisinde kadınlık tanrıçası. Yunan mitolojisindeki Hera'yla bir tutulur. Jüpiter'in karısı olarak kabul edilir ve Jüpiter- Juno-Minerva üçlüsü içinde yer alır. İlgilendiği her konuya göre çe...

Osmanlılarda ilköğretim kurumlarına verilen ad. Genellikle mahalle camilerinin ve mescitlerinin yanında ve bazı yerlerde özel olarak hayırsever kimseler tarafından yaptırılır ve yönetimleri de yaptıra...

Mayalanmış tâze üzüm suyu. Olgunlaşmış üzümden değişik usullerle şıra elde edilir. Tâze şıra çeşitli elementleri ihtivâ etmesi bakımından çok önemli bir besin maddesidir. % 60-80 verimle elde edilen t...

Divan Edebiyâtı, Türklerin İslâmiyeti kabul etmeleriyle 11. yüzyılda Karahanlılar devrinde Mâverâünnehr'de ve 13. yüzyılda bilhassa Anadolu'da ortak İslâm kültür ve medeniyetinin tesirinde ortaya koyd...

Sami - Hami dil ailesinden Sami dillerinin doğu dalı. Eski Mezopotamya'da kullanılan Akadca, Sami dillerinin en eskisidir. Akad Krallığı'nın resmî dili olan Akadca, İ.Ö. 2000 yılına kadar varlığını sü...

İktisatta para hacmini azaltarak, tüketimi kısıtlamayı ve bu yolla enflasyonu düşürmeyi öngören politika. Bu kuram, enflasyonun, dolaşımda gereğinden fazla para bulunması ya da işletme veya özel kişil...

Havanın nemini ölçmeye yarayan araç. Nemölçer de denir. Higrometrelerle genellikle bağıl nem ölçülür. Duyarlığı az olmakla beraber içinde bir insan saçı bulunan saçlı higrometre yaygın olarak kullanıl...

Uzun ömürlü bir ağaç türü. Bitkinin tohumu ve ağacın gövdesi kereste olarak kullanılır. Tohumun kabuğu ikiye ayrılabilir, ancak çok serttir. Ceviz ağacı özellikle 50 yaşından sonra çok meyve verir. Ce...