ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı Devleti'nin en önemli askerî gücünü oluşturan kurum. Kapıkulu Ocaklarının en önemlisidir. Yaya Ortaları, Sekban Bölükleri ve Ağa Bölükleri olmak üzere üç bölüme ayrılır. Yaya Ortaları; en eski...

"bir açının kenarları paralel doğrularla kesildiğinde kenarlar üzerinde ayrılan karşılıklı parçalar orantılı olur" (birinci Tales bağıntısı) ve "bir açının iki kenarı arasında kalan paralel parçaların...

Padişahların ve oğullarının erkek çocuklarına verilen unvan. I. Mehmet (Çelebi Mehmet) dönemine dek çelebi olarak adlandırılırlardı. Şehzadelerin eğitimine büyük önem gösterilir, dönemin en önemli ...

Çok kubbeli camilere verilen genel ad. Ulucamilerin kökeni, ilk dönem İslâm mimarîsinin payeler ve sütunlar üzerine oturan düz damla örtülü avlulu camilerine dayanır. Bu camilerin sıcak ülkelerde açık...

Fotoğraf makinesi, mikroskop, dürbün vb. optik aletlerde, bakılan cisme en yakın olan mercek. Genellikle sapınçların giderilmesi için birkaç mercekten oluşturulmuş yakınsak bir mercek sistemidir. ...

X sürekli seçkisiz değişkeninin olasılık yoğunluk fonksiyonu "çan eğrisi" denilen grafikle temsil edilebildiğinde X'in sahip olduğu dağılım. Normal dağılım da denir. X'in olasılık yoğunluk fonksiyonu ...

Bitki dokularında bulunan bir polisakkarit. Şeker çözeltileriyle pelte oluşturduğundan besin sanayiinde yaygın olarak kullanılır. Sanayide suyu sıkılmış limon ve elma posasından elde edilir....

Türkiye'de, 1942-1944 arasında bir kereye mahsus olarak çiftçi, esnaf ve üreticilerden alınan olağanüstü servet vergisi. İkinci Dünya Savaşı'nda enflasyon, karaborsa ve stokçuluk sayesinde elde edilen...

Platon'un diyaloğu (İ.Ö. 380 ?). Protagoras diyaloğunda olduğu gibi burada da, erdemin öğretilip öğretilemeyeceği konusu ele alınır. Platon'un olgunluk döneminin ilk diyaloglarından biridir. Bu yapıtt...

Optik eksenleri birbirine paralel olacak biçimde konumlanmış son derece küçük (ültramikroskopik) polarıcı kristaller içeren ince saydam film. Polarmanın bileşenlerinden biri bu filmde soğurulurken öte...

Bağlama türünden bir halk çalgısı. 70-80 cm. boyunda, üç ya da dört tellidir. Tezene denen bir mızrapla çalınır. Ardıç, söğüt ve en çok da dut ağacından yapılır. Gövdesi bir sukabağı biçimindedir. Sap...

Bir kemikli balık familyası (Cyprinodontidae). Görünüşleri sazana benzer; ancak boylarının daha küçük oluşu ve çenelerindeki dişlerle sazandan ayrılır. Sineklerin çoğalmasını önler. Birçok türü de süs...

Kalp atışlarının nabızda düzensiz olarak duyulması. Kalbin düzenli ve kendi kendine çalışmasını sağlayan bazı merkezler vardır. Sinus adı da verilen bu merkezler kalp dokusunda yer alır ve sinir lifle...

Makedonya'nın Osmanlı denetimine girmesiyle sonuçlanan Osmanlı-Sırp savaşı (26 Eylül 1371). I. Murad'ın Edirne'yi alarak (1361) Balkanlar'a yönelmesi Hristiyan devletleri harekete geçirdi. Ancak Osman...

Elektrik akımını engelleyen devre elemanı ve bu elemanın uçlarındaki potansiyel farkının, içinden geçen akım şiddetine oranı. Direnç, bir eleman olarak devre şemasında testere dişleri biçiminde, özell...

İlk Çağ'da Pers İmparatorluğu'nda eyaletlerin başında bulunan kimselere verilen ad. Pers İmparatorluğu'nun satraplıklara bölünmesi I. Darius'un hükümdarlığı (İ.Ö. 522-486) zamanında oldu. Satraplar ba...

(İ.Ö. 6. yüzyıl ?), Çinli filozof ve din kurucusu. Yaşamına ilişkin bilgiler yalnız efsanelere dayanır. Cou sülâlesi zamanında sarayda arşiv memuru olarak çalışırken, çıkan kargaşalıklar üzerine batıy...

(Lâtince: Gallia), İlk Çağ'da batıda Pireneler, doğuda Ren Nehri ve Alp Dağları, kuzeyde Manş Denizi, güneyde Akdeniz ile sınırlı olan bölgeye verilen ad. Bölgeye ilk yerleşen toplulukların kimler old...

19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan ve gerçekçiliğin bilimsel deneye dayanması gerektiğini savunan edebiyat akımı; natüralizm. Avrupa edebiyatında başlıca temsilcileri Emile Zola, Guy de Maupas...

Sürekli görev yapan uluslararası mahkeme. Birinci Lahey Konferansı'nda (1899) alınan karar gereği kurulmuştur. Buna göre, her ülke divana dört yargıç yollayacaktı. İki ya da ikiden fazla ülkenin isteğ...

Ölçü, uyak, nazım biçimi gibi bağlardan ayrılmış şiir. Nazmın belli kurallara bağlı olduğu düşünülürse serbest şiir kavramını yeğlemek gerekmektedir. İlk serbest şiir örneklerinin verildiği 1930'larda...

Toplumları ve ulusları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan; bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmel...

Zürafagiller (Giraffidae). Yaşadığı yerler: Orta Afrika'da. Özellikleri: Karada yaşayan en uzun boylu memeli. Yerden yüksekliği 4-5 metredir. Ağaç yaprakları ve filizlerle beslenir. Ömrü: 25-30 yıl. Ç...

Yahudi topluluğunun din adamı. Bu unvan, önceleri Yahudi uleması ve Yahudi okulları başkanları için kullanıldı. Unvan, başlangıçta kutsama töreniyle verilirdi. Bugün haham, dinî törenlere başkanlık ed...

Çullukbalığıgillerden bir balık türü (Centriscus scolopax). Uzunluğu 10-15 cm. Küçük su hayvanlarıyla beslenir. Burnu uzun boru biçiminde ve ağzı bu uzantının ucundadır. Yaldızlı ya da gümüşi pembe re...