ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

(1386 Floransa-1466 Floransa), İtalyan heykeltıraşı. Asıl adı Donata di Niccolo di Betto Bardi'dir. Heykeltıraşlık evriminin itici gücü olmasının dışında, yapıtlarıyla Floransalı ressamlar için esin k...

Eskilerde maddeyi meydana getiren en küçük bölünmez tanecikler olarak ifade edilirdi. Atomun bölünmez bir bütün olduğu görüşünü ilk defa 1808 'de John Dalton ortaya atmıştı. Ancak 20. yüzyılda kimyacı...

(Fr.: Jordanie, İng.: Jordan), Arap Orta Doğusu'nda devlet. Kuzeyde Suriye, kuzeydoğuda Irak, doğu ve güneyde Suudi Arabistan ve batıda İsrail ile sınırlanır. Güneyde Akabe Körfezi'nde 40 km. kıyısı v...

Periyodik cetvelin 7 A grubunda yer alan radyoaktif element. Doğada çok küçük miktarlarda bulunur. Bizmutun alfa parçacıklarıyla bombardımanından elde edilmiştir. En kararlı izotopunun (At-210) yarıla...

Doğuştan var olan ve dışarıdan gelen bir uyarı neticesinde husûle gelen, hareket, salgı gibi çeşitli tepkilerle karakterize irâde dışı çalışan mekanizmalar. Hayvanların birçok davranışlarının temelind...

Seçilmiş nesir ve nazım parçalarından oluşan kitap, güldeste. Yunanca "anthologia" sözcüğü "anthos" (çiçek) ve "legein" (derlemek) sözcüklerinden türetilmiştir. İlk antolojileri İlk Çağ'da Yunanlılar ...

Bir duyguyu aktarmak ya da bir düşünceyi, eksiksiz biçimde bildirmek için tek başına çekimli bir eylem olan ya da belirli bir sıra içinde birbirini izleyen özne, tümleç vb. öğelerden kurulu sözcük diz...

Kafkasya kökenli Ermeni aydınları ve ihtilâlcilerince İsviçre'de kurulan (1889) ve bağımsız Ermenistan kurmayı amaçlayan siyasî örgüt. Asıl adı "Taşnaktsutyun"dur (birlik, federasyon). Taşnak Komitesi...

Isoptera takımına ait iki bin kadar böcek türünün ortak adı. Genellikle tropikal iklimde topluluk hâlinde yaşarlar. Termitler, ağaç gövdelerinde, kavuklarda, topraktan ya da dışkıdan yaptıkları yuvala...

Portrenin sözlük anlamı, konusu insan olan resim. Edebiyattaki anlamıysa; birisini, okuyucuya fiziksel ve ruhsal yönden tanıtan yazıdır. Portre, ruhsal portre ve fiziksel portre olmak üzere iki türdü...

Toprağa düşen bir tohumun elverişli koşulları bulduğu anda filizlenerek yeni bir bitkiye dönüşmek üzere geçirdiği sürece çimlenme denir. Eğer tohumlar ana bitkiden alınır alınmaz hemen ekilirse ya ç...

Müzik temposuna uyularak yapılan ve estetik değer taşıyan düzenli beden hareketlerine verilen ad. Dans insanlık tarihinin ilk sanat eylemidir. İnsanlar, müzik, resim, şiir ya da tiyatrodan önce; dan...

Küçük beyaz ya da açık pembe çiçekli, çok yıllık otsu bir bitki (Gypsophila arrostii). 30-100 cm boyundadır. Özellikle köksapı suda kaynatıldığında, içindeki saponin nedeniyle sabun gibi köpürür. Süs ...

büyük hadis âlimlerinden. Adı Hasan bin Abdurrahmân'dır. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. İlk defâ 902 (H.290) yılında İran'da hadis dinledi. Babası Abdurrahmân bin Hallâd'dır. 970 (H.360) y...

Hidrojen dışında, tüm elementlerden daha hafif soygaz element. Güneş ve yıldızların ana bileşenlerindendir. Başlıca helyum kaynağı doğal gazdır. Alfa parçacıkları gerçekte helyum çekirdekleridir. Hava...

Seyâhatnâme'siyle meşhur bir Türk yazarı ve seyyahı. 1611'de İstanbul'un Unkapanı semtinde doğdu. Aslen Kütahyalı olan âilesi, fetihten sonra İstanbul'a yerleşmiştir. Babası Saray-ı Hümâyûn kuyumcubaş...

Exoetidae familyasındaki 40 kadar balığın ortak adı. Sıcak denizlerde, yüzeye yakın yerlerde yaşayan bu balıklar uçma yetenekleriyle tanınır. Akdeniz'de birkaç türüne rastlanır. Yüzgeçleri gelişerek k...

İki ya da daha çok devlet ya da uluslar arası kuruluş arasında, uluslar arası hukuk kurallarına göre düzenlenen yazılı anlaşma. Dünya tarihinde bilinen ilk antlaşma Hititlerle Mısırlılar arasındaki Ka...

Baklagillerden bir ağaç; hinthıyarı (Cassia fistula). Çekirdekli ve siyah renkli meyvelerinin içinde hekimlikte kullanılan bir öz vardır....

Dilbilgisinde bir adı niteleyen ya da belirten sözcük. Niteleme sıfatı ya da sadece sıfat, bir oluş halini, adın gösterdiği canlının ya da nesnenin niteliğini belirtir: "Ağlayan çocuk, düz duvar". Bel...

Uzay araçlarını yönetebilecek bilgiye ve uzay yolculuğuna dayanabilecek bedensel sağlamlığa sahip uzay pilotu. Astronotlar özel olarak yetiştirilip yeryüzünde yapay olarak oluşturulan uzay koşullarınd...

Tasavvuf etkisinde ve tarikatlar çevresinde gelişen edebiyat. Tasavvufî halk edebiyatı, tekke edebiyatı gibi adlarla da anılmıştır. Her iki ad da bu edebiyatın niteliğini belirtmede yetersizdir. Örneğ...

İki zar ve pullarla, bir tahta ya da masa üzerinde oynanan bir oyun. İki kişilik bir oyundur. Oyun tahtası her biri altışar haneye bölünmüş dört bölümden oluşur. Eşik olarak adlandırılan dikey bir hat...

Periyodik cetvelin 5B grubunda yer alan, gümüş grisi renkte metal element. Doğada kolombit [(Nb,Ta)2O6] minerali içinde niyobyumla birlikte bulunur ve niyobyuma benzer. Filizinden uygun bir çözücüyle ...

Yer altında bulunan erimiş kızgın maddelerin, yeryüzüne çıktığı koni biçimindeki tepelere verilen ad. Yanardağ olarak da bilinir. Volkandan çıkan sıcak ve sıvı hâldeki maddelere lâv denir. Volkanlarda...