ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İtalya'da ırmak. Toscana Apeninleri'nde doğan Tiber, 396 km. uzunlukta olup Roma'dan geçer ve Ostia yakınında Tiren Denizi'ne dökülür. Başlıca kolları sağda Amiata Dağı'ndan gelen Paglia ile solda Ner...

Konuşulan dilin incelenmesi ve kullanılması. Seslerin, sözcüklerin, vurguların, anlam ve heyecan duraklarının hakkını vererek söyleme, söyleyim. Diksiyon sanatı, bir şiiri, bir söylevi, bir oyundaki r...

Bir düzlemin, ufuk çizgisine eğim derecesini saptayan, dik ya da yatay olup olmadığını anlamaya yarayan alet. Yapı işlerinde kullanılan düzeç, kabarcıklı ve ipli olmak üzere iki çeşittir. ...

Tasavvuf etkisinde ve tarikatlar çevresinde gelişen edebiyat. Tasavvufî halk edebiyatı, tekke edebiyatı gibi adlarla da anılmıştır. Her iki ad da bu edebiyatın niteliğini belirtmede yetersizdir. Örneğ...

Genellikle folklor ve halk edebiyatı ürünlerinin yer aldığı sırtı dar, eni geniş, uzunlamasına açılan yazma kitap türü. Biçimi nedeniyle halk arasında "sığırdili, dana dili cöngü" de denilir. Cönkler,...

Eski Roma'da profesyonel savaşçılara verilen ad. Lâtinceden gelen bu kelime, gladius kelimesinden türemiş olup, kılınçlı savaşçı demektir. Bunlar eskiden Etrüsk cenâze merâsimlerinde gösteriler yaparl...

Napoléon'u yenilgiye uğratan müttefik devletler tarafından, Avrupa'ya yeni bir düzen vermek amacıyla toplanan kongre (1814-1815). Kongre, Paris Antlaşması (30 Mayıs 1814) uyarınca toplandı. Müttefikle...

Alaturka müzikte çok kullanılmış olan, harp'a benzeyen, telli bir saz. Çok eski dönemlerden beri çeşitli türleri Babiller, Sümerler, Asurlular, Mısırlılar, Yunanlılar ve Romalılar tarafından kullanıld...

Resmî adı Vatikan Devleti'dir. Başkenti Vatikan olan ülkenin nüfusu 880 (2000)'dür. Dünyanın en küçük bağımsız devleti olan Vatikan'ın yüz ölçümü, 0,44 km²dir. Yönetim biçimi seçime dayalı mutlak mona...

Sürekli görev yapan uluslararası mahkeme. Birinci Lahey Konferansı'nda (1899) alınan karar gereği kurulmuştur. Buna göre, her ülke divana dört yargıç yollayacaktı. İki ya da ikiden fazla ülkenin isteğ...

Bir çekirdeğin alfa parçacığı salarak daha küçük bir çekirdeğe dönüşmesi biçimindeki radyoaktif parçalanma. Bu tür bozunmayla oluşan çekirdeklerin ortalama varoluş süresi, saniyenin on milyonda birind...

Gökyüzünü inceleyerek gelecek hakkında tahminlerde bulunma sanatı ve bilimidir. Astroloji eski Mezopotamya 'da kentlerin ve yöneticilerinin geleceklerini bilmek amacıyla kullanılıyordu, daha sonra esk...

Metalleri ve camı, döküm, soğuk işleme ya da mekanik işlemler sırasında meydana gelen iç gerilmelerden kurtarmak için yavaş yavaş ısıtıp soğutma işlemi. Bu işlem, sanayide "tav fırını" adı verilen fır...

Bilinen bir olayı, bir kişiyi, bir öyküyü ya da atasözünü dolaylı biçimde anlatma. Divan edebiyatında dinî öyküleri, din ulularını, Kuran ayetlerini ya da kimi öykülerle kahramanlarını anımsatmada kul...

Sözün açık, duru, düzgün ve anlaşılır olması durumu. Eski belagat kitaplarında kelimede ve kelâmda (söz) fesahat olarak tanımlanmıştır. Buna göre söylenişi zor seslerin yan yana getirilmemesi, anlamı ...

Saçların, kirpiklerin, kılların beyaza yakın derecede renksiz olması durumu. Normalde deride bulunan ve ona rengini veren boya maddesinin yani melanin pigmentinin doğuştan bulunmaması sonucu oluşur. G...

Yakını iyi görememe şeklinde beliren göz kusuru. Nedeni, göz merceğinin görüntüyü retinanın (ağtabaka) arkasına düşürmesidir. Atropin türünden bir ilâçla göz uyumu geçici olarak yok edilip merceğin kı...

İnsanlarda doğumların sınırlandırılması ya da istenmeyen gebeliklerin önlenmesi amacıyla başvurulan yöntemlerin tümü. Doğum kontrolü yöntemleri üç ana grupta toplanabilir: Belirli zamanlarda cinsel il...

Halkın egemenliği temeline dayanan yönetim biçiminin yanlısı, bu yönetim biçimini benimseyen kişi....

(1886 İstanbul-1970 İstanbul), Türk ressamı. Galatasaray Lisesi'ni bitirdi ve daha sonra bu okulun yazı ve resim öğretmeni oldu. 1910'da Prens Abbas Halim Paşa tarafından Paris'e resim öğrenimi için g...

Yeryuvarını çevreleyen havanın (atmosferin), temas ettiği cisimlere uyguladığı, yüksekliğe ve yere göre değişen basınç. Ağzına kâğıt kapatılıp baş aşağı çevrilen su dolu bardaktan suyun akmaması, boşa...

Bölünmeyen çarpan ya da 1 ve kendinden başka tam böleni olmayan çarpan. Asal bölen de denir. Asal çarpan, sayılarda asal sayı, matematiksel ifadelerdeyse, tam böleni olmayan ifadedir. Örneğin, asal ol...

Çoban ve kır yaşamını, doğa güzelliklerini konu edinen yapıt. Bu yolda yazılmış şiirlere bukolik de denilmiştir. Pastoral şiirin ilk büyük temsilcileri Yunan edebiyatında Thekritos (İ.Ö. 3. yüzyıl), L...

Balık yağı, karaciğer, yumurta sarısı, süt ve tereyağında bulunur. Kemiklerin ve dişlerin oluşumunda ve gelişmesinde görev alır. Eksikliğinde bir tür kemik hastalığı olan raşitizm görülür. D vitamini ...

Periyodik cetvelin 7 A grubunda yer alan radyoaktif element. Doğada çok küçük miktarlarda bulunur. Bizmutun alfa parçacıklarıyla bombardımanından elde edilmiştir. En kararlı izotopunun (At-210) yarıla...