ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Aynı nitelikte olaylar için, değişik veriler kullanılarak sonuç almaya yarayan ve matematiksel bir eşitlik biçiminde genelleştirilmiş simgesel yazılış. Örneğin uzunluğu 1 olan basit bir sarkacın, yerç...

Hz. Muhammed (SAV)'in Kuzey Arabistan'da Tebük kentine yaptığı sefer (630). Hz. Muhammed (SAV), Suriye ile Medine arasında ticaret yapan bazı tüccarlardan, Suriyelilerin, Bizans İmparatorluğu'nun emri...

Siluriformes grubunun Siluridae ailesini oluşturan 70 balık türünün ortak adı. Gövdesi uzun ve kuyruğa doğru yanlardan basıklaşan, başı geniş ve güçlü, ağzı büyük olan yayın balığı genellikle Avrasya'...

Doğrudan doğruya korneaya (saydam tabaka) tutturularak görme bozukluklarını düzeltmeye yarayan küçük mercek. Kontak lens de denir. İlk kez 19. yüzyılın ortalarında Avrupa'da korneayı gözkapağı hastalı...

Sülfürik asit çözeltisine batırılmış, bakır ve çinko levhalarla akım üreten pil. Bu tür bir akım üretecini ilk kez İtalyan bilgini Alexandro Volta bulmuştur ve bu pile onun adı verilmiştir. On seki...

Kırlangıçtan büyük bir gece kuşu (Caprimulgus curopeus). Uzunca kuyruklu, yumuşak tüylü, boz renkli, kısa gagalı ve sivri kanatlıdır. İnsanı yanına yaklaştırdığı hâlde yakalanamaz. Keçisağan da denir....

Halk şiirinde koşma türünün özel bir ezgiyle söylenen biçimi. Kafiye düzeni koşmanınki gibidir. Hece ölçüsünün sekizli kalıbıyla söylenir. Varsağının halk şiirindeki öteki türlerden ayrımı, kullanılan...

Doğuştan var olan ve dışarıdan gelen bir uyarı neticesinde husûle gelen, hareket, salgı gibi çeşitli tepkilerle karakterize irâde dışı çalışan mekanizmalar. Hayvanların birçok davranışlarının temelind...

Opera, operet, oratoryo vb. yapıtların metni. Bu metni içeren kitap ya da bir pandomimayı ya da baleyi açıklayan broşür de bu adla anılır. Libretto yazarlarına "librettist" denir. Çoğu besteciler, lib...

Bir şairin, bir başka şairin şiirine aynı nazım biçimi, aynı ölçü ve aynı uyakla yazdığı benzer şiir. Arapça "benzer, eş" anlamındaki nazr sözcüğünden türetilmiştir. Nazire yazma işine de tanzir denir...

Fransa'nın yakın tarihinde geniş çapta ün yapmış bir dava. Davada sanığın adı "Alfred Dreyfus" olduğundan bu adla anılır. Bir Yahudi olan yüzbaşı Dreyfus, 1894'te Fransa'nın askerî sırlarını Almanya'y...

Kenarlarından biri kiriş, biri de teğet olan ve köşesi, bu teğetin değme noktası olan açı. Çevre açı gibi, gördüğü yayın yarısıyla ölçülür. Bu nedenle, aynı yayı gören teğet kiriş açıyla çevre açılar ...

Demir ve çelik yüzeylerde oksitlenme sonucu oluşan kırmızımsı kahverengi madde. Paslanma, korozyonun en yaygın çeşididir. Pas, kimyasal olarak demir oksittir (Fe2O3). Paslanma hızı koşullara bağlıdır ...

Yunan mitolojisinde Kolkhis'teki "Altın Post"u elde etmek için sefere çıkan gemiciler. Elli kadar Akalı kahraman, Argo adlı gemiye binerler. Mitolojide gemicilerin adları konusunda değişik bilgiler ve...

Dişlerde görülen hastalıklar. En çok görülen diş hastalığı çürümedir. Bakteriler, yemek artıkları ve tükürük, dişlerin üstünde bir tabaka oluşturur. Bakteriler, yiyecek artıklarını asitlere dönüştürür...

Kalıtımda rol oynayan organik bir molekül. Bir nükleik asit çeşidi. "Deoksiribo nükleik asit" adını alır. Kısaca "DNA" olarak gösterilir. Canlılarda yönetici bir moleküldür. Hücrenin protein ve enzim...

Özellikle savunma amacıyla yapılan ve çevikliğin büyük rol oynadığı bir çeşit Japon güreşi. Silâhsız savunmayı sağlayan jiujitsudan geliştirildi. 1882'den sonra bir spor ve beden eğitimi yöntemi olara...

Aynı kalıtsal karakterleri taşıyan, aynı soydan gelme bireyler topluluğu. Hem bitkiler hem hayvanlar, hem de insanlar için kullanılır. Bir başka açıdan ırk, aralarında karakter ayrılığı ne kadar büyük...

Çin-Tibet dil ailesinin Tibet-Birmanya dalından bir dil. Büyük bir kısmı Tibet'te yaşayan 5 milyon insan tarafından konuşulmaktadır. Tibetçenin en eski anıtı, Lhasa'da 822 yılında bir sütun üzerine Ti...

Osmanlı sarayında selâmlık dairesine verilen ad. Arapçada iki şeyin arası, ara anlamına gelen bu sözcük, eski konak ve saraylarda harem ve selamlık bölümlerine ayıran daire için de kulanılırdı. Mabeyi...

Horozbinagiller familyasından bir balık türü (Blennius ponotius). Sırt yüzgeci uzun ve geniş, kaygan derili, kemikli, küçük, yırtıcı horozbina ılık denizlerde yaşar. Akarsu ve göllerde yaşayan cinsler...

Üç köşeli ve telli, büyük bir müzik aracı; arp. Dik tutulup parmakla tellerine dokunarak ya da tellerini hafifçe çekmek yoluyla çalınır. İlk basit harplar İ.Ö. 3500'lerde Sümerler'de görülür. Eski Mıs...

on sekizinci yüzyıl Osmanlı tıb âlimlerinden. 1724 (H.1137) senesinde İstanbul'da doğdu, 1801 (H.1216) senesinde vefât etti. Zamânın usûllerine göre tahsîlini tamamlayan Gevrekzâde Hâfız Hasan Efe...

İslâm dininin kurucusu Hz. Muhammet'in ölümünden önce yaptığı son hac. Hz. Muhammet, 22 Şubat 632'de hac niyetiyle Medine'den çıktı. Bu hac sırasında okuduğu hutbede "Belki bu yıldan sonra burada sizi...

Isı ve suya karşı dayanıklı olduğu için yağ, plâstik, merhem gibi maddelerin yapımında kullanılan ve karbon yerine silisyumun geçtiği organik cisimlere benzer maddelerin genel adı. Sıvı silikonlar su ...