ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Periyodik cetvelin aktinitler serisinden, radyoaktif metal element. Doğal olarak bulunmaz. İlk hidrojen bombasının radyoaktif serpintisinde bulunmuştur. Günümüzde daha hafif aktinitlerin parçacık bomb...

Eski Selçuklu toprak sistemi. Kimsenin mülkiyetinde bulunmayan toprakların vergi gelirlerinin hizmet karşılığı asker ya da devlet adamlarına verilmesi uygulaması. Selçuklu Devleti bu uygulamayı yaygın...

Türkiye'de yetiştiği yerler: Erzurum gibi yüksek yerler hâriç her yerde. Kültürü yapılan bir sebze bitkisi. İlk olarak Güney Amerika'da (Peru) ortaya çıktığı söylenir. Domatesler şekil, renk, kull...

Adana yakınında, Seyhan Irmağı üzerinde kurulmuş olan baraj gölü ve hidroelektrik santralı. Gölün maksimum yüzölçümü 67,8 km2 dir. Çukurova'nın sulanmasında büyük rol oynar. ...

İstanbul'da yayımlanan gazete (1860-1866). Agâh Efendi tarafından, ilk özel Türkçe gazete olarak yayımlanmaya başladı (22 Ekim 1860). Önceleri yalnızca pazar günleri, sonra haftada üç gün çıktı. 11 Ma...

Deriye içirilerek ya da sürülerek kullanılan ilâç; melhem. İçinde bir ya da birkaç etkili madde bulunur. Yumuşak ve koyu kıvamda olup yağlı ya da yağsız çeşitleri vardır. Eriyik ya da emülsiyon hâlind...

İslâm devletinin himâyesinde yaşayan gayri müslim vatandaş. Ehl-i zimmet de denir. Zimmet, ahd, eman, himâye, sâhip çıkma koruma mecbûriyeti emniyetini garanti etmek demektir. Zımmîlerin İslâm devleti...

Mayalanmış süt ürünü. İnek, koyun, manda ya da keçi sütünden yapılan, tadı hafif ekşi koyu kıvamlı ve yarı akışkandır. Yoğurdun ilk kez Anadolu'da ortaya çıktığı sanılmaktadır. Türklerin geleneksel bi...

Doğal sayı ikilileriyle temsil edilebilen denklik sınıflarının her biri (tamsayı) ve doğal sayılarla bunların eksi işaretlilerinden oluşan sayılar kümesi (tamsayılar kümesi). m ve n birer doğal sayı o...

Bizans İmparatoru Justinanos'a karşı İstanbul'da patlak veren isyan (532). İsyanın nedeni Justinianos'un malî ve dinî politikasına karşı halkın duyduğu hoşnutsuzluktur. Nitekim isyan başlangıçta yoksu...

Hayvan kemiklerinin ve başka hayvansal maddelerin tam olarak yakılmaması sonucu üretilen, kalsiyum fosfatça zengin, %10 karbon ve %90 inorganik maddelerden oluşan bir tür kömür. Zehirli gazları tutmad...

Ağaç işleriyle uğraşan Alevî-Türkmen topluluğu. Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde yaşarlar. Tahtacı deyimi, 16. yüzyıldan sonra Osmanlı tapu defterlerinde ve arşivlerinde "Cemaati Tahtaciyan" biçiminde...

Uzaktaki cisimlerin çıplak göze oranla daha büyük ya da daha güçlü görüntülerini sağlayan optik araç. Genellikle mercekli olmakla birlikte, aynalı ya da prizmalı çeşitleri de vardır. Gökbilimle ilgili...

Türk alfabesinde yer almayan ve "dublıve" ya da "dabılyu" olarak okunan harf. Yabancı sözcüklerde ya da kimi bilimsel terim ve biçimlerde geçerek "v" sesini verir. Küçük harfle fizikte açısal frekansı...

Kokulu, yapışkan, koyu sıvı bir madde, terementi. Çamlardan ve sakız ağaçları gibi bazı ağaçlardan elde edilir. Eczacılık, boyacılık ve cilâda kullanılır. Fosfor zehirlenmesine karşı kullanılan panzeh...

Canlı veya ölü bir şahsın, bir organ veya dokusunun tedâvi gâyesiyle diğer bir şahsa aktarılmasına verilen isim. Organ nakli fikrine, çok eski devirlerden beri rastlanmaktadır. Hindistan'da eski devir...

Bir tarikata girerek, yaşayışını onun yasa ve törelerine uydurmuş kimse. Farsçada "kapı kapı dolaşan", "dilenci", "fakir", Arapçada "fakir, yoksul ve dilenci" anlamlarına gelir. Terim olarak, bir mürş...

Osmanlı İmparatorluğu'nda olayları kaydetmekle görevli devlet memuru. Vak'anüvisler, Dıvanıhümayun'a bağlı reisülküttabın emrinde çalışırlardı. Osmanlı Devleti'nde olayların resmî devlet görevlilerine...

Orta Asya'da dağ sırası. Kuzey Keşmir sınırından Afganistan'da, Kâbil'in batısında Kohi Baba sıralarına kadar, batı ve güneybatı doğrultusunda uzanan genç dağ sıralarıdır. Uzunluğu yaklaşık 600 km.dir...

Osmanlı İmparatorluğu'nda 1863'ten itibaren Mısır genel valisi olanlara verilen unvan. Arapçada "saltanat naibi" anlamına gelir. İlk hıdiv, Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın torunu olan İsmail Paşa, son hı...

Dünya atmosferi çeşitli gazlardan oluşur. Ayrıca küçük miktarlarda bazı asal gazlar bulunmaktadır. Güneşten gelen ışınlar (ısı ışınları/kısa dalgalı ışınlar), atmosferi geçerek yeryüzünü ısıtır. Atmos...

(İsp.: Republica Dominicana), Orta Amerika'da, Büyük Antil Adaları'ndan biri olan La Espanola (Haiti) Adası'nda devlet. Bu, adanın doğusunu ve tüm alanının 2/3'ünü kaplar (adanın batısında Haiti Devle...

Almanya'da kent (birleşmeden önce Demokratik Almanya'nın kentiydi). Beyaz Elster Irmağı kıyısındadır. 1409'da kurulan üniversiteleriyle Avrupa'nın kültür merkezlerinden biri durumuna geldi. II. Dünya ...

Osmanlı Devleti'yle İran'da egemen olan Safevîler arasında 23 Ağustos 1514′te Çaldıran ovasında yapılan meydan savaşı. Yavuz Sultan Selim, babası II. Bayezit ve kardeşleriyle taht mücadelesi ver...

İktidarın, ayrıcalıklı ve genellikle soylu bir sınıfın elinde bulunduğu yönetim ya da devlet biçimi. Aristokrasi, eski Yunancada "en iyilerin yönetimi" anlamına gelirdi. Yunanlılarda önceleri "doğuşta...