ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Horasan'da hüküm sürmüş hanedan (821-873). Hanedanın kurucusu olan Tahir bin Hüseyin, Abbasî Halifesi Memun tarafından Horasan valiliğine atandı. Kendi adına hutbe okuttuğunun ertesi günü öldü (822). ...

Hıristiyanların kutsal kitabı olan Kitâb-ı mukaddes'in ikinci bölümü. İncîl'in Ahd-i Cedîd kısmında doğrudan doğruya bir insanın anlattıkları hikâyeler, herhangi bir işin nasıl yapıldığını gören kimse...

Hücre bölünmesindeki evrelerden biri. Telofaz evresinde kutuplara toplanmış olan kromozomların kıvrımları açılarak interfazdaki duruma gelir. Çekirdek zarı ve çekirdekçik tekrar meydana gelir. İğ ipli...

Türk lehçelerinden biri. Batı (Oğuz) Türkçesinin bir kolu olan Azerîce, 13. yüzyıldan itibaren Güney Kafkasya, İran, Irak ve Suriye'nin bazı bölgelerinde oluşmaya başlamıştır. Azerîcenin tarihi üç evr...

Genellikle büyük açıklıklı küresel yüzeylerden yansıyan ya da kırılan ışınların tam olarak aynı noktada odaklaşmamalarıyla beliren optik kusur. Bu durumda noktasal bir cismin görüntüsü dairesel disk b...

Arapça "vehm"den türetilen bu sözcük, kuşkuya düşürme anlamındadır. Edebiyat terimi olarak, iki ya da daha çok anlamlı bir sözcüğü, en yaygın anlamını kullanır görünerek en uzak anlamıyla kullanmaya d...

(?, İstanbul-1847 İstanbul), divan şairi. Dönemin ünlü şairlerinden Keçecizade İzzet Molla'dan aldığı özel derslerle yetiştirildi. Yaşadığı dönemin edebiyat çevrelerince beğenilerek karşılanan lirik g...

Bitkileri hastalık ve haşerelerden korumak için yapılan çalışmalar. Bitkiler, diğer canlılara göre sâbit oluşları ve atmosfere açık yüzeylerinin daha fazlalığı sebebiyle hastalık ve zararlı böcek tesi...

İki değişik metalin birleştiği noktada ve bunların uçlarında sıcaklık farkının bulunmasından ötürü bir elektromotor kuvvet oluşan elektrik devresi. Bu biçimde elektromotor kuvvet oluşması Seebeck etki...

Resmî adı Seyşeller Cumhuriyeti'dir. Başkenti Victoria olan ülkenin nüfusu 79 672 kişi (2000), yüz ölçümü 450 km2dir. Yönetim biçimi cumhuriyettir. Ülkenin para birimi Rupi, resmî dili İngilizce, Fran...

Karbon hidratlar, proteinler, yağlar ve nükleik asitler üzerinde etkin olan enzimleri salgılayan önemli bir salgı bezidir. Midenin sol yanında yer alır. Hem iç salgı hem de dış salgı yapar. İnsülin ve...

Çek halk dansı. 19. yüzyılda yaygınlaştı, pek çok ülkede oynanmaya başlandı. Soyluların dansı hâline geldi. Çekçede "yarım adım" anlamına gelmektedir. Figürleri, 1830'da Anna Clezak adlı bir Çek kızı ...

Bitkiler canlıyken enerjilerini güneş ışığından sağlar ve bu enerjiyi şeker, nişasta, selüloz gibi çeşitli maddeler hâlinde dokularında depolar. Öldükleri zaman bu enerji, ölü bitkilerle beslenen ve b...

Vücûdun, allerjisi olduğu kimyâsal veya fiziksel tahriş edicilere ve mikroorganizmaların sebeb olduğu lokal tahrişe verdiği cevap. İltihâbî her rahatsızlık -it (veya -itis) sonlanmasıyla ifâde edilir...

Riyolit ve trakit gibi magmatik kayaçlarda ince taneli doku içinde büyük kristaller hâlinde ya da yüksek sıcaklıkta başkalaşmış kayaçlarda bulunan feldispat. Renksiz ya da gri renklidir. ...

Eskiden İslâm devleti içerisinde yaşayan ve Müslüman olmayan erkek vatandaşlardan alınan vergi. Cizye, Müslüman olmayan erkeklerin can, mal ve özgürlüklerinin korunması karşılığında koruma bedeli olar...

Uçlarından çekilen bir çubukta meydana gelen enine birim uzamanın, boyuna birim uzamaya oranıdır. Çubuğun hacminde önemli bir değişme olmazsa, bu oran 0,5'tir. Ancak pratikte genellikle daha azdır. Po...

Merkez sağ eğilimli siyasal parti. 12 Eylül 1980 askerî harekâtından sonra Millî Güvenlik Konseyi siyasal faaliyetlerin yeniden başlatılmasına ve siyasî partilerin kurulmasına izin verince kapatılan A...

Çözücü olarak kullanılan ve viskoz olmayan sıvı hidrokarbon ya da böyle hidrokarbonlar karışımı. Aromatik naftalar taşkömürünün damıtılmasıyla elde edilir. Günümüzde çoğunlukla petrol arıtımı yoluyla ...

14 Nisan 1955'te Varşova'da SSCB, Bulgaristan, Polonya, Romanya, Çekoslovakya, Macaristan, Arnavutluk ve Demokratik Almanya Cumhuriyeti arasında imzalanan "Dostluk, İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Antl...

Ispanakgillerden, iki yıllık otsu bir bitki, yabanî ıspanak (Beta vulgaris var, cicla). Kendiliğinden kırlarda yetiştiği gibi, bahçelerde de yetiştirilir. Yaprakları iri ve çok, kökleri dallı ve az et...

Bir kimse adına çalınan ya da söylenen lirik şarkı. Sözcüğün anlamı "Gece Müziği"dir. Eskiden Avrupa'nın birçok kentinde, özellikle Venedik'te, mandolin çalarak ya da doğrudan şarkı söyleyerek yapılan...

Fransa'da kent. Manş Denizi kıyısında, Paris'in 211 km. kuzeybatısında Sen Irmağı'nın denize döküldüğü yerdedir. Demiryolları ve akarsularla Paris'e ve öbür kentlere bağlanır. II. Dünya Savaşı'nda büy...

Suda yaşayan ve köstebeğe benzeyen böcekçil bir memeli (Desmana moschata). 25 cm uzunluğundadır, ayakları perdelidir. Esnek bir hortumu vardır. Batı Asya ve Güney Rusya'da yaşar. Kuyruğunun altında ke...

Perciformes takımının Moronidae familyasını oluşturan 12 kadar balık türünün ortak adı. Bazıları denizle bağlantılı acı ve tatlı sulara girse de, genelde ılık ve tropik denizlerin sığ kesimlerinde yaş...