ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Ameliyatla iyileştirme yöntemine dayalı tıp dalı. Eski çağlardan beri uygulanagelmiştir. İyonya'da Hipokrates zamanında gelişti, İskenderiye Okulu'nun ve Romalıların da bu gelişmeye önemli katkıları o...

Düzlemdeki bir eğrinin sabit bir noktası P0 (x0,y0) ve değişken bir noktası da P (x,y) iken x › x için P0P kirişinin limiti, Bu durumda P (x0,y0) noktasına teğetin "değme noktası" denir. Eğrinin ...

Ucundaki çanak içine tütün konulan ve yakılarak dumanı çekilen, kısa, çubuk biçimindeki tütün içme aracı. Çanak kısmı lüle taşı, mermer, mısır koçanı, gülbudak gibi ağaçlardan ya da kilden yapılır. Pi...

İki değişik metalin birleştiği noktada ve bunların uçlarında sıcaklık farkının bulunmasından ötürü bir elektromotor kuvvet oluşan elektrik devresi. Bu biçimde elektromotor kuvvet oluşması Seebeck etki...

Salepgillerden otsu bitki (Orchis); bu cinsten kimi bitkilerin yumru köklerinin dövülmesiyle elde edilen toz ve bu tozdan yapılan sıcak içecek. Salep her yerde yetişen yaygın bir bitkidir. Gövdesi sil...

Akrilonitrilin (CH2= CH- C=N) polimerizasyonu ile elde edilen akrilik elyafın ticârî ismi. İlk defâ 1950 yılında akrilik elyaf orlon ismi altında satıldı. Daha sonra başka isimler altında piyasaya sür...

Çeşitli vinil bileşiklerinin polimerleştirilmesiyle elde edilen plastik grubu. Başlıcaları polivinil asetat (PVA), polivinil klorür (PVC), polivinil alkol, polivinil asetaller ve öteki benzer bileşikl...

Yarı geçirgen bir zar arasından, çözünmüş küçük molekül ve iyonların çözücü içine yayılmasıyla kolloidal çözeltilerin arıtılması. Normal süzgeç kâğıtları (delik çapı 10-3-10-4 cm) kendilerinden 100 ka...

Halk şiirinde hecenin sekizli ölçüsüyle koşma biçiminde söylenen şiir. Genellikle en az üç, en çok da 5-6 dörtlük olduğu gibi, altı dörtlükten fazla semailer de vardır. Koşmadan, ölçüsü ve ezgisiyle a...

İçinde çözünmüş olarak değişik nitelik ve nicelikte madensel (mineral) tuzlar ya da kimi gazlar içeren ve bu nedenle kendine özgü tadı olan su. Hidrolojinin inceleme alanına giren madensuları, sıcak v...

Şiîliğin başka bir adı. Rafızîlik'i, İmamiye ya da Zeydiye mezheplerinin bir kolu olarak gösterenler olmuşsa da Rafizî adını taşıyan hiçbir topluluk yoktur. Osmanlılar, İran Şiîleri ve Anadolu Kızılba...

Doğada bulunan ya da bitkilerden, hayvanlardan elde edilen ve genellikle daha yararlı, daha kullanışlı maddelerin üretimine yarayan temel madde. Hammaddelere en iyi örnek maden cevherleridir. Bunlar ç...

Borç senedi, tahvil, seri hâlinde çıkartılan ve çoğunlukla fâizli olan kıymetli evrak. Bunlar genellikle hâmiline yazılı olarak düzenlenmekle birlikte nâma da yazılı olabilirler. Obligasyonlar, de...

Keman ailesinin üyesi olan yaylı bir çalgı. Çello da denir. Kemandakine benzeyen bir yayla çalınır. Keman şeklinde olmakla beraber daha büyüktür. Yaklaşık 1,2 m uzunlukta ve en geniş yerinde 40 cm civ...

Duyulabilir ses vermesi için yaygın olarak kullanılan elektrikli bir âlet. Kullanıldığı yerler kapı zilleri, hırsız alarmı, yangın alarmı ve telefon zilleridir. Elektrikli zilin çalışması, U şekli...

Küçük beyaz ya da açık pembe çiçekli, çok yıllık otsu bir bitki (Gypsophila arrostii). 30-100 cm boyundadır. Özellikle köksapı suda kaynatıldığında, içindeki saponin nedeniyle sabun gibi köpürür. Süs ...

Sinir dokusu, nöron adı verilen sinir hücrelerinden oluşmuştur. Embriyonik dönemde bölünerek çoğalabilen bu hücreler doğumdan sonra bölünemezler. Bu nedenle kazara öldükleri ya da zarar gördükleri tak...

Aynı nitelikte olaylar için, değişik veriler kullanılarak sonuç almaya yarayan ve matematiksel bir eşitlik biçiminde genelleştirilmiş simgesel yazılış. Örneğin uzunluğu 1 olan basit bir sarkacın, yerç...

Memelilerde, doğum öncesi yavrunun geliştiği, armut biçiminde, çeperleri kaslı organ. Dölyolunun üst kısmında, sidik torbası ile göden bağırsağının arasındadır. Boyu 6-7 cm.dir. Dölyatağına açılan boy...

10 Ağustos 1543'te Macar Krallığının en önemli şehrinin Osmanlılar tarafından zabtı. Estergon şehri Budin'in 45 km kuzeybatısında, Tuna kıyısında Vaç dirseğinin kuzeyinde yer almaktadır. Onuncu yüz...

Sandalgillerden, pek çok türü olan ağaççık cinsi (Santalum). Pasifik Okyanusu'ndaki adalara yayılmış 19 türü bulunan sandalın, Hindistan'da doğal olarak mı bulunduğu yoksa çok eskiden mi buraya getiri...

Ticarî olarak üretilen ilk sentetik plastik. J.W. Hyatt tarafından elde edilmiştir (1869). Nitroselüloz ve kâfurdan oluşan kolloidal bir yapısı vardır. Sert, mukavemeti yüksek, suya, yağlara ve seyrel...

Etkeni, vücuda mikroplu su ve besinlerin yenmesiyle giren Salmonella typhi türü bakteri olan enfeksiyon hastalığı. Büyük tifo salgınlarının çoğu kent su şebekesinin kirlenmesiyle ortaya çıkar. Bunun y...

Yeryuvarlağının Güneş ile Ay arasına girmesiyle, Ay'ın yeryuvarlağı gölgesinde kalması. Güneş'in aydınlattığı Dünya, sürekli olarak Güneş'e karşı olduğundan uzaya doğru bir gölge konisi oluşturur. Ay,...

Soda adıyla bilinen sodyum karbonatın 10 su molekülü ile kristallendirilmiş hali (Na2CO3.10- H2O). Piyasada "sud brüt" adıyla satılan çamaşır sodası % 41-45 sodyum karbonat, % 1,5 yemek tuzu, % 27-29 ...