ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Zehirin etkisine karşı gelen koruyucu madde. Zehirlerin çeşidine göre cinsleri vardır. Vücuda girdikten sonra, zehirin yapısını bozarak etkilerini önler. Zehirlenmelerde, zehirlenmeye neden olan madde...

Bir Türk dili konuşan, birden çok halka verilen ortak ad. Tatar sözcüğü, farklı zamanlarda farklı anlamlarda kullanılmıştır. Ruslar bu sözcüğü, yüzyıllar boyunca, Avrupa Rusyası'nda yaşayan Türk soylu...

Jeolojinin, yeryüzü şekillerini konu edinen dalı. Yeryüzü şekillerinin tanımlanması, sınıflandırılması, kökenlerinin ve kullanım alanlarının belirlenmesi jeomorfolojinin alanına girer. Yanardağlar, ku...

Hem insan, hem maymun karakteri gösteren fosil yaratık; Cava insanı. Hollandalı bir hekim olan Dubois, 1889'da Cava'da bir ırmak kıyısında alt pleistosende bir kafatası kubbesi, iki diş ve bir uylukke...

Mitoz bölünmenin ilk evresi olan profazda kromatin iplikler spiral şeklinde kıvrılıp, kısalıp, kalınlaşarak kromozomları oluşturur. Kromozomlar görülebilir duruma gelir. Normal olarak kısalıp kalınlaş...

Fransa'nın ikinci uzun ırmağı. Yaklaşık 800 km uzunluğundadır. Fransa'nın doğusunda, Cote-d'Ore yakınlarındaki Langers yaylasından doğar. Paris ve çevresindeki bazı akarsularla birleşerek kentin içind...

Hareket hâlindeki ya da duran sıvıların mekaniği. Eskiden yalnızca hareket hâlindeki suyla ilgili problemleri konu edinen hidrolik, hidrodinamiğin mühendislik alanındaki uygulaması olarak da tanımlana...

(1944 Erzurum), şair. Ortaöğrenimini İzmir Namık Kemal Lisesi'nde tamamladı (1965). İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde okudu. Evrim, Devinim 60, Soyut, Aydınlık...

Arkhimedes'in icat ettiği bir çeşit su pompası. İçinde, çapı kendisininkine yakın bir burgu bulunan boş bir silindirdir. Kolu çevrildikçe, burgu, alttaki suyu yukarı çıkarır. Nil Nehri'nden tarlalara ...

Halk edebiyatında türkü, koşma, nefes, destan, tekerleme gibi türlerdeki şiirlerin genel adı. Alevî-Bektaşi halk edebiyatında ise derin anlamlı, tarikat ilkelerine uygun şiirler bu adla anılmıştır....

Çift kanatlılar (Diptera) takımının Muscidae familyasından glossina cinsinden sineklerin genel adı. İnsana uyku hastalığını bulaştıran çeçe sineği, Orta ve Batı Afrika'da özellikle de Zaire'de ırmak k...

Herhangi bir yapısal ya da organik bir neden olmaksızın ortaya çıkan, bayılma, felç olma ve duyu kaybı gibi nörolojik belirtiler. M.Ö. 400 yıllarında Mısır'da bu hastalığın belirtileri tanımlanmış ve...

Bir ülkedeki ekonomik yaşamın doğrudan devletin kontrolü altında olduğu sistem. Devletin, halkın temel ihtiyaç maddelerinin üretiminde ve temel hizmetlerin sürdürülmesinde doğrudan üretime katılmasıyl...

Konuşulan dilin incelenmesi ve kullanılması. Seslerin, sözcüklerin, vurguların, anlam ve heyecan duraklarının hakkını vererek söyleme, söyleyim. Diksiyon sanatı, bir şiiri, bir söylevi, bir oyundaki r...

Mehterhane takımında yer alan bir tür küçük davul. Birbirine bağlı, as biçiminde iki davulcuktan oluşan nakkare, dizde ve yere konularak elle ya da iki küçük değnekle çalınır. Batı'da aynı adla tan...

Aynı türden cinslerin, birbirleriyle iletişim kurmakta kullandığı kimyasal bir madde. Böcekler, balıklar ve memelilerde çok yaygındır. Hayvanlar, karşı cinsi kendilerine çekmek için ya da kendilerine ...

Estonya ve Rusya'da göl. Yüzölçümü 3.560 km2'dir. Velikava ve Ema ırmaklarını alır; fazla sularını Narva ile Finlandiya Körfezi'ne akıtır....

Kaşgarlı Mahmut'un Türk diliyle ilgili Türkçe-Arapça ansiklopedik sözlüğü. Türkçenin Arapça kadar zengin olduğunu kanıtlamak amacıyla yazılan yapıtta, Türkçe sözcüklerin anlamı, bölümlenişleri, Türk d...

Eski bir Türk eğlencesi. Osmanlı devrinde, oyuncuları yazılı bir metine bağlı kalmadan, nüktelere ağırlık vererek, seyirciye bir öğüt veya ders vermek maksadıyla verilen temsil. Orta oyununun ismi...

İstanbul Patriği Nestorius'un kurduğu Hristiyan mezhebi. Özellikle Arianusçuluğa bir tepki olarak gelişti. 431 yılında Efes Konsili'nde mahkûm edilen Nesturilik, Hristiyanlığın kurucusu kabul edilen İ...

Elektrik motorunun veya jeneratörünün akım taşıyan bobinlerini içeren bölümüdür. Küçük motorlarda bu genellikle dönen şaft üzerine monte edilmiş yumuşak demirden bir çekirdek üzerine sarılı çok sayıda...

Duygulu dizelerden oluşan bir şiir ya da bu şiirden bestelenen şarkı. "Halk liedi" ve "sanat liedi" olarak iki türü vardır. Halk liedinin genellikle şairi bilinmez. Kulaktan kulağa geçtiğinden melodis...

Gövdesi ince uzun, kamış biçiminde olan kimi otsu bitkilerin genel adı, hasırotu, kiliz, kofa. Genellikle bataklık kıyılarda (ırmak ya da deniz) yetişir. Sert ve dayanıklı sapları sepet, kulübe, kalem...

Fransa'nın kuzeyinde yerleşen Viking akıncıları. 9. yüzyıldan başlayarak Normanlar, Fransa'nın kuzey kıyılarına (bugünkü Normandiya) akınlar yapmaya, buraları yağmalamaya ve yavaş yavaş yerleşmeye baş...

meşhur Osmanlı matematik âlimlerinden. 1730 senesinde Aydın vilâyetinin Saruhan sancağında bulunan Gelenbe kasabasında dünyâya geldi. Adı İsmâil olmasına rağmen doğduğu yerden dolayı Gelenbevî olarak ...