ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Uzak yol deniz seferinin karşıtı olarak, kıyılar boyunca, özellikle de bir devletin kendi limanları arasında gemi işletmesi, deniz seferleri yapması. İç ticaretin gelişimindeki önemi açısından devletl...

Kaşgarlı Mahmut'un Türk diliyle ilgili Türkçe-Arapça ansiklopedik sözlüğü. Türkçenin Arapça kadar zengin olduğunu kanıtlamak amacıyla yazılan yapıtta, Türkçe sözcüklerin anlamı, bölümlenişleri, Türk d...

Upupa epops. Coraciiformes takımının upupidae familyasının tek üyesi olan kuş. Türkiye'nin her yerinde görülen çavuş kuşu, ibibik ya da hüthüt kuşu olarak da bilinir. Uzun, yay biçimli gagası, sorguçl...

Dört Sünnî mezhepten biri olan ve 9. yüzyılda Ahmet ibn Hambel tarafından kurulan mezhep. Günümüzde yalnız Suudi Arabistan'ın Necit Bölgesi'nde yaşamaktadır. Temel ilkesi, Kuran ve hadislerin buyrukla...

Ebegümecigiller (Malvaceae) familyasından Althaea cinsine ait çeşitli türlerin ortak adı. Ana vatanı Avrupa'nın doğusu ve Afrika'nın kuzeyidir. Temmuz-ağustos aylarında, pembemsi-beyaz renkli çiçekler...

Ancak zayıf etkileşimlere girebilen, spini 1/2 olan kararlı bir temel parçacık. Bilinen nötrino sayısı ikidir. Biri elektronla, öbürü de muonla ilişkilidir. Nötrinoların kütlesi sıfır olup görelilik k...

ORHUN ÂBİDELERİ Göktürk Devletinden kalma, 7 ve 8. asra âit en eski taş kitâbeler. Üzerinde, Türk Edebiyâtının ilk örnekleri bulunan "bengü taşları"dır. Moğalistan'ın kuzey-doğusunda, eski Orhun Ne...

Roma'nın kuruluşuyla başlayan ve Lâtince yazılmış ürünlerden oluşan edebiyat. Lâtin edebiyatı, tanrılar ve atalar adına verilen şölenlerde okunan şiirler ve şarkılardan oluşan Etrüks edebiyatından ve ...

Güneydoğu Fransa'da tarihî bölge. Güneyde Pireneler, güneydoğuda Akdeniz, doğuda Aşağı Rhone Irmağı ve batıda Masif Santral arasında kalır. Yüzölçümü 27.668 km2, başlıca kentleri, Toulouse, Montpellie...

Bir kimseyi, nesneyi, yeri, bir inancı ya da düşünüş biçimini yermek, toplumun ya da düzenin aksayan, kusurlu yanlarını iğneleyici, alaycı bir dille eleştirmek amacı taşıyan manzum ürünlerin adı; yerg...

Amonyum klorürün (NH4Cl) piyasadaki adı. Beyaz kristal yapılı bir tuzdur. Isıtılınca süblimleştiğinden (340°C) bu yöntemle saflaştırılır. Solvay yönteminde yan ürün olarak elde edilir. Kuru pillerde, ...

Çek halk dansı. 19. yüzyılda yaygınlaştı, pek çok ülkede oynanmaya başlandı. Soyluların dansı hâline geldi. Çekçede "yarım adım" anlamına gelmektedir. Figürleri, 1830'da Anna Clezak adlı bir Çek kızı ...

El yazması kitaplarda, sayfaların yaldız ve boya ile süslenmesi sanatı. Tezhip sözcüğü, Arapçada altınlamak anlamına gelir. Tezhip en çok el yazması kitaplarda kullanılmakla birlikte, tek levha hâlind...

Ayna ya da merceklerde görüntünün bulanık ya da çarpık olmasıyla sonuçlanan bir dizi kusur; aberasyon. Optik eksene yakın gelen ışınlar için yansıma ve kırılmayla ilgili kuram ve formüller uygun sonuç...

Kemiklibalıklardan, yassı bir balık (Solea vulgaris). 50 cm boyundadır. Tatlı sularda da yaşayabilir. Üstü esmer, altı beyazdır. Gözleri birbirine yakındır. Ağzı ay biçimindedir. Gövdesi küçük pullarl...

Bir ülkede geçerli olan genel bir şive içinde, o ülkenin çeşitli bölge ve kentlerindeki konuşma dilinde görülen söyleyiş farkları. Günlük kullanımda şive ile ağız birbirine karıştırılmaktadır. Oysa ağ...

Elips ve hiperbolde, merkezi odaklardan birisi, yarıçapı büyük eksen uzunluğunda olan çember. Elips ve hiperbolün ikişer doğrultman çemberi vardır ve bir odağın teğete göre simetriği, öteki odak merke...

Ege Denizi'nde Türkiye'nin batı kıyıları önünde Yunan adası. Uzunluğu 48, genişliği 13-25 km; yüzölçümü 840 km2, nüfusu 65.000, merkezi, doğu kıyıda Kastron'dur. Yakınında bazı adalarla Yunanistan'ın ...

Birleşmiş Milletler Yasası uyarınca kurulan yargılama kurulu. Yönetmeliği 24 Kasım 1945'te BM'ce yürürlüğe kondu. 15 üyeden oluşur; üyelerin dokunulmazlıkları ve bağımsızlıkları vardır. Bu üyeler, Gen...

Ferhâdnâme, Ferhâd u Şîrîn, Hüsrev ü Şîrîn isimleri ile de işlenen ortak bir hikâyenin ismi.İran ve Türk edebiyatında, divan şâirlerinin gazellerinde, rubâilerinde geçen bu aşk hikâyesi, Sâsânî Hükümd...

Hücrelerin aşırı çoğalmasıyla dokularda oluşan ve büyüme eğilimi gösteren yumru, tümör. Ur oluşumunun temel nedeni, hücrelerin denetlenemeyecek biçimde çoğalmasıdır; ancak buna yol açan etkenler henüz...

Arşimet ilkesinde belirtilen itmenin nicel incelenmesini ve bu ilkenin doğrulanmasını sağlayan araç. Bir kefesinden asılı ağırlığın su dolu kaba daldırıldığında terazi dengesini bozması, taşırdığı suy...

"bir dik üçgende, (1) dik kenarların kareleri, hipotenüsle, onun üzerindeki izdüşümlerinin çarpımına; (2) yüksekliğin karesi, hipotenüs üzerinde ayırdığı parçaların uzunlukları çarpımına eşittir" biçi...

Sayı bakımından birden çok varlığı belirten ad. Örnek: Lâmbalar yanınca odaların içi aydınlandı. Bu tümcedeki "lâmbaların" ve "odaların" sözcükleri çoğuldur; çünkü birden çok lâmba ve birden ço...

Gülgillerden, her zaman yeşil kalan küçük bir süs ağacı; karayemiş (Prunus laurocerasus). En fazla 5-6 m.ye kadar boylanır. Yaprakları uzun, şerit biçiminde ve deri gibi serttir. Beyaz renkli çiçekler...