ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Genellikle büyük açıklıklı küresel yüzeylerden yansıyan ya da kırılan ışınların tam olarak aynı noktada odaklaşmamalarıyla beliren optik kusur. Bu durumda noktasal bir cismin görüntüsü dairesel disk b...

Zigana Geçidi'nden ulaşımda zorluklar nedeniyle Zigana Dağlarından geçiş kolaylığı sağlamak üzere açılan tünel. Trabzon-Erzurum karayolu üzerinde, Trabzon'un 50 km. kadar güneyinde, yapımına 1975'te b...

Havanın sıvılaştırılmasında kullanılan makine. Kritik sıcaklığı düşük olan oksijen, hidrojen, azot gibi gazlar için de uygun bir sıvılaştırma makinesidir. Sıvılaştırılacak hava sıkıştırılarak bir soğu...

Boğazın tabanına bağlı olarak hareket edebilen, adaleden oluşmuş organ. En önemli görevleri, çiğnemeye yardımcı olmak, besini yutmak, tat almak ve konuşma işlevini sağlamaktır. Tat alma kabarcıkları, ...

Pinus. Çam, açık tohumlu bitkilerden büyük bir grubun ortak adı. Kuzey yarı kürede yetişen reçineli bir orman ağacıdır. Seksen kadar türü vardır. Her mevsimde yeşil olan çamlar, iğne yapraklı ağaçlard...

Çekirdek ve sitoplâzmadan oluşan, saydam ve canlı hücrenin metabolizma olaylarının oluştuğu yer. Protoplâzma terimi ilk kez 1835′te canlılarda tüm yaşam süreçlerinden sorumlu olan temel madde a...

(1472 Bursa - 1532 Bursa), divan şairi. II. Bayezit'in hazine defterdarı Osman Çelebi'nin oğludur. Öğrenimini tamamladıktan sonra İstanbul'a gelerek Nakşibendî Şeyhi Emir Buharî'nin yanında bilgisini ...

Hazret-i Muâviye zamânında İstanbul kuşatmasında şehid olan, sahâbeden Hâlid ibni Zeyd Ebâ Eyyûb el-Ensârî'nin kabrinin, Fâtih Sultan Mehmed'in hocası Akşemseddîn'in kerâmetiyle bulunmasından sonra Fâ...

İslâmda Ali ile Muaviye'nin halifeliği konusundaki anlaşmazlığı çözümlemek için hakem atanmasına karşı çıkanlar. Haricîlerin ortaya çıkmasına neden olan olay, Ali ile Muaviye yanlıları arasındaki Sıff...

Havanın üst katmanlarında soğuktan donan su damlacıklarının, yuvarlak buz parçaları hâlinde yere düşmesi. Dolu taneleri 2-3 mm çaplı bir küreden bir yumurta büyüklüğüne kadar olabilir. Tarım ve hayvan...

İslâmlıktan önceki Arap tanrılarından biri. Kâbe'de Uzza'yı temsil eden put, Kâbe'nin Müslümanlar tarafından ele geçirilmesiyle diğerleri gibi kırılarak ortadan kaldırıldı. Fakat İslâm dinine karşı ol...

Osmanlı sanatında figüratif ya da figürsüz her türdeki resim ürününe verilen genel ad. Ancak günümüzde kumaş üzerine renkli ipliklerle yapılan işlemeler için de bu ad kullanılır. Nakış yapılarına da...

Kalıtımda rol oynayan organik bir molekül. Bir nükleik asit çeşidi. "Deoksiribo nükleik asit" adını alır. Kısaca "DNA" olarak gösterilir. Canlılarda yönetici bir moleküldür. Hücrenin protein ve enzim...

II. Mahmut ile âyan arasında imzalanan sözleşme (26 Eylül 1808). 18. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'nun çeşitli bölgelerindeki âyan iyice güçlenmiş ve merkezi devletin eyaletlerdeki otorites...

İstanbul iline bağlı ilçe ve bu ilçenin merkezi olan semt. İstanbul'un Anadolu Yakası'nda kurulmuştur. Bizanslılar döneminde "Altın Şehir" diye anılan Üsküdar, çeşitli çağlarda türlü kavimlerin istilâ...

İslâm dininin kurucusu Muhammet'in soyundan gelenlerin işleriyle uğraşan, onları devlet katında temsil eden kimselere verilen ad. Bu gibi kimseler, Muhammet'in soyundan gelenlerin defterlerini tutar, ...

Yunan mitolojisinde hekimlik tanrısı. Romalıların Aesculapius adıyla benimseyip taptıkları Asklepios, Apollon'un oğludur. Efsaneye göre Apollon onu büyütmesi için yarı at, yarı insan Hiron'a teslim ed...

Yerküre ve onun atmosferi tarafından yayılan enerji. Doğrudan Güneş ışınlarıyla gelen kısa dalga radyasyon yer ve onu saran atmosfer tarafından emildikten sonra tekrardan uzun dalga radyasyon olarak g...

Yüksek bölgelere özgü iklim. En genel ve belirgin özelliği, hava sıcaklığının çevredeki düzlüklere göre düşük olmasıdır. Bir başka belirgin özellik de günlük sıcaklık farkının yüksek olmasıdır. Artan ...

Elektronik doğrultucu olarak kullanılan, biri bir akkor fitili olmak üzere iki elektrotlu, havası boşaltılmış lamba. Akkorlaşan fitilden yayılan elektronlar pozitif yüklü elektroda (anot) çekilerek dı...

Türk destanlarından. Hun-Oğuz destanları grubundandır. Oğuz Kağan Destanının beş ayrı yazması vardır. Çağatayca, Farsça ve Uygurca yazmalardaki Oğuz Kağan Destanı; Oğuz boyları, Türk dili, edebiyatı, ...

Köpekgillerden, Avustralya'da yaşayan yırtıcı bir memeli (Canis dingo). Kıllı ve sarkık olan kuyruğu dışında, gövdesinin uzunluğu 80 cm kadardır. Sivri burunludur; ses çıkarır, ancak havlayamaz. Postu...

Bir yazı, desen ya da resmin fotoğrafı alınıp kalıbı çıkarılarak yapılan aynı basımı, faksimile. Lâtince tıpkısını ve aynını yapma anlamına gelen "facsimili" sözcüğünden alınmıştır. Büyük üstatların r...

Bir duyguyu aktarmak ya da bir düşünceyi, eksiksiz biçimde bildirmek için tek başına çekimli bir eylem olan ya da belirli bir sıra içinde birbirini izleyen özne, tümleç vb. öğelerden kurulu sözcük diz...

Özellikle Mısır'da tarım işçisi köylülere verilen ad. Mısır'da çalışan nüfusun yarıdan fazlasını oluştururlar. Müslüman ve Kıpti kökenli olup Orta Mısır bölgesinde otururlar. Irgat, çiftçi ve küçük to...