ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Havanın nemini ölçmeye yarayan araç. Nemölçer de denir. Higrometrelerle genellikle bağıl nem ölçülür. Duyarlığı az olmakla beraber içinde bir insan saçı bulunan saçlı higrometre yaygın olarak kullanıl...

Borç senedi, tahvil, seri hâlinde çıkartılan ve çoğunlukla fâizli olan kıymetli evrak. Bunlar genellikle hâmiline yazılı olarak düzenlenmekle birlikte nâma da yazılı olabilirler. Obligasyonlar, de...

Devlet ve toplum yapısını değiştiren köklü, hızlı ve kapsamlı dönüşüm. Genel olarak siyasal iktidarın devrilmesini anlatan bir terim olsa da toplumsal yaşamdaki büyük değişimler için de kullanılır (ör...

Bir dakikalık zaman diliminin altmışta birine verilen ad. Saniye kısaca sn sembolüyle gösterilir. 1964 yılında, Paris'te toplanan 12. Ağırlıklar ve Ölçüler Üzerine Genel Konferans'ta, "saniye"nin a...

Tasavvufta; Tanrı'nın kulu kendine doğru çekmesi anlamında kullanılan bir sözcük. Asıl anlamı "çekilme"dir. Tasavvufçulara göre, cezbe durumunda olan insan, Tanrı'dan başka hiçbir şey düşünemez, onun ...

Bir devletin zenginliğinin, değerli madenlere sahip olmaktan kaynaklandığını savunan ekonomik öğreti ve uygulama. Ekonomide ulusalcılığın ve devletçiliğin ilk kez ortaya atıldığı görüş merkantilizmdir...

Evreni, diyalektik süreçler boyunca gelişmekte olan devingen maddenin oluşturduğu bir bütün olarak gören ve bu bütünün sürekli yükselen bir evrim içinde niceliksel süreçler sonunda niteliksel süreçler...

Güzel sesle okunan ya da bir müzik aracıyla çalınıp söylenen besteyle coşup yapılan ritmik hareketler. Arapçada sözlük anlamı "işitmek, duymak"tır. Tarikatların çoğunda rastlanan sema genellikle bir M...

Sikke ve madalyaların tarihi ve tanımıyla uğraşan bilim dalı. Türlü yollardan ele geçen maden para ve madalya/madalyonların tarihinin, maden yapısının ve üstündeki yazı ya da resimlerin bilinmesi, eko...

Sami - Hami dil ailesinden Sami dillerinin doğu dalı. Eski Mezopotamya'da kullanılan Akadca, Sami dillerinin en eskisidir. Akad Krallığı'nın resmî dili olan Akadca, İ.Ö. 2000 yılına kadar varlığını sü...

Gökcisimlerini incelemeye yarayan, açıklığı ve odak uzaklığı büyük bir parabolik çukur aynayla bunun verdiği görüntüyü büyüten bir okülerden oluşan teleskop. Bazı türlerinde çukur aynanın topladığı ış...

İstanbul'da yayımlanan dergi. Ahmet İhsan (Tokgöz) tarafından 1891'de yayımlanmaya başladı. Edebiyatı Cedide veya derginin adıyla anılan edebî akımın yayın organı oldu. Abdülhak Hamit (Tarhan), Tevfik...

Doğayı kutsama ve yüceltme tutumu içinde olan öğretilerin genel adı; natürizm. Doğalcılık (natüralizm) ile karıştırılmamalıdır. Doğacılık, özellikle dinsel anlamda doğaya tapınmayı dile getirir. Bunun...

İstanbul'da yayımlanan gazete (1860-1866). Agâh Efendi tarafından, ilk özel Türkçe gazete olarak yayımlanmaya başladı (22 Ekim 1860). Önceleri yalnızca pazar günleri, sonra haftada üç gün çıktı. 11 Ma...

Proton ve nötron dışında, baryonların uzun ömürlü olanlarına verilen ad. Tanımda sözü edilen uzun ömürlülük 10-23 saniyenin üzerindeki sürelerdir. Lambda, sigma, ksi ve omega-eksi parçacıkları, hipero...

Osmanlı donanmasında kullanılan, hem kürek, hem de yelkenle hareket eden gemilerin tümüne verilen ad. Çektirilerin 19 türü vardır. ...

Müzikte belirli çalgılar, sesler ya da topluluklar için yazılmış bir yapıtın, başka çalgılar, sesler ya da topluluklarca çalınıp söylenebilmesi için o yapıtta yapılan değişiklik, düzenleme. Örneğin, o...

Uçlarından çekilen bir çubukta meydana gelen enine birim uzamanın, boyuna birim uzamaya oranıdır. Çubuğun hacminde önemli bir değişme olmazsa, bu oran 0,5'tir. Ancak pratikte genellikle daha azdır. Po...

İki ya da daha çok devlet ya da uluslar arası kuruluş arasında, uluslar arası hukuk kurallarına göre düzenlenen yazılı anlaşma. Dünya tarihinde bilinen ilk antlaşma Hititlerle Mısırlılar arasındaki Ka...

Genleşme ölçen, özellikle sıvıların görünen genleşmelerini ölçen araç. Bölümlendirilmiş kılcal bir borusu olan küçük bir cam balondan ibarettir. Genleşme katsayısı ölçülecek sıvı, belli bir bölüme kad...

Kalpten çıkarak, organlara kan taşıyan damarlara verilen ad. Genel olarak temiz (oksijen açısından zengin) kan taşısa da, akciğer atardamarları ve annenin karnındaki bebeğin göbek bağı atardamarları k...

Proteinler ve karbon hidratlarla birlikte temel besin maddelerinin üç ana grubunu oluşturan besin maddesi. Yağların kimyasal yapısı gliseritlerden oluşur. Bitkisel ya da hayvansal kaynaklı olabilirler...

Paydası irrasyonel, yani köklü sayı ya da ifade olan bir kesrin paydasını irrasyonellikten kurtarma işlemi. Bunun için kesrin payı ve paydası, paydanın eşleniğiyle çarpılır. Örneğin 3/A5'in paydasını ...

Birleşmiş Milletler Örgütü'ne bağlı özel kuruluş. Kuruluşun adı "Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü" anlamına gelen "United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization" s...

Deniz diplerinde gözlem yapmaya yarayan araç. 1940 sonlarında Auguste Piccard tarafından icat edilmiştir. Puroyu andırır bir gövdeyle, bunun altında yer alan küresel bir kabinden oluşur. Yüzeydeyken, ...