ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Târihçi yazar. 10 Aralık 1890'da Başkırdistan'ın Sterlitamak şehrinde doğdu. İlk tahsiline Ötek Medresesinde başladı. Gayri Rus Muallim Mektebi ve Kazan Üniversitesinde tahsil hayâtına devam etti. ...

Afrika'da göl. Doğu Afrika'da Tanganyika ile Malavi Mozambiki'ni ayıran büyük bir göldür. Yüzölçümü 26.000 km2, 580 km. boyunca uzanan büyük bir tektonik çukuru doldurmuştur. Bu uzunluğuna göre genişl...

İnsanda ve genellikle omurgalı hayvanlarda, dişleri taşıyan, ağzı oluşturan biri altta ve öteki de üstte bulunan kemikten yapı. Alt çene kemiği, karada yaşayan omurgalılarda, baş bölümünde hareket ede...

Ölçü, uyak, nazım biçimi gibi bağlardan ayrılmış şiir. Nazmın belli kurallara bağlı olduğu düşünülürse serbest şiir kavramını yeğlemek gerekmektedir. İlk serbest şiir örneklerinin verildiği 1930'larda...

Osmanlı yönetim düzeninde sancak denilen yönetim biriminin başında bulunan kimse. Aynı zamanda askerî yetkisi de vardı. Yıllık en az 200.000 akçelik "has"a sahipti. Savaş zamanı, askerleriyle birlikte...

Japon tiyatro türü. Oyunda konuşmalar, ilâhiye benzer şarkılar ve baleyi andırır danslar birbirini izler. Kabuki, konularını halktan alır ve modern komedi ögeleriyle yoğurarak çok zengin ve gösterişli...

Birbirine fiziksel bir etkisi olmayan ve konumları sabit gibi algılanan yıldız toplulukları. Takımyıldızlara örnek olarak; Büyükayı, Küçükayı, Kuğu, Aslan, Kartal takımyıldızları verilebilir. Bununla ...

Her yıl gelişimini yenileyen çok yıllık odunsu bir bitki. Odunsu dokuya sahip, dik durabilen, dallara ayrılan ve tek bir gövdeden oluşan yüksek yapı, ağaçların tipik özelliğidir. Çalı adıyla anılan od...

Osmanlı İmparatorluğu döneminde ordunun öncü görevini yapan atlı birlik. Sayıları 4-5 bin kadar olan çarhacılar ordunun yürüyüşünü güvenlik altına alır ve keşif görevlerinde bulunurlardı. Birliğin kum...

At üretilen çiftlik. Önceleri serbestçe üremeye bırakılan at sürüleri, at yetiştirilen alan ve otlaklar için kullanılan bu sözcük sonraları, yavru yetiştirmek üzere bir araya getirilmiş aygır ve kısra...

Kâtilin vereceği para cezası. Bir milletin kamu ile ilgili meselelerinin tartışıldığı siyâsî meclislerin adına da diyet denilmiştir. Ortaçağda Roma-Germen İmparatorluğu, Polonya, Macaristan, İsveç, Da...

Devletler hukukuna göre bir devletin başka bir devlete gönderdiği ve daha çok uyarıcı nitelikte, sözlü ya da yazılı diplomatik bildiri. Devletlerin karşılıklı ilişkilerinde aksayan yönler ya da birbir...

Başka yollarla da bulaşabilen, fakat daha ziyâde cinsî temasla bulaşan hastalıklar grubu. Zührevî hastalıklar şu şekilde sıralanabilir: 1. Sifiliz: Bkz. Frengi. 2. Gonore: Bkz. Belsoğukluğu. ...

Yunanistan'da kent. Tesalya'da, Nomos ilinin merkezidir. Aynı adı taşıyan ovanın ortasında kurulmuştur. Tütün, şeker, dokuma endüstrileri vardır, tarım ürünleri pazarıdır. Nüfusu kent merkezi 113.426....

Yaşadığı yerler: Hemen hemen bütün dünyâda. Özellikleri: 42-52 cm uzunlukta, sırtı külrengi ve enine çizgili. Avcı bir kuş. Ömrü: 162 yıl. Çeşitleri: Kızıl doğan, gök doğan, çayır doğan, delice doğa...

Bir metalin (genellikle demir ya da çelik) paslanmasını önlemek için koruyucu bir metal olan çinkoyla kaplanması işlemi. Galvanizlenecek demir, üzerinde ince bir çinko tabakası oluşacak şekilde ergimi...

Turunçgillerden, mavimsi pembe yapraklı bir ağaç (Citrus medica geniina). Oldukça iri, limon görünümünde, buruşuk kabuklu bir meyvesi vardır. Sıcak iklimi, hafif toprakları sever. Daldırma ve çelik yo...

Devletin ve hükümetin normal idârî yetkileri ve hukûkî tedbirleri kullanarak alt edemediği büyük güçlüklerin ortaya çıkması durumunda başvurulan olağanüstü idâre usullerinden biri. Tabiî âfet, tehlike...

Kemana benzer, kemandan büyük bir çalgı. Alto da denir. Viyola, keman ailesinin ses aralığı en geniş ikinci elemanıdır. C, G, D ve A notalarına ayarlı dört teli vardır. Viyola için yazılan parçalar, a...

Yer altında bulunan erimiş kızgın maddelerin, yeryüzüne çıktığı koni biçimindeki tepelere verilen ad. Yanardağ olarak da bilinir. Volkandan çıkan sıcak ve sıvı hâldeki maddelere lâv denir. Volkanlarda...

Duyular aracılığıyla kavranılamayan şeylerin alanı ya da bu alanın bilgisi. İnsanoğlu, düşünmeye başlayalı beri, kendisiyle ve evrenle ilgili köklü sorular sorarken somut olanın, elle tutulur, gözle g...

Nişastayla aynı kapalı formüle sahip [(C6H10O5)n] ama ondan daha küçük moleküllü (n=10-30) yapışkan madde. Dekstrin, nişastanın doğrudan doğruya 200°C dolayında ısıtılmasıyla ya da sulu asitler, diyas...

Yaşadığı yerler: Evcil olarak evlerde dut yaprakları üstünde beslenir. Özellikleri: Bir çeşit gece kelebeği. Tırtılı ipek kozasını yapar ve dut yaprağı yer. Bir koza 800 metre uzunluğa varan bir tek i...

1749-1832 yılları arasında yaşayan Alman şâir, yazar ve bilim adamı. Alman karakterini müşahhas hâle getirmek için en çok gayret sarf eden kişilerden biridir. Çok az kimse kendisi gibi mükemmeliyet ve...

Bir gaz ya da buharın soğutulduğu ya da sıkıştırıldığı zaman sıvı ya da katı hâle dönüşmesi. Yoğunlaşma buharlaşmanın tersidir. Yoğunlaşma evlerde birçok soruna yol açar. Pencerelerin iç yüzeyinde yoğ...