ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Beş mesneviden oluşan takıma verilen ad. Sözcük Arapçada "beş" anlamındadır. Hamse terimi, 12. yüzyılda Genceli Nizamî'nin beş mesnevi yazıp kitabına "Penc Genç" (Beş Hazine) adını vermesinden sonra k...

Ilgaz Çayı adıyla Ilgaz Dağı'nın kuzey yamaçlarından doğan akarsu. Araç Ovası'nda batıya dönerek dar bir vadi içinde akar. Safranbolu havzasına girer ve Karabük yakınında Soğanlı Çayı ile birleşir. İk...

Bir körükle, bir ya da iki klavyeden oluşan havalı çalgı. Omuzlara asılarak kucakta çalınır. Klavye tuşlarına basılınca supaplar açılır, bunların karşısındaki maden dilcikler, geçen havayla titreşip s...

Elbistan, Malatya, Maraş, Elazığ ve Gaziantep dolaylarında hüküm sürmüş Anadolu beyliği (1337-1522). Merkezi Elbistan'dı, ancak bir ara başkent Maraş oldu. Zaman zaman Mısır'daki Memlûk Sultanlığı'nın...

Batı Karadeniz bölgesinde güzelliği ile meşhur bir sıradağ.Her tarafı bir başka güzel olan Anadolumuzun en şirin köşelerinden biri olan Ilgaz Dağlarının kuzey sınırını Araç Nehri ve GökırmakNehrinin a...

Flüorlu alüminyum silikat Al2SiO4(OH,F)2 yapısında, kıymetli taş özelliğine sâhip silikat minerali. Beyaz zebercet buji porseleni yapımında kullanılır. Isıya dayanıklılığı oldukça yüksektir. Katışıksı...

Azerbaycan'da, Hazar Denizi kıyısında bir yarımada. Güneybatı kıyısında Bakû'nün bulunduğu yarımada, 1.025 km2 dir. Öteden beri petrolleri ile tanınır. Petrol bugün daha çok yarımadanın kıta sahanlığı...

Amonyum klorürün (NH4Cl) piyasadaki adı. Beyaz kristal yapılı bir tuzdur. Isıtılınca süblimleştiğinden (340°C) bu yöntemle saflaştırılır. Solvay yönteminde yan ürün olarak elde edilir. Kuru pillerde, ...

Osmanlı İmparatorluğu ile İtalya arasında imzalanan barış antlaşması (18 Ekim 1912). 29 Eylül 1911'de Afrika'daki son Osmanlı toprağı olan Trablusgarb'a (Libya) saldıran İtalya, yerli halkın ve Osmanl...

Osmanlı İmparatorluğu döneminde ordunun öncü görevini yapan atlı birlik. Sayıları 4-5 bin kadar olan çarhacılar ordunun yürüyüşünü güvenlik altına alır ve keşif görevlerinde bulunurlardı. Birliğin kum...

Göğüs kafesini oluşturan kemikler. Yassı ve uçları uzundurlar. İnsanda 12 çifttir. Arka uçları omurlara eklemlidir. Üstteki 7 çiftinin ön uçları göğüs kemiğine, ondan sonraki 3 çiftin ön uçları ise bi...

Müzikte bir parçanın coşkulu, tutkulu biçimde çalınması gerektiğini belirtir. Beethoven'in op. 57 Appassionata Sonatı bu terimin en güzel ifadesidir. İlk kez bu sonata başlık olarak kullanılmış ve son...

Hindistan'da kast (sınıf) dışı sayılan halk. İ.Ö. 3000 yılında Aryalar Hindistan'ı alarak Sin Suyu boyunda oturan yerli halka hükmetmeye başladılar. Brahmanizm'in doğuşundan sonraysa bu yerli halk köl...

Sovyetler Birliği Avrupası'nın güneydoğusunda, 1920 km uzunluğundaki (beslenme havzasının genişliği 425.000 km2) ırmak. Don, Tuna yakınında doğar. Önce güneydoğuya, Volga'ya 100 km yaklaştıktan sonra ...

Vadilerle yarılmış düz ya da hafif dalgalı, genellikle çevresinden yüksek ve geniş bir yüzey biçimi, plâto. Düz olması yaylayı öteki yeryüzü şekilleri olan tepe ve dağlardan, yüksek olması da ovalarda...

Bir yapıtın amacını belirtmek için kitabın başına konulan tanıtıcı yazı. Bilimsel yapıtlarda konu, çalışma yöntemi, yapıtın bölümleri vb. de anlatılır. Önsözü izleyen girişteyse doğrudan konu üzerinde...

Fransa'nın kuzeyinde yerleşen Viking akıncıları. 9. yüzyıldan başlayarak Normanlar, Fransa'nın kuzey kıyılarına (bugünkü Normandiya) akınlar yapmaya, buraları yağmalamaya ve yavaş yavaş yerleşmeye baş...

Romanya'da Osmanlıların Eflâk olarak adlandırdıkları "Wallachia" eyaletinin yerlilerine verilen ad. Kökenleri, Romanya'nın yerli halkı olan Doçlarla buraya daha sonradan yerleşen Romalılara dayanır. O...

Üzerinde kitap okumaya yarar, küçük, alçak masa. Rahleler ya açılıp kapanabilen X şeklinde veya üzeri düz küçük masa olabilir. Türk-İslâm sanatında tahta oymacılığı ve kakmacılığın en güzel nümûneleri...

Defnegiller (Lauraceae) familyasına ait, kabuğu baharat olarak kullanılan bazı türlerin genel adı. Asya ve Afrika'nın tropikal bölgelerinde yetişir. Genç dalları kesilerek kabukları kurutulur, ya parç...

At üstünde değnekle ve topla oynanan, bir çeşit cirite benzer oyun. Dörder kişilik takımlarla oynanan oyunda, akçaağaçtan ya da söğüt ağacından yapılan ve üzeri deriyle kaplı top kullanılır. Bu oyuna ...

Arabî aylardan Muharrem'in onuncu günü. Söylentiye göre, Hazreti Nuh'un gemisi Ağrı Dağı'na oturduğunda gemide bulunanlar, tufandan kurtuldukları için gemide arta kalan çeşitli hububattan lapamsı bir ...

Türk dünyasında bilinen mevsimlik bayramlardan birisi. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan hıdrellez günü, Hızır ve İlyas Peygamber'in yeryüzünde buluştukları gün olması nedeniyle kutlanmakta...

İnce taneli bir kitle içine oturmuş büyük kristallerden meydana gelen pegmatit, granit, siyanit, diyorit, gabro, peridotit vb. magmatik kayaçların genel adı....

Güzel sesle okunan ya da bir müzik aracıyla çalınıp söylenen besteyle coşup yapılan ritmik hareketler. Arapçada sözlük anlamı "işitmek, duymak"tır. Tarikatların çoğunda rastlanan sema genellikle bir M...