ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Türk alfabesinde yer almayan ve "dublıve" ya da "dabılyu" olarak okunan harf. Yabancı sözcüklerde ya da kimi bilimsel terim ve biçimlerde geçerek "v" sesini verir. Küçük harfle fizikte açısal frekansı...

Omurgalılarda gözün ağ tabakasında yer alan, ışığa duyarlı hücrelere verilen ad. Çomak hücre olarak da bilinir. Bunlar çevredeki imgelerin boyu, biçimi ve parlaklığının algılanmasından sorumlu sinir h...

Fenol ve karbon dioksitten elde edilen, beyaz renkli, kristal yapılı, katı organik bileşik [O-C6H4(OH)COOH]. Tıpta kırılmış kemiklerin çevresinde bağlayıcı bir dokunun (kallus) oluşumuna ve siğillere ...

Uyku sırasında bilinçsizce gezme hâli; somnanbülizm. Daha çok çocukluk ve ergenlik çağlarında görülür. Kişi yaptıklarının farkında olmaksızın kalkıp dolaşır ve birtakım davranışlarda bulunur. Genellik...

ses olayını ilk defâ fizîkî yönden açıklayan felsefeci ve mûsikî üstâdı. İsmi, Muhammed bin Turhan bin Uzluğ bin Turhan et-Türkî el-Fârâbî olup, künyesi Ebû Nasr'dır. 873 (H.259) senesinde Türkistân'ı...

Zeytingillerden bir ağaç (Fraxinus). Kışın yaprağını döken dişbudağın boyu kırk metreyi bulur. Süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Ömrü 200 yıl kadardır. Sert ve sarımsı beyaz renkli kerestesi değerli...

(1901 Selânik-1967 İstanbul), yazar. Asıl adı Vâlâ Nureddin'dir. İlk ve ortaöğrenimini Galatasaray Lisesi'nde yaptı (1917). Bir yıl Viyana'da Ticaret Akademisi'nde okudu. Kurtuluş Savaşı yıllarında An...

Osmanlı İmparatorluğu döneminde, padişah hizmetindeki yüksek dereceli bir memurluk. Çuhadarlar bugünkü maiyet memurlarının gördükleri işleri yaparlardı. Çuhadarlar görevlerine göre çuhadar ağa, çuhada...

Çok yakın bir engelin varlığından ötürü çıplak gözle görülmeyen bir cismi ya da çevreyi, kaydırılmış bir eksen aracılığıyla görmeyi sağlayan optik alet. Genellikle askerî amaçla ve denizaltılarda dışa...

Kaşalotun safra salgısının, bağırsaklarda katılaşmasıyla oluşan ve balığın dışkısıyla denize dökülen madde. Külrengi, yapışkan ve bükülgendir. Çokluk Çin, Japon ve Hint denizleri kıyılarında toplanır....

(1837 Leiden-1923 Amsterdam), Hollandalı fizikçi. Deventer'de dersler verdi. 1877'den itibaren çalışmalarını Den Haag'da sürdürdü. 1908 yılında Amsterdam Üniversitesi Fizik Kürsüsü'ne getirildi. 1910 ...

Damkoruğugillerden bir süs bitkisi (Cotyledon umbilicus). Yaprakları etli, başak biçimindeki çiçekleri bir sap üzerinde ve yeşilimsi ya da kırmızımsıdır. Yumru köklü otsu bir bitki olup 10-60 cm. boyl...

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra kurulan düzenli orduya verilen ad (1826). Önce bir serasker komutasında "tertip" adı verilen sekiz alay kuruldu. Her tertibe kumandan olarak bir binbaşı atand...

Embriyonda kan yapıcı organ olarak, erginlerde de kan depolama ve yaşlanmış alyuvarların yıkım yeri olarak görev yapan organ. Dalak bağ dokusuyla çevrilmiştir. Bu bağ doku bir ağ biçiminde dalağın içi...

İkincil cinsiyet özelliklerinin gelişimi ve üreme organlarının olgunlaşmasıyla ilgili dişi cinsiyet hormonları. En önemlileri östradiol (C18H24O2), östron (C18H22 O2) ve östrioldur (C18H24O3). Östroje...

Kuvantum kuramının temelini oluşturan yasa. Bu yasaya göre, elektromanyetik ışınım enerjisi, foton adı verilen küçük ve bölünmez bütünler hâlindedir. Her fotonun enerjisi (E), ışınımın frekansı (v) il...

Devlet ve toplum yapısını değiştiren köklü, hızlı ve kapsamlı dönüşüm. Genel olarak siyasal iktidarın devrilmesini anlatan bir terim olsa da toplumsal yaşamdaki büyük değişimler için de kullanılır (ör...

Kömürleşme derecesi açısından linyit ile antrasit arasında yer alan kömür türü. Maden kömürü olarak da bilinir. Karbon ve uçucu maddeler açısından zengindir. Taş kömürü en önemli yer altı zenginlikler...

Birleşmiş Milletler Örgütü'ne bağlı özel kuruluş. Kuruluşun adı "Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü" anlamına gelen "United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization" s...

Yeryuvarını çevreleyen havanın (atmosferin), temas ettiği cisimlere uyguladığı, yüksekliğe ve yere göre değişen basınç. Ağzına kâğıt kapatılıp baş aşağı çevrilen su dolu bardaktan suyun akmaması, boşa...

Ordinat ekseni hızı, apsis ekseni de zamanı gösteren grafik. Hız diyagramı, hızın zamana göre değişimini gösterir. Hız diyagramının altında kalan alan, cismin aldığı yolu verir. Hızı sabit olan bir ci...

Huşgiller (Betulaceae) familyasının Betula cinsini oluşturan çok sayıda ağaç ve çalı türünün ortak adı. Kuzey yarı küredeki yaygın türlerden biridir. Türkiye'de yetişen türler genellikle ağaç formunda...

Fransız imparatoru Napoléon ile Çar I. Aleksandr arasında, bugünkü Litvanya'da Niemen Irmağı üzerinde, Tilsit kenti yakınlarında bir salda yapılan görüşme (25 Haziran 1807). Bu görüşmeler sonunda Napo...

Dallara karşılıklı olarak sıralanan çoğunlukla parçalı ve dişli yaprakları olan Asteracaea ailesinden 12 yumrumsu köklü otsu bitki türünün ortak adı. Dahlia ya da Dalya olarak da bilinirler. Amerika'n...

Işınımı inceleyen, özellikle iyonlaştırıcı ışınımı ve bunun fiziksel etkilerini ele alan fizik dalı, radyasyon ...