ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Âşık edebiyatı nazım biçimi. Ayaklı koşma, ilk dörtlüğün bir ve ikinci beytiyle her dörtlüğün sonuna, dizenin son parçasının hece sayısına bir fazlalık (ziyade) eklenerek oluşturulur. Ziyade, müstezat...

Talaş kaldırarak düzgün yüzey elde etmeye yarayan tezgâh. Marangoz planyası, çevresine kesici bıçaklar takılmış döner bir silindirin, üzerine sürülen ağacı yontmasıyla çalışır. Mekanik atölyelerinde k...

Son asır Türkiye târihinin dönüm noktalarından birini teşkil eden ve Rumî 1293 târihine rasladığından târihimize "Doksanüç Harbi" diye geçen 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi. Çarlık Rusya'sı; asırlık e...

Birleşmiş Milletler Örgütü'ne bağlı özel kuruluş. Kuruluşun adı "Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü" anlamına gelen "United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization" s...

Federal Almanya Cumhuriyeti'nde kent. Nüfusu 535.447 (1991). Ren kıyısında, Avrupa'nın önde gelen ırmak limanıdır. 2.000 tonluk gemilerin rahatça yanaşabildiği bu liman, Ruhr Havzası'nı Kuzey Denizi'n...

Osmanlı döneminde, XVIII. yy'da ve XIX. yy başlarında Sivas, Çorum ve Amasya yöresine egemen olan âyan ailesi. Canik Sancağı'nı (Samsun, Ünye ve Niksar) merkez edinen ailenin ilk önemli kişisi Fatsalı...

Bir yazı, desen ya da resmin fotoğrafı alınıp kalıbı çıkarılarak yapılan aynı basımı, faksimile. Lâtince tıpkısını ve aynını yapma anlamına gelen "facsimili" sözcüğünden alınmıştır. Büyük üstatların r...

Sıvıların yüzeyinin gerilmiş esnek zar gibi davranması özelliği. Bütün sıvılarda büyüklüğü sıvının türüne göre değişen moleküller arası çekim kuvvetleri bulunur. Sıvılarda farklı derinliklerde bulunan...

Üstünde numaralandırılmış daireler bulunan bir nişan tahtasına küçük oklar atarak oynanan bir oyun. Genellikle mantardan, sert kıldan ya da karaağaçtan yapılan nişan tahtası, 1′den 20′ye k...

Işık dalgasının enine titreşimlerinin yönü ve özelliklerinin belli kayıtlamalara uğraması, polarizasyon. Normal olarak ışık polarılmış değildir. Belli bir yönde ilerlerken, buna dik bir doğrultuda ve ...

Bileşikgiller (Asteraceae) familyasından Achillea millefolium türüne verilen ad. Sarı renkli çiçeği olan civanperçemi, 10-35 cm'ye kadar boylanabilen, çok yıllık bir çalıdır. Çiçeklenme dönemi haziran...

El yazması kitaplarda, sayfaların yaldız ve boya ile süslenmesi sanatı. Tezhip sözcüğü, Arapçada altınlamak anlamına gelir. Tezhip en çok el yazması kitaplarda kullanılmakla birlikte, tek levha hâlind...

Metal filizlerin yatağından çıkarıldıktan sonra, filizin işlenmesi sırasında filizden ayrılan kum, kil, taş vb. Kaynak sonrası oluşan atık malzeme....

Pasmantarlarının neden olduğu bitki hastalıklarına verilen ad. Bu hastalığı yapan mantarlar, pasmantarları (Uredinales) takımındandır. Bu takımın yaklaşık 3.000 türü bulunur. Hastalığa pas adının veri...

Özellikle Mısır'da tarım işçisi köylülere verilen ad. Mısır'da çalışan nüfusun yarıdan fazlasını oluştururlar. Müslüman ve Kıpti kökenli olup Orta Mısır bölgesinde otururlar. Irgat, çiftçi ve küçük to...

Tropik ve ılık denizlerde yaşayan, geniş resifler oluşturan bir omurgasızlar gurubu. Mercanlar sınıfının en iyi bilinenlerinden biri olan, kırmızı kalker iskeletli (Corallium rubrum) mercandır. Bu hay...

Düğünçiçeğigillerden, odunsu bitki cinsi (Clematis). Dünyada yaklaşık 230 türü vardır. Türkiye'de pek görülmez. Çalı ve yarı çalı hâlinde, çoğu sarılgandır. Büyük çiçekli türleri parkçılık yönünden ön...

Büyük Okyanus'ta ve Çin Denizi'nde görülen tropikal siklon. Hızı saniyede 30 m.yi geçebilir. Rüzgârın şiddetini gösteren derecelemeye göre derecesi 12'dir ve en şiddetli rüzgâr sayılır. Daha çok sıcak...

Mekke'nin 25 km. güneydoğusunda granit tepesi (Suudi Arabistan). Hac sırasında kurban bayramından bir gün önce ziyaret edilir. İslâm inanışlarına göre Adem ile Havva yıllarca ayrı kaldıktan sonra bura...

1919'da Weimar'da mimar Walter Gropius'un kurduğu mimarlık ve güzel sanatlar okulu. Okul, Weimar Güzel Sanatlar Akademisi ile Uygulamalı Güzel Sanatlar Okulu birleştirilerek kuruldu. Modernist anlayış...

Başka yollarla da bulaşabilen, fakat daha ziyâde cinsî temasla bulaşan hastalıklar grubu. Zührevî hastalıklar şu şekilde sıralanabilir: 1. Sifiliz: Bkz. Frengi. 2. Gonore: Bkz. Belsoğukluğu. ...

Kimyasal simgesi Si ve atom numarası 14 olan element. Periyodik cetvelin IVA grubunda yer alır. Silisyum, Güneş ve diğer yıldızlarda bulunur, ayrıca yer kabuğunun ağırlıkça %27,5′ini oluşturur. ...

Osmanlılarda ve bazı doğu ülkelerinde, yabancı ülkelerden kaçırılarak ya da savaşta tutsak alınarak özgürlükten yoksun edilen, alınıp satılabilen, her konuda efendisinin isteklerini yerine getirmekle ...

Avena sativa. Buğdaygillerden, en çok hayvan yemi olarak yetiştirilen bir bitki. Anayurdu Orta Asya ve Ön Asya'dır. Bitkinin gövdesi ince kamış biçimindedir. Başakları salkım gibi aşağıya sarkar. Yula...

Asıl adı Ceberiye olan mezhebin, Cehm bin Safvan'ın öncüsü olduğu biçimi. Bu mezhebe göre insan, güç ve iradeden yoksun bir varlıktır, bütün güç ve irade Tanrı'dadır. İnsanın bütün davranışları Tanrı ...