ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İstanbul'da yayımlanan gazete (1860-1866). Agâh Efendi tarafından, ilk özel Türkçe gazete olarak yayımlanmaya başladı (22 Ekim 1860). Önceleri yalnızca pazar günleri, sonra haftada üç gün çıktı. 11 Ma...

Akarsuların, deniz ya da göl kıyısına taşıdığı, çakıl, kum ve milden oluşan, çoğunlukla üçgen biçimli birikinti düzlüğüdür. Deltayı oluşturan akarsular, deniz düzeyine yakın ovalara indikleri zaman hı...

Ayıgiller (Ursidae) familyasını oluşturan, genellikle iri yapılı ve etçil 7 memeli türünün ortak adı. Boyları 3 m, ağırlıkları 780 kg kadar olabilmektedir. Renkleri kahverengiden siyaha kadar deği...

(?-260, ?), Roma imparatoru. Bir senatör ailesindendi. Trebonianus Gallus'un ölümünden sonra 253'te imparator seçildi. Oğlu Gallianus'u imparatorluğa ortak etti ve Batı'nın savunmasını oğluna bıraktı....

Ağır cisimlerin yukarı kaldırılması ya da yatayda hareket ettirilebilmesi için kullanılan makinelerin ortak adı. Eski çağlardan beri kullanılan vinçler 19. yüzyılda buhar makineleriyle içten yanmalı m...

Eski Roma'da bir memuriyet derecesi. Censorlar, her beş yılda bir, 18 aylık süreler için Centuria Meclisi tarafından seçilirlerdi. Emir verme yetkileri yoktu. Esas görevleri, vergi verecek yurttaşları...

Kadınlarda yumurtlamanın ve âdet hâlinin tümüyle sona ermesi ve bu döneme verilen ad. Genellikle 45-50 yaş arasında meydana gelir. Menopoz döneminde yumurtlamayı sağlayan ve hipofiz bezi tarafından sa...

Bir edebiyat yapıtında anlatılan olayın gelişip karmaşıklaştığı merkez bölüm. Genellikle bir tiyatro terimi olarak kullanılır ve oyunda serimden sonra olayın ilk karmaşıklaştığı yer biçiminde tanımlan...

Organizmayı iç ve dış çevredeki değişimlerden haberdar eden doku. "Nöron" denen sinir hücrelerinden oluşmuştur. Nöronlar üzerinde bilgi, "impuls" adı verilen elektriksel akımlar hâlinde iletilir. Si...

Güney Amerika'nın en güney noktası olan Horn Burnu ile Güney Shetland Adası arasındaki geniş geçit. Drake Geçidi, Atlas ve Pasifik okyanuslarının güney kesimlerini birleştirir. Adını, 16. yüzyılın iki...

Uzunluk birimi olarak metreyi, kütle birimi olarak kilogramı ve zaman birimi olarak saniyeyi temel alan birim sistemi. Bu sistemde uzay boşluğunun manyetik geçirgenliği 10-7 henry/metre olup elektroma...

Egemenliğin kaynağının Tanrı olarak kabul edildiği ve hükümdarın da kendisini Tanrı'nın yeryüzündeki temsilcisi olarak gördüğü dinî yönetim şekli....

Bâzı bitkilerin, özellikle buğday, çavdar, arpa gibi tahılların dokularında yaşayan bir kısım asalak mantarların sporlarınca meydana getirilen hastalık. Anadolu'da kadınların kaşlarını ve saçlarını ...

İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden. Hazret-i İshâk'ın oğlu Iys'ın neslindendir. Kendisine yedi kişi îmân etti. Yüz kırk sene yaşadı. Sabrı ile insanlık târihinde darbımeselle anılan Eyyûb ale...

İkiçeneklilerin atkestanesigiller familyasından, süs ağacı olarak yetiştirilen, 15-30 m. yüksekliğinde ağaç (Aesculus hippocastanum). Hintkestanesi de denir. Salkım durumundaki çiçekleri parlak pembe ...

Güneş Sistemi'nde, Güneş'ten uzaklık sırasına göre yedinci gezegen. 1781 yılında Sir William Herschel tarafından keşfedildi. Güneş'e ortalama uzaklığı 2.870.000.000 km.dir. Dünya'ya uzaklığıysa 2.500....

On beşinci yüzyıl başlarında, bugünkü Meksika'nın orta ve güney bölgelerinde büyük bir imparatorluk kurmuş olan halk. Nahuva adıyla bilinen bir dili konuşan Aztekler, sınırların bugün kesin olarak bil...

Osmanlı döneminde okuma, yazma ve basit din bilgileri öğreten okul. Beş-altı yaşındaki kız ve erkek çocukların okudukları bu okullara sübyan mektebi de denirdi. Öğretim genellikle ezbere dayanırdı. İl...

Karşılıklı köşeleri arasında bire-bir eşleme kurulan iki üçgende, "karşılıklı açıların ölçüleri eşit ise bu üçgenler benzerdir", "karşılıklı iki kenarın uzunlukları orantılı ve bu kenarların belirttiğ...

Üstünde numaralandırılmış daireler bulunan bir nişan tahtasına küçük oklar atarak oynanan bir oyun. Genellikle mantardan, sert kıldan ya da karaağaçtan yapılan nişan tahtası, 1′den 20′ye k...

Bir ana dilin tarihsel ve bölgesel nedenlerle ses, yapı ve söz dizimi bakımından gösterdiği farklılaşma; diyalekt. Lehçeyi "ağız"dan ayıran en önemli ayrım, lehçenin aynı dil içinde olmasına karşın, a...

Arabî aylardan Muharrem'in onuncu günü. Söylentiye göre, Hazreti Nuh'un gemisi Ağrı Dağı'na oturduğunda gemide bulunanlar, tufandan kurtuldukları için gemide arta kalan çeşitli hububattan lapamsı bir ...

Çok hızlı giden orta büyüklükte savaş gemisi; muhrip. Orta çapta torpilsalarlar ve toplarla donatılmıştır. II. Dünya Savaşı'ndan önce, torpidobotları batırmak için kullanıldı. Günümüzde ise, uçaksavar...

Denizhıyarları (Holothuroidea) sınıfından olan derisidikenlilerin genel adı. Denizsilindiri de denir. Uzun gövdeli solucana benzer bir su hayvanıdır. Derisi dikenli ve çok yumuşaktır. Ayaklı ve ayaksı...

Osmanlı İmparatorluğu zamanında devlet adamlarına ve müftü, kazasker gibi yüksek rütbeli din adamlarına aylık yerine verilen ayniyat ya da para. Arpalığın ne zaman ve hangi hükümdar zamanında verilmey...