ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı hükümdarlarına verilen unvan. Kuruluş dönemi kaynaklarında, Osman Bey ve Orhan Bey'de olduğu gibi "Bey" unvanı geçer. Ayrıca geleneksel olarak "Han" ve "Sultan" unvanları da kullanılırdı. I. M...

Kökenleri farklı, lifli yapılarıyla benzer görünümlü bir grup minerale verilen ad. Amyant da denir. Asbest adı, eskiden, amfibol grubundan bir kalsiyum, magnezyum, demir silikatı olan lifli aktinolite...

Kazanılmış Bağışıklık Yetersizliği Sendromu adlı öldürücü hastalığın kısa adı. İnsanlarda hastalıklara karşı koruma sağlayan bağışıklık sisteminin, bir grup virüs (HIV) tarafından işlevsiz hâle getiri...

Brahmanizm'in üç büyük tanrısından biri. Hint düşüncesinde doğa, Brahman adı altında soyut tanrısal bir kavramla tümel olarak tasarımlanmıştır. Brahman üç ayrı biçimde belirir. Buna Hristiyan düşünces...

Karaciğerin irileşmesi ya da körelmesiyle beliren ölümcül bir hastalık. Bazı hepatit türü virüslerin yanında alkollü içki tüketiminin aşırı olması da bu hastalığın nedenleri arasındadır. Siroz, karaci...

Proteinler ve karbon hidratlarla birlikte temel besin maddelerinin üç ana grubunu oluşturan besin maddesi. Yağların kimyasal yapısı gliseritlerden oluşur. Bitkisel ya da hayvansal kaynaklı olabilirler...

Peygamber ve Dört Halife için yazılan kasidelerin adı. Muhammet Peygamber için yazılanlara naatı şerif, Dört Halife için yazılanlara naatı ciharyâr, Ali için yazılanlara da naatı Ali adı verilmiştir. ...

Hindu halklarının son iki bin yıldan bu yana inanç ve görenek sistemi. Hindistan nüfusunun %80′i olan 600 milyon kişinin inandığı Hinduizm, bu ülkedeki en yaygın dindir. Hindistan'dan başka Ne...

Derideki kötü huylu tümör. Güneş ışınlarına derinin maruz kalması cilt kanserinin temel nedenidir. 1930′lardan beri moda olan bronzlaşma, beraberinde cilt kanseri oranında bir artışı da getirmiş...

Polarma olayını incelemeye yarayan alet. Polarılmış ışığın geçtiği bir polargı (polarizör) ile bu ışığın incelenecek saydam bir numuneden geçtikten sonra üzerine düşürüldüğü döner bir analizleyenden (...

Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya İmparatorluğu arasında imzalanan barış antlaşması (10 Ağustos 1664). Kimi tarihçiler, Vasvar Antlaşması'nı, gelecekte Habsburglara karşı Macaristan'da ortaya çıkaca...

Doğadaki en yumuşak mineral. Sulu magnezyum silikat minerallerinden biridir. Beyaz, yeşilimsi şeffaf renklerde, kaygan, masif görünümlü ve çok yumuşak bir mineraldir. Sertliği Mohs sertlik cetveline g...

Zar kanatlılar (Hymenoptera) Apoidae üst familyasında yer alan yaklaşık 12 bin böcek türünün ortak adı. Arıların kanatları zar yapısında ve bedenleri genellikle tüylüdür. En gelişmiş yuva yapımı ve to...

Beynin ve boşluklarının görünür hâle getirilmesi, beyin röntgeni. Bu amaçla belkemiği iğnesiyle omurilik kanalına bir miktar hava verilir. Anatomik olarak beyin içindeki boşluklar omurilik kanalının b...

Resmî adı Venezuelâ Cumhuriyeti'dir. Başkenti Caracas olan ülkenin nüfusu 23 595 822 (2000), yüz ölçümü, 912 050 km2dir. Yönetim biçimi cumhuriyettir. Ülkenin para birimi Bolivar ve resmî dili de İspa...

Riyolit ve trakit gibi magmatik kayaçlarda ince taneli doku içinde büyük kristaller hâlinde ya da yüksek sıcaklıkta başkalaşmış kayaçlarda bulunan feldispat. Renksiz ya da gri renklidir. ...

Hayvanlara ve bitkilere renk veren kimyasal madde. Hayvanlarda en önemli pigmentler melanin (siyah), rodopsin (mor) ve solunum pigmentleri olan hemoglobin (kırmızı) ve hemosiyanindir (mavi). Bitkilerd...

Sıçangiller familyasından Microtinae takımına ait çok sayıda çok sayıda küçük memeli türü. Tıknaz gövdeli, yuvarlak burunlu, kısa kuyrukludur. Genellikle sırtı kırmızımsı esmer, karnı gri renkli tüyle...

Atmosferi oluşturan gazların karışımı. Tatsız, kokusuz ve görünmezdir. Dünyadaki yaşamı doğrudan ya da dolaylı olarak etkiler. Canlıların çoğu açlığa ve susuzluğa daha uzun dayanabilmesine karşın, hav...

Genellikle, mercek ya da bir çukur ayna yardımıyla ışığı toplayıp görüntüyü büyüten ve böylece uzaktaki cisimlerin ya da yıldızların daha parlak ve açık görünmesini sağlayan optik sistem. Optik telesk...

Hun-Oğuz destanı kahramanı. Nûh aleyhisselâmın torunu olan Türk'ün neslinden Kara Hanın oğludur. Allah'ın varlığına ve birliğine inanırdı. Üstün kahramanlık ve teşkilâtcılık vasıflarına sâhipti. Gençl...

Acemi ocağına alınan ocak eri. Önceleri savaşta tutsak edilen çocukların beşte biri alınırdı. Zamanla bu yöntem, büyüyen imparatorluğun gereksinimini karşılayamaz oldu ve reaya çocuklarından devşirme ...

(1896 Louev-1975 Paris), Fransız devlet adamı. Bir pastacının yanında işçi olarak çalıştı. I. Dünya Savaşı'nda yaralanıp Almanlara tutsak düştü. 1935'te Fransız Komünist Partisi'ne üye oldu. II. Dünya...

Hulûle inanan mezhep. Hululün anlamı "sızma, sinme"dir. Din terimi olarak, Tanrı'nın insan benliğine sinip onda belirmesi anlamında kullanılır. Şiî mezhepler arasında hulûl inancını benimseyenler vard...

İslâm inancında Havva insanlığın anası olarak kabul edilir. İbranîce'de olduğu gibi, Arapçada da Havva adının, bir canlıdan yaratılmış olması nedeniyle havy sözcüğünden türediği düşünülür. Havva'nın y...