ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Aralarında gaz bulunan iki elektrot arasında, ışık saçan yüksek akım yoğunluklu elektriksel boşalma. Elektrik yayı (arkı) da denir. Akım için gerekli iyonları, çoğunlukla, buharlaşan elektrotlar sağla...

Karaağaçgiller (Ulmaceae) familyasının Celtis cinsini oluşturan 70 kadar ağaç ve çalı türünün ortak adı. Mercimekten az büyük, buruk lezzetli meyvesi vardır. Ilıman ve tropik bölgelerde yaygındır. Ker...

Bir parçanın notalarını ara vermeden birbirine bağlayarak söylemek ya da çalmak gerektiğini belirten İtalyanca müzik terimi. Üflemeli çalgılarda soluk almadan, yaylı çalgılarda tek yay çekişte çalınar...

Osmanlı sanatında figüratif ya da figürsüz her türdeki resim ürününe verilen genel ad. Ancak günümüzde kumaş üzerine renkli ipliklerle yapılan işlemeler için de bu ad kullanılır. Nakış yapılarına da...

Âni bir yaralanma veya rahatsızlık karşısında, vak'ayı ilk görenler tarafından, bir hekimin müdâhalesine kadar yapılması gereken işler. Hastayı sâkinleştirmek ve güvenliğini sağlamak yanında fizikî ih...

Orta Amerika'da Yucatan Boğazı'ndan (Meksika Körfezi ile Karaib Denizi'ni ayıran boğaz) başlayarak Venezuela'da Orenok Irmağı deltasına kadar bir yay hâlinde ve 2.000 km. boyunca dizilen adaların gene...

Seçilmiş nesir ve nazım parçalarından oluşan kitap, güldeste. Yunanca "anthologia" sözcüğü "anthos" (çiçek) ve "legein" (derlemek) sözcüklerinden türetilmiştir. İlk antolojileri İlk Çağ'da Yunanlılar ...

Başkumandanlık Meydan Muhârebesinin kazanıldığı, 30 Ağustos 1922 târihini yâd etmek için her yıl 30 Ağustosta kutlanan millî bayram. Zafer Bayramı, Türkiye'de, Kıbrıs'ta ve dış temsilciliklerinde büyü...

Osmanlı İmparatorluğu'nda askerî ya da sivil yüksek devlet memurlarına verilen bir unvan. Sözcük zamanla Mısır, Suriye, Irak, Ürdün gibi ülkelerde de yayılmış ve kabul edilmiştir. Sözcüğün, en büyük e...

Herhangi bir duyum aracılığıyla eşyayı tanıma yetisinin yitimi. Tanısızlık, duyu organlarında bir bozukluk olmadığı hâlde beliren bir ruh hastalığıdır; algısal bir bellek yitimi olarak da tanımlanır. ...

Kazakistan'da, Altay Dağları'nın doğu kesiminde, İskit mezarlarının bulunduğu tarihî mekân. Büyük Ulagan Irmağı'na açılan vadide yer alan bu alanda, M.Ö. V.-III. yy'lardan kalan kurganlar bulunur. Kaz...

Hecelerin sayılarına göre değil de ses değerlerine göre düzenlenen ve genellikle İslâm uygarlığına bağlı uluslarca nazımda kullanılan ahenk ölçüsü. Arapçada "yan, yön, yanak, yol, yöntem, büyük çadırl...

Familyası: Oklukirpigiller (Hystricidae), Okluağaçkirpisigiller (Coéndidae), Yaşadığı yerler: Eskidünyâ ve Amerika kıtasında. Özellikleri: Sırtlarında sert dikenler bulunur. Bitkisel besinlerle beslen...

El sanatlarında ve mimarîde çok kullanılan ve aynı yönde kıvrılmış eğrilerden oluşan yuvarlak bir motif. Motif merkezden çevreye genişleyerek, açılır. Fırıldağı andıran bir görünümü vardır. Çarkıfeleğ...

Devletin ve hükümetin normal idârî yetkileri ve hukûkî tedbirleri kullanarak alt edemediği büyük güçlüklerin ortaya çıkması durumunda başvurulan olağanüstü idâre usullerinden biri. Tabiî âfet, tehlike...

Güney Afrika Cumhuriyeti'nde, Kap ve Natal eyaletlerinde güneybatıdan kuzeydoğuya doğru uzanan, yaklaşık 1.000 km uzunlukta dağ sırası. En yüksek dorukları, Thaban Ntlenyana (3.430 m) ve Mont-aux-Sour...

Bir problemin yanıtlarının oluşturduğu küme. Çözüm kümesi, boş küme, sonlu, sayılabilir ya da sayılamaz sonsuz elemanlı olabilir. Örneğin x2 + 1 = 0 denkleminin gerçel çözüm kümesi boş küme, sanal çöz...

Yanardağ bacalarından yükselerek krateri dolduran ve zaman zaman yanardağ ağzında taşarak dağın eteklerinden akan, ergimiş kızgın kayalara lâv denir. Lâvlar akarken geniş ırmaklar oluşturur. Lâv, ç...

Yıl çıbanı, Halep çıbanı, Bağdat çıbanı, Diyarbakır çıbanı, Antep çıbanı gibi adlarla da anılan ve dünyâda belirli iklim bölgelerinde görülen bir hastalık. Akdeniz ve Ortadoğu'da sık olan Şark çıbanın...

Ege bölgesinin Büyük Menderes'ten sonra en uzun akarsuyu. İki kol hâlinde Gediz kasabasının güney doğusundaki Murat Dağı ile, kasaba çevresindeki Şaphâne Dağından doğar. Uşak'ın batısında bu iki kol b...

Bir yazı, desen ya da resmin fotoğrafı alınıp kalıbı çıkarılarak yapılan aynı basımı, faksimile. Lâtince tıpkısını ve aynını yapma anlamına gelen "facsimili" sözcüğünden alınmıştır. Büyük üstatların r...

Tatlı sularda tek başına yaşayan, çıplak gövdeli, küçük polip cinsi (Hydra). Su bitkilerine tutunarak yaşar. Dokunaçlarıyla yakaladığı supiresi gibi küçük kabuklularla beslenir. Avrupa'da, mikroskopik...

Bizans İmparatorluğu'nda kentleri yöneten, vali aşamasındaki kimselere verilen ad. Sözcük Ermenice "takovor"dan (taç taşıyan kral) türemiştir. Özellikle Osmanlı Beyliği'nin kurulduğu 13. yüzyıl başlar...

Naneruhunda bulunan, kimyasal bakımdan bir alkol olan aliçiklik bileşik (3-hidroksi-p-mentan, C10 H19OH). Normal şartlarda yakıcı nane kokusunda, beyaz kristal yapılı bir katıdır. Kimi ilâçlarda, kozm...

Toplumsal yaşamın sürekliliğini ve kontrolünü sağlamak amacıyla düzenlenen ve belirli yaptırımları olan kurallara verilen ad. ...