ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Kendi, benlik, öz varlık vb. anlamlara gelen ve Kuran'da ruh anlamında da kullanılan Arapça sözcük. Bu nedenle, İslâm düşünürleri bu sözcüğe ruh anlamı da verirler. İslâm inanışına göre üç türlü nefis...

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra kurulan düzenli orduya verilen ad (1826). Önce bir serasker komutasında "tertip" adı verilen sekiz alay kuruldu. Her tertibe kumandan olarak bir binbaşı atand...

Hava basıncını ölçer. Hava tahminlerinde ve yüksekliğin hesaplanmasında barometrelerden yararlanılır. En çok kadranlı barometre kullanılır. Bu tip barometrede içi boş, ince, silindir şeklinde ve y...

Doğu Türkistan'da Tarım havzasının güneyinde geniş çöl. Yüzölçümü 259.000 km2 dir. Kuzeyde Tien-Şanlar ile güneyde Kunlunlar arasındadır. Dünyanın en kurak kum çöllerinden biridir. Hayat ve tarım anca...

Klâvyeli, telli, ağır ve büyük çalgı. Standart bir piyanoda, 52 beyaz tuş ve 36 siyah tuş olmak üzere, toplam 88 tuş vardır. Tuşların en ucunda bir tablaya bağlı olan çekiçler tellere vurarak tellerde...

Danimarka'nın yer aldığı yarımada. Düz ve alçak bir yapıya sahip olan Jutland, buzul ve ırmak-buzul topraklarından oluşmuştur. Güney ve doğuda otlaklarla kaplı olduğundan tarıma elverişlidir. Yüzölçüm...

Orta Çağın sonlarında, batıda İlk Çağı yeniden canlandırarak Rönesans Dönemini başlatan düşünce hareketi. Hümanizm, Lâtince "insan doğası" ve "kültür" anlamına gelen "hümanitas" sözcüğünden türemiştir...

Sansar cinsinden, kuyruğu kara, gövdesi beyaz tüylü, çok değerli postu için avlanan bir hayvan, kakım (Mustela erminea). Kısa bacaklıdır ve koku alma duygusu çok gelişmiştir. Genellikle kuzey yarıküre...

Bir sorun üzerinde, yurttaşların "evet" ya da "hayır" biçiminde iradelerini belirtmeleri amacıyla yapılan oylama. Temsilî demokrasiye karşı, doğrudan demokrasiyi destekleyenlerin savundukları bir yönt...

Osmanlı devlet örgütünde, hükümdarın dışarıyla ilişkisini sağlamak, haberciliğini yapmakla görevli memur. Mabeyincilik kurumu, saltanatın tarihiyle yakın ilgilidir. İlk kez Emevîlerde ve daha sonra da...

Petrolün temizlenip ayrımsal damıtma işleminin yapıldığı tesis. Basit bir rafineri, damıtma, dönüştürme ve arıtma olmak üzere, temelde üç büyük üniteden oluşur. Üretilen ürünler genellikle sınırlı say...

İki yaşamlılar (Amphibia) sınıfının, kuyruklu kurbağalar (Urodela) takımındaki türlere verilen genel ad. Vücutları boyuna uzun, başları üstten basık, kısa yapılı dört üyeli, kuyruklu hayvanlardır. Göz...

Beyni çevreleyen kemiklerin sıkıca kenetlenmesiyle oluşan yapı. Beyni dış etkilerden korur. Şekli yumurtamsıdır. Alt arkasında omurga ile eklemlenir. Ön tarafına yüz kemikleri bağlanır. Sekiz kemiğin ...

Fotoğrafçılıkta negatiften, büyültülmüş ya da küçültülmüş pozitif görüntü elde etmeye yarayan bir çeşit projeksiyon aygıtı. Genellikle düşey bir ayak üzerinde hareket edebilen ayarlı mercek sistemiyle...

Mâni olma, engelleme, geciktirme anlamında kullanılan bir parlamento deyimi. Bir tasarı veya teklifin görüşülmesi, bir kânunun geçmesi, incelenmesi, araştırılması gibi, yasama meclislerinin belirli bi...

İçine domates, biber, soğan, kokulu otlar, süt ya da yoğurt katılan, bulgurdan, mayalanmış ve kurutularak ufalanmış hamurdan yapılan çorba malzemesi. Adını, hurma tarhanası, domates tarhanası, kızılcı...

Zehirin etkisine karşı gelen koruyucu madde. Zehirlerin çeşidine göre cinsleri vardır. Vücuda girdikten sonra, zehirin yapısını bozarak etkilerini önler. Zehirlenmelerde, zehirlenmeye neden olan madde...

(1882 İstanbul-1943 İstanbul), coğrafyacı ve yazar. Paris'te öğrenim gördü (1909-1912). Coğrafya ders kitaplarının yanı sıra Fransızca'dan çeviriler yaptı, küçük öyküler yazdı. Çeşitli harita ve atlas...

Karşılıklı köşeleri arasında bire-bir eşleme kurulan iki üçgende, "karşılıklı açıların ölçüleri eşit ise bu üçgenler benzerdir", "karşılıklı iki kenarın uzunlukları orantılı ve bu kenarların belirttiğ...

lekülünde altı karbon atomu bulunan monosakkarit. Glikoz, früktoz ve galaktoz birer heksozdur. Doğada bulunan polisakkaritler, genellikle heksozlardan oluşurlar....

Kalpten çıkarak, organlara kan taşıyan damarlara verilen ad. Genel olarak temiz (oksijen açısından zengin) kan taşısa da, akciğer atardamarları ve annenin karnındaki bebeğin göbek bağı atardamarları k...

BİLGİ :Seryum (Ce) periyodik cetvelin lantanitler serisinde yer alan metal element. Nadir toprak metalleri içinde doğada en bol bulunanıdır. Başlıca cevherleri artit, serit ve samarskittir. %30...

Osmanlı hükümdarlarına verilen unvan. Kuruluş dönemi kaynaklarında, Osman Bey ve Orhan Bey'de olduğu gibi "Bey" unvanı geçer. Ayrıca geleneksel olarak "Han" ve "Sultan" unvanları da kullanılırdı. I. M...

Kolayca yaprak yaprak ayrılabilen, genellikle başkalaşmış kayaçların genel adı. Şistler, içlerindeki ayırt edici minerallere göre adlandırılırlar. Başlıcaları mikaşist, kuvarslı şist, hornblentli şist...

İslâm devletinin himâyesinde yaşayan gayri müslim vatandaş. Ehl-i zimmet de denir. Zimmet, ahd, eman, himâye, sâhip çıkma koruma mecbûriyeti emniyetini garanti etmek demektir. Zımmîlerin İslâm devleti...