ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

(1901 Selânik-1967 İstanbul), yazar. Asıl adı Vâlâ Nureddin'dir. İlk ve ortaöğrenimini Galatasaray Lisesi'nde yaptı (1917). Bir yıl Viyana'da Ticaret Akademisi'nde okudu. Kurtuluş Savaşı yıllarında An...

İzlanda Adası'nın güneybatısında, Reykjavik'in 100 km. doğusunda etkin volkan. Yüksekliği 1.450 m. kadar, geniş kraterinin çevresi 2 km.den fazladır. Hekla'nın 1766'daki püskürmesi sırasında birçok ki...

M.Ö. dördüncü yüzyılın ikinci yarısında yaşayan Yunan matematikçisi. Geometri üzerine yazdığı Elemanlar isimli eseriyle meşhurdur. Bu eserde verilen malzeme tamâmen yeni olmayıp, daha önceki Pytogorea...

İki monosakkarit molekülünden bir su molekülü ayrılmasıyla oluşan karbonhidratlar. Disakkaritler hidrolize uğrayarak monosakkaritleri verirler. Monosakkaritlere göre daha kolay kristalleşirler. Suda ç...

Porsukgiller (Taxacaea) familyasının, Taxus cinsini oluşturan yaklaşık sekiz kadar ağaç ve çalı türünün ortak adı. Kuzey Yarı Küre'nin hemen her yerine dağılmış olan bu türler, en çok süs bitkisi olar...

Yüklü bir parçacığın, bir atom çekirdeğine girmesi ya da bu çekirdeği terk etmesi için aşması gereken yüksek potansiyel enerjili bölge. ...

(Portekizce: Douro), İberik Yarımadası'nda ırmak. Uzunluğu yaklaşık 800 km.dir. Kuzey İspanya'dan doğar, bir süre batıya doğru akar, güneye dönerek İspanya-Portekiz sınırını meydana getirir ve Oporto'...

Sinir sisteminin hücreleri. Sinir uyarısı dediğimiz impulsu üretir ve iletirler. Üç ana gruba ayrılırlar. Duyu nöronları, getirici sinirlerdir. Bilgileri almaçlardan merkezlere taşırlar. Motor nöronla...

Gün boyu engellenemeyen anî uykuya dalma, geceleri uyku bozukluklarıyla ortaya çıkan ve sıklıkla gençlerde görülen hastalık. Narkolepsi sözcüğünün kökeni, sersemlik, uyuşukluk anlamındaki Yunanca nark...

(?-260, ?), Roma imparatoru. Bir senatör ailesindendi. Trebonianus Gallus'un ölümünden sonra 253'te imparator seçildi. Oğlu Gallianus'u imparatorluğa ortak etti ve Batı'nın savunmasını oğluna bıraktı....

Düşey doğrultuyu belirlemek amacıyla bir ipin ucuna bağlanan koni biçimli bir ağırlıktan oluşan araç. Şakul da denir. Sarkıtılan çekül, yer çekimi doğrultusunu alır. Bu doğrultuya çekül doğrultusu da ...

Osmanlı döneminde okuma, yazma ve basit din bilgileri öğreten okul. Beş-altı yaşındaki kız ve erkek çocukların okudukları bu okullara sübyan mektebi de denirdi. Öğretim genellikle ezbere dayanırdı. İl...

Hint-Avrupa dillerinin Eski Anadolu dalından bir dil. Hititçe, Anadolu'da devlet kuran Hititler'in dilidir. Hititler daha Kuşşar Krallığı çağından beri, çiviyazısını kullanmaktaydılar. Çiviyazısıyla y...

Güneş Sistemi'nde, Güneş'ten uzaklık sırasına göre yedinci gezegen. 1781 yılında Sir William Herschel tarafından keşfedildi. Güneş'e ortalama uzaklığı 2.870.000.000 km.dir. Dünya'ya uzaklığıysa 2.500....

Alaturka müzikte faslın başında ve ortasında ses ya da çalgıyla doğaçtan yapılan gezinti. Doğaçtan, içten geldiği gibi çalınmasına ve söylenmesine karşın taksimin bir ölçüsü, usulü ve makamı vardır. Ü...

Belli bir konuda iki ya da daha çok kişi arasında dergi ve gazetelerde yürütülen tartışma. Birbirine karşıt düşünceleri karşılıklı savunma anlamındaki tartışmadan ayrımı, saldırgan bir tutumun benimse...

Zanaat, maddi ihtiyaçlarını karşılamak için eğitim ve tecrübe gerektiren işlere verilen addır. Ayrıca hüner ve marifet anlamlarına da gelmektedir. Bir işle veya meslekle uğraşan ustalığı ve mahareti o...

Kirpikliler sınıfından bir hücreli hayvan (Paramecium). Elips şeklinde, yassı gövdeli olup tatlı sularda yaşar. Özellikle durgun ve kirli sularda çok bulunur. Bir tek hücreden ibaret olmasına karşın k...

Roma'nın kuruluşuyla başlayan ve Lâtince yazılmış ürünlerden oluşan edebiyat. Lâtin edebiyatı, tanrılar ve atalar adına verilen şölenlerde okunan şiirler ve şarkılardan oluşan Etrüks edebiyatından ve ...

Deri altdokusu içindeki terbezleri tarafından salgılanan ve derinin gözeneklerinden sızan, kendine özgü bir kokusu olan, yapışkan, renksiz, tuzlu sıvı. İnsan vücudunun bir günde çıkardığı ter, 700-900...

Maydanozgillerden bir bitki. Kırlarda yetişen çok yıllık bir bitkidir. Uzunca gövdelidir. Grimsi mavi yaprakları ve açık mavi çiçekleri vardır. Kökleri şekerleme yapımında ve kocakarı ilâcı olarak kul...

Güney İtalya'da halk dansı. Adı, italya'nın Taranto kentinden gelmedir. 18. yüzyıl sonu ve 19. yüzyıl başında trampet ya da kastanyet, bazen de şarkı eşliğinde oynanan neşeli bir danstı. Bugün Capri v...

Vücudun, hastalık yapıcı mikropların toksinlerini zararsız kılmak için oluşturduğu antikor. Bunlar difteri ve tetanoz gibi hastalıklara karşı etkilidir. Kana az miktarda toksin enjekte edildiğinde, vü...

Işınımı inceleyen, özellikle iyonlaştırıcı ışınımı ve bunun fiziksel etkilerini ele alan fizik dalı, radyasyon ...

Yarı geçirici zarlardan suyun ya da bir çözeltinin az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçmesi olayı. Ozmos, iki sıvı ya da gazın, bir cismin gözenekli yapısından geçerek karışmasıdır. Aynı türde fak...