ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Batı Türkeli ile Kuzey Afganistan'da, Hunlar'ın bir bölümü tarafından kurulan Türk devleti (V.-VI. yüzyıl). Akhunlar'a Eftalit adı da verilmiştir. Bunlar, Büyük Hun İmparatorluğu'nun dağılmasından son...

Suriye-Lübnan arasında, kuzey-güney doğrultuda uzanan ve Lübnan Dağları'ndan Bekaa Vadisi ile ayrılan dağ sırası. En yüksek doruğu olan Hermon Dağı 2.815 m.'dir. ...

Tutuşabilen bir maddenin yanmasıyla ısı ve ışığın birlikte belirmesi. Ateş, genellikle kor hâlindeki katı cisimleri ve parlayan gazları kapsar. Ateşin insanlık kadar eski olduğu bilinmektedir. İlkçağl...

Süsengiller (Iridaceae) familyasının Crocus türünü oluşturan bitkilere verilen ad. Soğanlı ve otsu bir bitkidir. Alp'lerde, Güney Avrupa ve Akdeniz bölgesinde doğal olarak yetişir. Çiğdem çiçeği, sarı...

Eskiden kitap satanlara verilen ad. Matbaanın keşfedilip, basın işinde kullanılmasından önce kitaplar, elle yazılırdı. Bu işi, meslek edinen pek çok kişi bulunurdu. Bunların yazdıkları kitapları, dükk...

Toprağı burguyla delerek açılan ve suyu kendiliğinden fışkırtan kuyu, artezyen kuyusu. Kuyunun alt ucu, daha yüksek düzeydeki bir kaynaktan beslenen bir derin su birikintisine açılır. Su, açılan kuyud...

Oluşum, bileşim ve gelişmeleri açısından dokuları inceleyen bilim (histoloji). Anatominin bir dalı olan dokubilim, hücre üzerinde yapılan araştırmalarla gelişmeye başlamıştır. Bir ara dokuların açımsa...

Genellikle Türklerin yaşadığı İslâm ülkelerinde ve daha çok Anadolu'da 13.-14. yüzyıllarda gelişen esnaf dayanışma örgütlerine verilen ad. Asıl adı, babayiğitlik, cömertlik anlamına gelen Fütüvvet'tir...

Bir elementin verilen herhangi bir örneğindeki atomlarının, atomik kütle birimi cinsinden belirtilen ortalama ağırlığı. Atom tartısı ya da atom kütlesi de denir. Bir elementin, bir başkasıyla oluşturd...

Sovyetler Birliği Avrupası'nın güneydoğusunda, 1920 km uzunluğundaki (beslenme havzasının genişliği 425.000 km2) ırmak. Don, Tuna yakınında doğar. Önce güneydoğuya, Volga'ya 100 km yaklaştıktan sonra ...

Rusya'nın kuzeybatısında göl. Karelya ve Leningrad bölgesindedir. 18.390 km2 alanıyla Avrupa'nın en büyük gölüdür. Üzerinde birçok ada bulunur. Svir Irmağı ile Onega, Volkhov Irmağı ile de Ilmen gölle...

Çok az miktarda mil ya da çamur içeren, kalsitten (CaCO3) oluşmuş saf kireçtaşı. Beyaz, sarı ya da gri renkte, ince taneli, gözenekli bir tortul kayaçtır. Küçük deniz hayvanlarının kabuklarından oluşu...

1930'da keşfedilen, Güneş'in en uzağındaki gezegen. Büyüklük bakımından Merkür'den sonra gelir. Güneş'in çevresinde dönüşü 248,4 yıl, dönüş hızı saniyede 4,8 km.dir. Çapının 5.000 km olduğu hesaplanmı...

Ege Bölgesi'nde, özellikle erkekler tarafından oynanan bir çeşit zeybek oyunu. Genellikle tek başına oynanır; ancak Bergama ve Çanakkale yöresinde dört kişiyle oynanan türleri de vardır. Oyunun ağır t...

Ahlâkî yaşamın ölçütü olarak duyguyu alan öğretilerin genel adı. Edebiyat terimi olarak Lessing'in etkisiyle J.J. Bode tarafından 1868'de kullanıldı. Duyguyu öne alan, bir edebiyat ürününde duyarlığı ...

Kişinin kendine hastalıklı tutkunluğu. Terim, güzelliğiyle ünlü efsane kişisi Narsis'in adından gelir. Narsis bir gün su yüzünde gördüğü kendi imgesine vurulmuş, bu imgeyi ele geçiremeyeceğini anlayın...

beylikler devri şâirlerinden. Doğum ve ölüm târihleri belli değildir. Doğuştan kör olduğu söylenen Darir, kuvvetli bir hâfızaya sâhipti. Bu sâyede Arapça ve Farsçayı mükemmel bir şekilde öğrendiği gib...

Zanaat, maddi ihtiyaçlarını karşılamak için eğitim ve tecrübe gerektiren işlere verilen addır. Ayrıca hüner ve marifet anlamlarına da gelmektedir. Bir işle veya meslekle uğraşan ustalığı ve mahareti o...

Osmanlı Devleti ile Macaristan Krallığı arasında yapılan antlaşma (12 Temmuz 1444). Evrenosoğlu Ali Bey'in yönettiği Belgrad kuşatması sonuçsuz kalınca (1441), Osmanlılar 1444'e kadar Hunyadi Yanoş'un...

Yeryuvarını çevreleyen havanın (atmosferin), temas ettiği cisimlere uyguladığı, yüksekliğe ve yere göre değişen basınç. Ağzına kâğıt kapatılıp baş aşağı çevrilen su dolu bardaktan suyun akmaması, boşa...

Kükürt ve azot içeren, trombin oluşumunu ve etkisini önleyerek kanın pıhtılaşmamasını sağlayan kompleks bir organik asit. Karaciğerde, kaslarda, akciğerlerde, dalak ve öteki dokularda bulunur. Tıpta k...

İki şey arasında tutarsızlık, birbirine karşıt olma durumu. ...

Avustralya'nın altı eyaletinden biri olan ada. Yüz ölçümü 68 000 km2dir. Üçgen biçimindeki Tasmanya Adası, Bass Boğazı ile Avustralya ana karasından ayrılır. Büyük bölümü dağlıktır ve yağışlı ılıman i...

Taş, tunç, kil, alçı, fildişi, pişmiş toprak ve bakır gibi maddelerden yontularak, kalıba dökülerek ya da yoğurulup pişirilerek biçimlendirilen sanat eseri. Tarihte ilk heykel örneklerinin Yontma Ta...

Güneydoğu Yugoslavya ve kuzey Yunanistan'da yaklaşık 400 km. uzunlukta ırmak. Arnavutluk sınırında, Şar Dağları'ndan doğar, güneye akarak Selânik Körfezi'ne dökülür. En önemli kolu, Yugoslavya'da Crna...