ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İslâm devletinin himâyesinde yaşayan gayri müslim vatandaş. Ehl-i zimmet de denir. Zimmet, ahd, eman, himâye, sâhip çıkma koruma mecbûriyeti emniyetini garanti etmek demektir. Zımmîlerin İslâm devleti...

Orta oyununda hareketli, parasız, entrikacı, sırdaş, sorunlara çare bulan arsız bir tip. Aynı zamanda, Kavuklu gibi beceriksiz, ama saf değil, bilgisiz, çocuksu ve sempatik bir karakterdir. Kavuklu'nu...

İzmaritgillerden bir balık (Box salpa). Göğüs yüzgecinin dibindeki siyah lekeyle ayırt edilir. Boyu 40 cm kadardır. Eti lezzetsizdir. Uzun gövdesinde sarı çizgiler vardır. Doğu Atlantik kıyıları, Akde...

Parlak kırmızı renkte, billûrlaşmış, saydam, değerli bir taş....

Osmanlı İmparatorluğu'nda olayları kaydetmekle görevli devlet memuru. Vak'anüvisler, Dıvanıhümayun'a bağlı reisülküttabın emrinde çalışırlardı. Osmanlı Devleti'nde olayların resmî devlet görevlilerine...

Bir çeşit bakterinin neden olduğu ateşli ve öldürücü bir hastalık. Sıçanlar veba taşırlar. Bu hastalığa yol açan bakteri, sıçanın pireleriyle insana geçer. Günümüzde yaygın değildir; fakat bir zaman...

Başkenti Yaren, nüfusu 10 704 kişi (2000) ve yüz ölçümü 20 km2 olan Nauru'nın yönetim biçimi cumhuriyettir. Para birimi Avustralya doları ve resmî dili Nauru dili ile İngilizcedir. Dini Hristiyanlık o...

Doğu Afrika'da göl. Batıda Tanzanya ile doğuda Zaire arasında kalır. Uzunluğu 680, genişliği 50-75 km., yüzölçümü 32.500 km2, en derin yeriyse 1.440 metredir. ...

Konya'nın 52 km güneydoğusundaki tarih öncesi yerleşim yeri. 1958′de James Mellaart adlı İngiliz arkeolog tarafından bulundu. Anadolu'daki en büyük ve en önemli neolitik dönem yerleşmesidir. M.Ö...

Killi kalkerleri özel fırınlarda pişirip ezmekle elde edilen, çamuru çabuk katılaşıp, sertleşen ve yapılarda harç malzemesi olarak kullanılan beyaz ya da kül rengindeki toz. Çimento sözcüğü, yontulmuş...

Ebegümecigiller (Malvaceae) familyasından Althaea cinsine ait çeşitli türlerin ortak adı. Ana vatanı Avrupa'nın doğusu ve Afrika'nın kuzeyidir. Temmuz-ağustos aylarında, pembemsi-beyaz renkli çiçekler...

Kaşgarlı Mahmut'un Türk diliyle ilgili Türkçe-Arapça ansiklopedik sözlüğü. Türkçenin Arapça kadar zengin olduğunu kanıtlamak amacıyla yazılan yapıtta, Türkçe sözcüklerin anlamı, bölümlenişleri, Türk d...

Eski Roma'da halkın aşağı sınıfına verilen ad. Roma vatandaşlarının üstün sınıfını oluşturan patricilerden daha dar haklara sahiptiler. Ticaret yapabilir, mal-mülk edinebilir, ancak patricilerle evlen...

Rüzgâr gücünden yararlanarak geniş bir düzey oluşturacak biçimde yan yana dikilen ve teknenin direğine uygun bir biçimde takılarak onu hareket ettiren kumaş ya da şeritlerin tümüne verilen ad. Gerilmi...

Maden kömürü katranının kuru kuruya damıtılmasından elde edilen, özel kokulu, beyaz, suda erimeyen, alkol, benzol ve eterde kolaylıkla eriyen antiseptik bir hidrokarbon. Naftalinin kimyasal özellikler...

Mâni olma, engelleme, geciktirme anlamında kullanılan bir parlamento deyimi. Bir tasarı veya teklifin görüşülmesi, bir kânunun geçmesi, incelenmesi, araştırılması gibi, yasama meclislerinin belirli bi...

Halife Ömer zamanında Sasani İmparatorluğu ile Müslümanlar arasında yapılan savaş (642). İslâm ordusunun başında Numan bin Mukarrın bulunuyordu. Bu savaş, İranlılar ile Müslümanlar arasında son savaş ...

Bir cins midye (Solen). Kabuğunun çenetleri çakı sapı gibi ensiz ve uzundur. Kendisini dikine kuma gömer. Eti yenir. Hemen hemen tüm denizlerde bulunur. Kavkısı yassıdır. Aşağı doğru uzanan silindirim...

Tutuşabilen bir maddenin yanmasıyla ısı ve ışığın birlikte belirmesi. Ateş, genellikle kor hâlindeki katı cisimleri ve parlayan gazları kapsar. Ateşin insanlık kadar eski olduğu bilinmektedir. İlkçağl...

Bir yapıtın amacını belirtmek için kitabın başına konulan tanıtıcı yazı. Bilimsel yapıtlarda konu, çalışma yöntemi, yapıtın bölümleri vb. de anlatılır. Önsözü izleyen girişteyse doğrudan konu üzerinde...

(Moskova 1821-Petersburg 1881), Rus romancısı. Annesi bir tüccar kızı, babası askerî doktordu. İlköğrenimini Moskova'da yaptı. 1837'de Petersburg'daki Askerî Yüksek Mühendis Okulu'na girdi. 1843'te yü...

Parlaklığı geçici olarak normal düzeyinin birkaç bin ile yüz bin katına çıkan, patlayan yıldızlar sınıfının ortak adı. Bir novanın parlaklığı, patlamasını izleyen birkaç saat içinde en üst düzeye ulaş...

Milyonlarca voltluk gerilimler oluşturabilen elektrostatik jeneratör. Esas olarak dikey hareket eden, kumaştan yapılmış ve yalıtılmış sonsuz bir kayıştan oluşur. Alttaki kasnakta kayışa sivri uçlar ar...

İki parçadan birinin dönme hareketi yapmasını sağlayan bir birleştirme aracı. Kapı, kepenk, pancur, mobilya kapakları, açılır kapanır masalarda çeşitli menteşeler kullanılır. Menteşeler, yumuşak demir...

Ağartıcı ve temizleyici kimyasal maddeler içeren bir temizlik maddesi. Genellikle ağartıcı olarak hipokloritler kullanılır. Örneğin sodyum hipoklorit çözeltileri hem ağartıcı hem de dezenfektandır. Ku...