ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Aka Gündüz'ün romanı (1927). Romanda, verilen görevi başarabilmesi için yakınlarına şehit olduğu söylenen Yüzbaşı Murat'ın nişanlısının ruhsal bunalım geçirişi, hem Murat'ı, hem de Murat'tan olduğunu ...

Bileşikgillerden bir bitki, devekulağı (Arctium tomentosum). Geniş yapraklı, morumsu çiçekler açar. İlâç sanayiinde kullanılır, ayrıca kökü bazı deri hastalıklarına ve romatizmaya iyi gelen bir halk i...

Yumuşak çelikten yapılmış üzeri kalayla kaplı ince sac. Teneke, eskiden ince demir levhaların erimiş kalay içine batırılmasıyla yapılırdı. Günümüzde ise kalay, elektrik akımı yardımıyla ve "galvano" y...

Ağustosböceğigiller familyasından birçok böceğin ortak adı; özel olarak bu familyanın Güney Avrupa'da yaşayan ve yazın ortalığı çınlatarak öten, orakböceği de denen türü (Cicada plebeja). Ağustosböcek...

Perciformes takımından, Scombridae familyasının Sarda cinsini oluşturan deniz balıklarının ortak adı. Ortalama 1-2 kg gelen, eti esmer, kılçıksız ve pulsuz bir balıktır. Dünyanın hemen her yerine dağı...

Nemrut sönmüş volkanı üzerinde, 2.247 metre yükseklikte krater gölü. Hilâl biçiminde olan gölün yüzölçümü 12 km2 dir. ...

Su veren, su dağıtan. Eski edebiyatta içki meclisinde şarap sunan, dağıtan kimse anlamında kullanılmıştır. İçki meclisi (bezm), şarap ve öteki içkilere bağlı olarak yaygın biçimde geçer. Sakinin tatlı...

Ankara'nın kuzeyinde, Çubuk Çayı üzerine Ankara'nın su gereksinimini karşılamak için kurulmuş iki baraj. Çubuk I, 1936'da Çubuk Çayı'nın Çubuk Ovası'ndan çıktıktan sonra andezit kayaçları arasında açt...

Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun Harizm Valisi Kutbettin Muhammet bin Anuş-Tigin tarafından kurulan Türk hanedanı ve bu hanedanın yönettiği Türk devleti. Gazneliler gibi, bu hanedanı da kuran, Türk kö...

Peygamber ve Dört Halife için yazılan kasidelerin adı. Muhammet Peygamber için yazılanlara naatı şerif, Dört Halife için yazılanlara naatı ciharyâr, Ali için yazılanlara da naatı Ali adı verilmiştir. ...

Atom çekirdeğinin parçalanması ya da iki küçük çekirdeğin birleştirilmesi sırasında açığa çıkan enerji. Nükleer santrallerin reaktör ünitelerinde, nükleer fisyon tepkimesi güvenli biçimde denetim altı...

Eylem kök ve gövdelerinden (ulaç ekleriyle) türetilmiş sözcük. Ulaçlar, yapılışlarına göre ikiye ayrılırlar: Eylem kök ve gövdelerinden özel eklerle türetilen ulaçlar; ad eylemlerden ya da belirtme or...

Derideki kötü huylu tümör. Güneş ışınlarına derinin maruz kalması cilt kanserinin temel nedenidir. 1930′lardan beri moda olan bronzlaşma, beraberinde cilt kanseri oranında bir artışı da getirmiş...

Ekvator Afrikası'nda Zaire-Uganda arasında göl. Kıtanın en büyük gölü olan Victoria'nın kuzeybatısında ve 5.204 km2 genişliktedir. Civarındaki göl ve akarsularla bağlantısı vardır. 1864'te Sir Samuel ...

Charradriiformes takımının Recurvirostiridae familyasından iki kuş türünün ortak adı. Çamur içinde ya da sığlık alanlarda bitkiler arasındaki kabuklular ve küçük su hayvanlarıyla beslenen uzunbacaklar...

Ahlâkî yaşamın ölçütü olarak duyguyu alan öğretilerin genel adı. Edebiyat terimi olarak Lessing'in etkisiyle J.J. Bode tarafından 1868'de kullanıldı. Duyguyu öne alan, bir edebiyat ürününde duyarlığı ...

Arabistan ve Sahra Çölü'nde esen aşırı sıcak ve kurak bir tür rüzgâr. Bu tür rüzgâra, gökyüzü bulutsuzken karanın aşırı ısınması neden olur. Sıcaklığı çok yüksek, nem oranı çok düşüktür. Sıcak esen he...

Güneybatı Afrika'da, ülkenin kuzeyinden Orange Irmağı ağzına kadar uzanan çöl alanı. Uzunluğu 1.300, genişliği 50-150 km. ...

Resmî adı Seyşeller Cumhuriyeti'dir. Başkenti Victoria olan ülkenin nüfusu 79 672 kişi (2000), yüz ölçümü 450 km2dir. Yönetim biçimi cumhuriyettir. Ülkenin para birimi Rupi, resmî dili İngilizce, Fran...

Antalya'da kenti çeviren sur üzerindeki anıtsal kapılardan biri. Mermer kapı da denir. Roma İmparatoru Hadrianus'un Antalya'yı ziyareti sırasında, onun adına yapılmıştır (İ.S. 130). Üç gözlü olup Lâti...

Hızlı bir hava ya da buhar akışını art arda kesintiye uğratarak keskin bir ses çıkaran aygıt. 18. yüzyıl sonlarında yapılan ilk siren, bir memeden püskürtülen havayla çalışan çok delikli bir diskten o...

Çift kanatlılar (Diptera) takımından Drosophila cinsine ait yaklaşık bin böcek türünün ortak adı. Genellikle çürümüş meyvelerle beslenirler. Bu sineklerin önemi, yaşam çevrimleri çok kısa olduğundan, ...

Matematiğin, kısaca dört işlem olarak bilinen, toplama ve çıkarma, çarpma ve bölme, kuvvet ve kök alma ve logaritma alma işlemleriyle ilgili bölümü. Bu işlemlerin, değişme, birleşme, dağılma, etkisiz ...

Doymuş hidrokarbonların altıncısı (C6H14). Beş izomeri vardır. Doğada hafif petrol içinde bulunur. Kaynama noktası 69°C ve yoğunluğu 0,66'dır....

Katı metal cisimlerin yüzeyine yüksek sıcaklıkta difüzyon yoluyla bir ya da birden çok element emdirme. Bu işlem, sözkonusu metalin yüzey sertliğini artırır, korozyona ve aşınmaya daha dayanıklı olmas...