ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Kandaki şekerin (glikoz) normal düzeyin altına düşmesiyle ortaya çıkan; çarpıntı, aşırı terleme, el titremesi, açlık duygusu gibi belirtiler gösteren hastalık. Ensüline duyarlılık, karbonhidrat yeters...

Elektrik arkının ışık saçma özelliğinden yararlanılarak yapılmış aydınlatma aracı. Elektrotların buharlaşıp akkorlaşmasıyla parlak, sıcak bir ışık saçar. Dış aydınlatmada kullanılır. ...

Yahudiliğin geleneksel öğretilerini bir araya toplayan ve onların yaşayışlarını düzenleyen geniş yapıt. Talmud'un amacı yazılı yasa Tevrat'ın tamamlayıcısı olan sözlü yasayı tanıtmak ve onun gelecek k...

Bakteri, mantar ve bitki hücrelerinde hücre zarının üzerinde yer alan yapı. Bitki hücrelerinde selüloz telleriyle pektin, lignin, hemiselüloz vb. maddelerden oluşur. Bitki hücrelerini dış etkenlerden ...

Bir parçanın canlı, hareketli, coşkulu çalınacağını anlatan İtalyanca müzik terimi (acitato okunur). Bu sözcük, tempoyu belirten sözcüğe eklenir, temponun kendisini değiştirmez. ...

Telli bir sistemle ya da radyo sistemi aracılığıyla hareketli resimlerin uzak mesafelere iletilmesi. Televizyon yayını genellikle merkezî bir istasyondan, çok sayıda alıcıya yönelik olarak yapılır. An...

Kolla düzenli biçimde çevirmekle çeşitli havalar çalan mekanik bir org türü. İçinde iki körük ve sivri bakır uçlarla donatılmış bir silindir vardır. Çalgının kolu çevrilince her sivri uç, karşısına ge...

Yakını iyi görememe şeklinde beliren göz kusuru. Nedeni, göz merceğinin görüntüyü retinanın (ağtabaka) arkasına düşürmesidir. Atropin türünden bir ilâçla göz uyumu geçici olarak yok edilip merceğin kı...

Gümüşümsü beyaz bir metal. Saf olduğunda dövülebilir ve tel hâline getirilebilir bir malzemedir. Plâtin güzel görünüşü nedeniyle mücevher yapımında ve dişçilikte kullanılır. Pahalı olması, mücevherler...

Uyuz böceğinin, üst derinin altına girerek yaptığı kaşındırıcı, bulaşıcı bir deri hastalığı. Halk arasında gale' ya da gidişik' olarak da bilinir. Uyuz böceği, ancak bir mikroskop ya da büyüteç yard...

Eski Roma'da yargıçların ve yüksek devlet görevlilerinin önlerinde yürüyen, "Fasces" denilen birbirine bağlanmış ve ortasında bir balta bulunan bir değnek demeti taşıyan görevli. Değnekler dövmeyi, ba...

Bahaettin Nakşibent'in (1318-1389 Buhara) kurduğu tarikat. Temel ilkelerini Yesevîlik'ten ve daha çok Hacegânilik'ten alan, şeriata ve Sünnî inançlara sımsıkı bağlı olan Nakşibendîlik, bir yandan Sünn...

Roma kentini çevreleyen bölgenin adı. İtalyan Yarımadası'nın batısında, Tiren Denizi kıyısındadır. Kuzeyde Bolsena Gölü, doğuda Abruzzi Dağları, güney ve batıda Tiren Denizi ile sınırlanmıştır. Frosin...

Dağınık ağaç ve çalı grupları içeren tropik ya da astropik bir tür çayır. Bu tür bitki örtüsüne genellikle Afrika ve Güney Amerika'da rastlanır. Afrika savanları uzun ya da kısa otlarla kaplıdır, ağaç...

Çalı veya ağaçlar yâhut da odunlu tırmanıcı bitkiler. Yaprakları basit veya parçalı ve karşılıklıdır. Çiçekler tek eşeyli veya erdişidir. Taç ve çanak yaprakları 4 veya 5 parçalıdır. Meyve eriksi veya...

SI birim sisteminde ikincil açı birimi. Yarıçap uzunluğunda bir yayı gören merkez açının değeri 1 radyan olarak tanımlanır (2¹ radyan=360°; 1 radyan=57,296°=57° 17' 45")...

Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dalından dil. Hintçenin eskiliği İ.Ö. 1500'lere kadar uzanır. Hintçenin 3 tarihsel çağı vardır: 1) Eski Hintçe (Veda Hintçesi, Sanskritçe), 2) Orta Hintçe (Prakrit)...

Kırlangıçtan büyük bir gece kuşu (Caprimulgus curopeus). Uzunca kuyruklu, yumuşak tüylü, boz renkli, kısa gagalı ve sivri kanatlıdır. İnsanı yanına yaklaştırdığı hâlde yakalanamaz. Keçisağan da denir....

Askerlikte onbaşıdan bir üst rütbedeki erbaşlara verilen rütbe. ...

Osmanlı sadrazamlarından Nasuh Paşa'nın sadrazamlığında İran ile yapılan barış antlaşması (1612). Nasuh Paşa daha sadrazam olduğu sıralarda barış taraftarıydı. Bu bakımdan İran şahının barış teklifini...

Kimi yazarların gerçek adları dışında imza olarak kullandıkları ad. Divan edebiyatındaki mahlasla karıştırılmamalıdır. Takma ad belirli bir amaçla, özellikle gerçek adı gizlemek için kullanılır. Peyam...

Lâvların anîden soğumasıyla oluşan cam gibi şekilsiz kayaçlara verilen ad. Obsidiyen olarak da bilinir. Kimyasal yapısı granitle aynı olup kuvars gibi demir magnezyumu içerir. Volkan camı genellikle s...

Tek kamışlı bir tür nefesli saz. Saksafon dil sesli nefesli çalgılardan biridir. Yapısında, klârnetin tek dilli ağızlığı, metal bir gövde, obuanın kıvrık bölümüne benzeyen bir bölümü bulunur. Çoğu sak...

Hristiyanlardan alınan cizyenin toplanmasıyla görevli memur. İlk kez Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'nın sadrazamlığında bu yola başvuruldu. O zamana dek yerel memurlar tarafından toplanıp hazineye gönderi...

Gülgillerden bir çalı ya da ağaç türü (Sterculia). Afrika, Amerika ve Asya'nın tropikal bölgelerinde yetişir. Yüz kadar türü vardır. Parlak yeşil renkli olan yaprakları dökülmeden önce aleve benzeyen ...