ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Suda yaşayan ve köstebeğe benzeyen böcekçil bir memeli (Desmana moschata). 25 cm uzunluğundadır, ayakları perdelidir. Esnek bir hortumu vardır. Batı Asya ve Güney Rusya'da yaşar. Kuyruğunun altında ke...

Müzikte belirli çalgılar, sesler ya da topluluklar için yazılmış bir yapıtın, başka çalgılar, sesler ya da topluluklarca çalınıp söylenebilmesi için o yapıtta yapılan değişiklik, düzenleme. Örneğin, o...

Buhar gücüyle çalışan deniz taşıtlarının ortak adı. İstimbot ya da buharlı gemi olarak da bilinir. Önceleri yalnızca ırmaklarda yolcu ve ticarî mal taşımacılığında kullanılan çarklı tekneler buharlı g...

Rusya'ya bağlı Başkurdistan'da yaşayan Türk halkı ya da bu halkın soyundan olan kimse. Başkurtlar olarak da bilinirler. Volga ırmağıyla Ural Dağları arasında kalan bölgede yaşarlar. Ana yurtları Başkı...

Burun ve göz çevresindeki kemiklerin içinde bulunan boşluklara "sinüs"; bu boşlukların içini döşeyen mukozanın iltihaplanmasına da "sinüzit" denir. İnsanlarda 10-20 civarında büyüklü-küçüklü sinüs ...

lekülünde altı karbon atomu bulunan monosakkarit. Glikoz, früktoz ve galaktoz birer heksozdur. Doğada bulunan polisakkaritler, genellikle heksozlardan oluşurlar....

Eğlence, alay, şaka. Edebiyat terimi olarak bir konuyu alaylı, şakacı bir söyleyişle işleyen manzumelere denir. Bunların toplandığı kitaplar da hezliyyat adını alır. Hezelden "hezl-âmiz" (şaka ile kar...

Eski çağlarda ve Orta Çağ'da üzerine kazı kalemiyle yazı yazılan pişmiş çamurdan levha. Yapılan kazılar sonucu Sümerler, Asurlular ve Babillilere ait oldukları anlaşılan ve İ.Ö. 4. bin ile milât arası...

Tek toynaklılar (Perissodactyla) takımının Tapiridae familyasından varlığını sürdüren tek cinse (Tapirus) ait dört memeli türünün ortak adı. Tapirlerin ön ayağında 4, arka ayağında 3 parmak vardır. Ta...

Eskiden kitap satanlara verilen ad. Matbaanın keşfedilip, basın işinde kullanılmasından önce kitaplar, elle yazılırdı. Bu işi, meslek edinen pek çok kişi bulunurdu. Bunların yazdıkları kitapları, dükk...

Yatsı namazından sonra kılınan, üç rekât namaza verilen ad. Vitir namazının farz, vacip ve sünnet olup olmadığı konusunda mezhepler arasında görüş farklılığı var dır. Vitir namazı yükümlünün yalnız ba...

Dünyanın, Güneş etrafında bir kez tam dönmesi için geçen süre. Sene olarak da bilinir. Bir yıl, yaklaşık olarak 365 gün 6 saattir. Astronomide, uzunlukları farklı, değişik yıl tanımları vardır. ...

Osmanlı devlet örgütünde, hükümdarın dışarıyla ilişkisini sağlamak, haberciliğini yapmakla görevli memur. Mabeyincilik kurumu, saltanatın tarihiyle yakın ilgilidir. İlk kez Emevîlerde ve daha sonra da...

Canlıların yaşaması ve yaşamsal işlevlerini (büyüme, çoğalma) sürdürebilmesi için gerekli olan maddeleri yapmak amacıyla canlı hücrenin içinde meydana gelen kimyasal işlemler....

Havada süzülerek ilerleyen, motorsuz hava taşıtı. Plânörlerin dış yapısı küçük bir uçağa benzer. İniş hızları düşüktür. Bu yüzden, genellikle plânörlerin altında tek bir iniş takımı tekerleği bulunur....

Açık yerlerde bulunmaktan doğan korku, bilmedik şeyler karşısında duyulan hastalık derecesinde korku, bir çeşit fobidir. Bu genellikle genç kadınlarda görülen bir fobidir. Hasta evinden dışarı çıkmak ...

Cisimlerin sıcaklığını ölçmeye yarayan araç. Çalışma maddesinin sıcaklığa bağlı herhangi bir özelliğinden yararlanılarak düzenlenmiştir. Termometrelerde kullanılan sıvılarda, küçük bir sıcaklık artışı...

Bir bileşiği oluşturan atomların atom ağırlıkları (tartıları) toplamı. Daha çok NaCl, CaO, MgSO4 gibi molekül yapısı göstermeyen bileşikler için kullanılır. Örneğin NaCl'ün formül tartısı (Na = 23, Cl...

Yerkabuğunun sıvı, katı ya da gaz hâlinde olmak üzere tüm su varlığı. Büyük bölümünü okyanuslar ve denizler oluşturur. Tanım gereği, hidrosfer, buzullar ve yeraltı sularını da kapsar. Atmosferdeki su ...

Başka yollarla da bulaşabilen, fakat daha ziyâde cinsî temasla bulaşan hastalıklar grubu. Zührevî hastalıklar şu şekilde sıralanabilir: 1. Sifiliz: Bkz. Frengi. 2. Gonore: Bkz. Belsoğukluğu. ...

Bir tarikata girerek, yaşayışını onun yasa ve törelerine uydurmuş kimse. Farsçada "kapı kapı dolaşan", "dilenci", "fakir", Arapçada "fakir, yoksul ve dilenci" anlamlarına gelir. Terim olarak, bir mürş...

Eski Mısır'da firavunların anıtmezarları. Aynı zamanda tapınak olarak kullanılanları da vardır. Tabanları dörtgen, dört duvarı üçgen biçiminde yükselerek sivri bir uçla biten çok büyük taş yapılardır....

Uçlarından çekilen bir çubukta meydana gelen enine birim uzamanın, boyuna birim uzamaya oranıdır. Çubuğun hacminde önemli bir değişme olmazsa, bu oran 0,5'tir. Ancak pratikte genellikle daha azdır. Po...

Çoban ve kır yaşamını, doğa güzelliklerini konu edinen yapıt. Bu yolda yazılmış şiirlere bukolik de denilmiştir. Pastoral şiirin ilk büyük temsilcileri Yunan edebiyatında Thekritos (İ.Ö. 3. yüzyıl), L...

Sarı, yağ kıvamında, keskin acıbadem kokulu bir benzen türevi (C6H5NO2). Anilin üretiminde başlangıç maddesi, ayrıca çözücü ve yükseltgen olarak kullanılır. Ergime noktası 5,7°C, kaynama noktası 208°C...