ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Sansargiller (Mustelidae) familyasından etçil bir memeli türü. Kuzey Avrupa'da, Asya ve Amerika'da yaşayan, çok yumuşak ve esmer, kahverengi ince tüyleri olan, postu için avlanan küçük hayvan. Gerdanı...

Buharlı gemilerin icadından önce kullanılan yelkenli ve kürekli savaş gemilerinden birine verilen ad. Daha çok iki ve üç ambarlı, ahşap, büyük savaş gemileri bu adı alırlardı. Kalyon deyimi sonrada...

Akarsuların, deniz ya da göl kıyısına taşıdığı, çakıl, kum ve milden oluşan, çoğunlukla üçgen biçimli birikinti düzlüğüdür. Deltayı oluşturan akarsular, deniz düzeyine yakın ovalara indikleri zaman hı...

Bilim ve bilimsel yöntemin bilgiye ulaşmak için tek geçerli yol olduğunu savunan felsefî görüş. Bilim ve bilimsel yöntem dışındaki bilgilenme şekillerini kabul etmediği için, spekülâtif felsefe, metaf...

Etkeni, vücuda mikroplu su ve besinlerin yenmesiyle giren Salmonella typhi türü bakteri olan enfeksiyon hastalığı. Büyük tifo salgınlarının çoğu kent su şebekesinin kirlenmesiyle ortaya çıkar. Bunun y...

Asetik asidin tuzu ya da esterleri. Asetik asidin asit hidrojeni yerine bir metal ya da organik kökün geçmesiyle oluşurlar. Plastik ve elyaf üretiminde çözücü olarak kullanılan asetat esterler büyük t...

Resmî adı Gambiya Cumhuriyeti olan ülke üç taraftan Senegal ile çevrilmiştir. Afrika'nın batı ucu yakınlarında, Atlas Okyanusu kıyısında yer alır. Başkenti Banjul, nüfusu 1 381 496 (2000), yüz ölçümü ...

Alt deride bulunan ve ter salgılayan bez. İplik yumağına benzer ve bir kanalla dışarı açılır. Yumak silindirimsi hücrelerden bir epitelyum ve bunu saran çok sayıda kılcal lenf damarlarıyla kaplıdır....

Allahü teâlânın Kur'ân-ı kerîmde yapılmasını açıkça emrettiği şeyler, yâni emirler. Bu emirler Kur'ân-ı kerîmde kat'î delille, yâni açıkça bildirilmiş ve sözbirliğiyle anlaşılmışlardır. Emirlerin hem ...

Ağaçsivri farelerini, maymunları ve insanı içeren memeli takımı. Primates takımının iki alt takımı olan Prosimii ağaçsivri farelerini ve maki galago, lori gibi ilkel maymun türlerini; diğer alt takım ...

İslâm dininin kurucusu Hz. Muhammet'in yönetiminde, Müslümanların Taif kentine karşı yaptıkları sefer (630). Taifliler uzun süre Mekke tüccarlarıyla zaman zaman işbirliği, zaman zaman rekabet içinde y...

Kınkanatlıların yaprakböcekleri familyasından, patates ve patlıcangillerden başka sebze bitkilerinin de yapraklarını yiyerek büyük zararlara yol açan böcek (Leptinotarsa decemlineata). Anayurdu Kuzey ...

Yirmi dört Oğuz boyundan biri. Afşarlar, Oğuz göçleriyle İran, Suriye ve Anadolu'ya yayıldılar. İran'da zaman zaman önemli siyasî olaylara karıştılar. 18. yüzyılda İran tahtını ele geçiren Nadir Şah, ...

İran'da egemenlik süren Pers hanedanı (224-651). Hanedanın kurucusu Ardaşir, Part İmparatoru V. Artabanos'u yendi ve imparatorluğun başkenti Ktesiphon'u ele geçirdi (226). Roma ile başlayan savaşlar, ...

Horasan'da hüküm sürmüş hanedan (821-873). Hanedanın kurucusu olan Tahir bin Hüseyin, Abbasî Halifesi Memun tarafından Horasan valiliğine atandı. Kendi adına hutbe okuttuğunun ertesi günü öldü (822). ...

Patenlerle buz üzerinde kayma sporu. Buz üzerinde kaymanın oldukça eski bir tarihi vardır. Özellikle karın uzun süre yerden kalkmadığı, ırmak ve göllerin buz tuttuğu kuzey ülkelerinde ayakkabı tabanın...

Osmanlı Devleti'nin en önemli askerî gücünü oluşturan kurum. Kapıkulu Ocaklarının en önemlisidir. Yaya Ortaları, Sekban Bölükleri ve Ağa Bölükleri olmak üzere üç bölüme ayrılır. Yaya Ortaları; en eski...

Geçitlerinin çokluğu ve karmaşıklığı yüzünden içinden kolay çıkılamayan yerlere verilen ad. Yunan mitolojisine göre Girit Kralı Minos için Mimar Daedalus tarafından yapılan saraya da labirent adı veri...

Küçük beyaz ya da açık pembe çiçekli, çok yıllık otsu bir bitki (Gypsophila arrostii). 30-100 cm boyundadır. Özellikle köksapı suda kaynatıldığında, içindeki saponin nedeniyle sabun gibi köpürür. Süs ...

Kişinin kendine hastalıklı tutkunluğu. Terim, güzelliğiyle ünlü efsane kişisi Narsis'in adından gelir. Narsis bir gün su yüzünde gördüğü kendi imgesine vurulmuş, bu imgeyi ele geçiremeyeceğini anlayın...

Bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılık göstermesinden kaynaklanan bir rahatsızlık. Bedenimizde antijenlere duyarlı kan hücrelerinden lenfositler birbirleriyle etkileşim içindedir. Bir bölüm lenfosit, ...

Toprağı burguyla delerek açılan ve suyu kendiliğinden fışkırtan kuyu, artezyen kuyusu. Kuyunun alt ucu, daha yüksek düzeydeki bir kaynaktan beslenen bir derin su birikintisine açılır. Su, açılan kuyud...

İ.S. 9. yüzyılda Tunus'ta Kayrevan kenti merkez olmak üzere, bir kısım Cezayir ve Trablus toprakları üzerinde, sözde Abbasî halifelerine bağlı olarak hüküm süren hanedan. İ.S. 909 yılında Fatımîler ta...

ŞÂMÂNÎLİK (Şamanizm); Asya'da yayılan bozuk dinlerden birinin adı. Şâmânîler, ilâhî (semâvî) dinlerden hiçbirine inanmayan, yıldızlara, aya, güneşe, heykellere, cinne tapınan kimselerdir. Şâman, bu...

Yeryüzündeki suları inceleyen fiziksel coğrafya dalı. Kıyı biçimleri, akıntılar, derinlikler, sualtı, topografik özellikleri vb. hidrografinin inceleme alanına girer. Üç bölüme ayrılır: 1) Denizl...