ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Buharlı gemilerin icadından önce kullanılan yelkenli ve kürekli savaş gemilerinden birine verilen ad. Daha çok iki ve üç ambarlı, ahşap, büyük savaş gemileri bu adı alırlardı. Kalyon deyimi sonrada...

Kadınlarda doğurganlık döneminde, genellikle 28 gün (4 hafta) arayla görülen rahimden kan gelmesi olayı. Âdet hâli, ortalama dört gün sürer ve bu süre içinde rahim iç katı, dölyoluna atılır. Bir kadın...

Lâvların anîden soğumasıyla oluşan cam gibi şekilsiz kayaçlara verilen ad. Obsidiyen olarak da bilinir. Kimyasal yapısı granitle aynı olup kuvars gibi demir magnezyumu içerir. Volkan camı genellikle s...

Hücreyi biçimlendiren, seçici geçirgen ve esnek yapı. Protein, lipit (yağ) ve karbon hidratlardan oluşur. Lipitler çift tabakalı sıvı mozaik zar modelinin temelini oluşturur. Proteinler de bu lipit de...

Eklem bacaklılar (Arthropoda) şubesinin, kabuklular (Crustacea) sınıfının, on ayaklılar (Decapoda) takımının yengeçler (Brachyura) alt takımındaki türlere verilen genel ad. Vücutları yuvarlağımsı, yas...

Riyolit ve trakit gibi magmatik kayaçlarda ince taneli doku içinde büyük kristaller hâlinde ya da yüksek sıcaklıkta başkalaşmış kayaçlarda bulunan feldispat. Renksiz ya da gri renklidir. ...

Sürüngenler (Reptilia) sınıfının, yılanlar (Serpentes) alt takımındaki türlere verilen genel ad. Bedenleri genellikle ince, uzundur. Boyları 10 cm ile 10 m arasında değişir. Büyük yapılı avlarını yuta...

Atmosferin homojen olmayan seviyelerinden geçen ışığın kırılmasından kaynaklanan optik yanılsamaların genel adı. Ilgım olarak da bilinir. Uzak olan nesnelerin garip şekillerde görünmesi, olduğundan yü...

Uzun bir iple yerden kontrol edilen ve rüzgârda spor ve eğlence amaçlı uçurulan uçurtma, çoğunlukla ahşap bir iskeletin kâğıt, bez ya da naylonla kaplanmasıyla yapılır. Uçurtma yüzlerce yıldan beri be...

Bir yapıtın ana motifi ya da başlıca motifleri. Tema'yı konu ve anadüşünce ile karıştırmamalıdır. Başka bir söyleyişle konu, üzerinde durulan, söz söylenen olay, durum, nesne, genellenirse herhangi bi...

Kuzey Anadolu Dağları'nın Karadeniz'e paralel iki sıra hâlinde doğuya doğru yükselerek uzanan doğu bölümü. Aralarında Çoruh-Kelkit vadi oluğu yer alır. Bu oluk bazen geniş bir ova (Bayburt Ovası), baz...

Dokumacıkuşugillerden, Afrika ve Asya'da yaşayan, küçük, ötücü kuş (Ploceus). Gagası koni biçimindedir. Genellikle koyu renkli olmakla beraber, üreme mevsiminde erkekleri parlak ve süslü bir görünüm a...

"bir dik üçgende, (1) dik kenarların kareleri, hipotenüsle, onun üzerindeki izdüşümlerinin çarpımına; (2) yüksekliğin karesi, hipotenüs üzerinde ayırdığı parçaların uzunlukları çarpımına eşittir" biçi...

On bin metrekareye eşdeğerde yüzey ölçü birimi. Kısaca "ha" simgesiyle gösterilir ve arazi alanlarının ölçümlerinde kullanılır....

Bakır, nikel ve çinkodan yapılan, almangümüşü görünüşünde bir alaşım. Kuyumculukta, süs yapmakta, heykel dökümlerinde, çatal, bıçak, saat vb. eşya yapımında kullanılır. Paris ve Çin fakfonu olmak üzer...

Bahaettin Nakşibent'in (1318-1389 Buhara) kurduğu tarikat. Temel ilkelerini Yesevîlik'ten ve daha çok Hacegânilik'ten alan, şeriata ve Sünnî inançlara sımsıkı bağlı olan Nakşibendîlik, bir yandan Sünn...

Bir ya da birkaç yıl üst üste ürün alınan tarlanın, ertesi yıl boş bırakılması ve sürülmesi. Nadasa bırakılıp sürülen toprak havalandırılmış olur. Yabanî otların tohumlarının yeşermesi önlenir. Yeşilk...

Marmara Denizi'nde ada. Batıda Avşa Adası ile doğuda Kapıdağ Yarımadası arasında; Marmara Adası'nın güneyindedir. Yüzölçümü 21,37 km2, kıyı uzunluğu 40 km'dir. Erdek ile denizyolu bağlantısı olan adan...

(İsp.: Republica Dominicana), Orta Amerika'da, Büyük Antil Adaları'ndan biri olan La Espanola (Haiti) Adası'nda devlet. Bu, adanın doğusunu ve tüm alanının 2/3'ünü kaplar (adanın batısında Haiti Devle...

İçinde ateş yakılmaya yarayan yer. Eski çağlardan beri evlerde ısınmak, yemek pişirmek için ocaklardan faydalanılırdı. Kömür, taş ve mâden çıkarılan yerlere, zirâatçıların bostanlarda her çeşit sebze ...

Sultan Dördüncü Murad'ın Bağdat Seferine katılan Genç Osman adlı delikanlı ile ilgili menkıbe. Olay 17. yüzyılın yeniçeri âşıklarından Kayıkçı Kul Mustafa'nın destanıyla da bestelenerek günümüze kadar...

Türk siyâset adamı. Türkiye Cumhûriyeti Hükümetinin onuncu başbakanı. 1883'te Erzincan Kemâliye'de doğdu. Babası Müderris İbrâhim Edhem Efendi, annesi Sâliha Hanımdır. Öğrenimini İstanbul'da tamamladı...

Başkasının bir dizesini ya da beytini kendi şiiri içine alma sanatı. Kural olarak, alıntı yapılan şairin adını belirtmek gerekir. Ama alınan, çok bilinen bir dize ya da beyitse bu kurala uyulmayabilir...

Lavın çabuk soğumasıyla oluşmuş, parlak siyah, kimi zaman da gri ya da kahverengi, volkanik cam. Seyrek olarak kuvars ve feldispat kristalleri içerir. Kimyasal yapısı riyolitle aynıdır. Silisli bir ca...

Humbara denilen, demirden ya da tunçtan yapılan, içi patlayıcı maddelerle dolu, büyükleri topla, küçükleri elle atılan silâhı kullanan ve bu silâhı yapan askerlerin bağlı olduğu ocak. Yapımcılarının o...