ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Âşık edebiyatında, divan şiiri etkisiyle ortaya çıkan nazım ölçüsü. Divan edebiyatında kullanılan müstezat terimine karşılıktır. Aruz ölçüsünün "fâilâtün / fâilâtün / fâilatün / fâilün" kalıbına ek di...

Akçaağaçgillerden, yumuşak ve sağlam odunlu bir ağaç (Acer platanoides). Ormanlarda yetişir. Süs ağacı olarak bahçelere de dikilir. Karşılıklı yapraklı, erselik ya da birevcikli çiçekleri vardır. Türk...

Fransa'nın Nord ilinde, Pas de Calais kıyısında, yaklaşık 73.618 nüfuslu sanayi kenti ve Fransa'nın üçücü önemli dışalım limanı (yıllık liman trafiği 19 milyon tondur). Kuzey Fransa'daki sanayi kurulu...

Bilinen bir olayı, bir kişiyi, bir öyküyü ya da atasözünü dolaylı biçimde anlatma. Divan edebiyatında dinî öyküleri, din ulularını, Kuran ayetlerini ya da kimi öykülerle kahramanlarını anımsatmada kul...

Gözün yapısı, hastalıkları ve çalışması ile meşgul olan bilim dalı. Eski medeniyetlerde oftalmoloji, yaygın olarak uğraşılan bir bilim dalı idi. Mısırlıların M.Ö. 1550 yılına âit Ebers papirüslerinde,...

Ötücü kuşlar (Passeriformes) takımından Sitta cinsini oluşturan yaklaşık 20 kuş türünün ortak adı. Kısa kuyruklu ve iri başlıdır. Genellikle ormanlık alanlarda, parklarda ve bahçelerde yaşarlar. Kaya ...

Milyonlarca voltluk gerilimler oluşturabilen elektrostatik jeneratör. Esas olarak dikey hareket eden, kumaştan yapılmış ve yalıtılmış sonsuz bir kayıştan oluşur. Alttaki kasnakta kayışa sivri uçlar ar...

İslâm devletlerinde Müslüman olmayanlardan alınan özel vergi. İki türlü olurdu. Birisi "haracı ruus" (kişilerden alınırdı ve "cizye" olarak adlandırılırdı), öteki "haracı arazi" (toprak vergisi) idi. ...

Yeraltındaki suyun, doğal olarak toprak tabakası üstüne çıktığı su ağzı. Menbalar genellikle engebeli sâhalarda, yamaçlarda çıkar. Yağışlarla toprağa sızan su, killi tabakalara rastlayınca toprak altı...

Bir yüzü ülger denilen pek kısa, ince, sık tüylerle kaplı, parlak ve yumuşak kumaş. Yün, pamuk, ipek ya da naylondan, atkı ve çözgü ipliğiyle dokunur. İlk çağlarda Doğu'dan Batı'ya götürülen en değerl...

Harharyasgillerden, bir tür köpekbalığı (Carcharhinus lamia). Atlas Okyanusu ve Akdeniz'de yaşar. Uzunluğu 2 m.den fazladır. Dişileri yılda 25-30 yavru yapar. Yumurtalar ana karnında olgunlaşır, yavru...

Işın, dalga ya da parçacık seli hâlinde yayılan herhangi bir enerji biçimi. Daha çok ışık ve öteki elektromanyetik dalgalarla ses dalgaları ve radyoaktif maddelerden yayılan parçacıklar için kullanılı...

İlk kez 1294 yılında Giovanni Dandola tarafından Venedik'te bastırılan altın para. 15. ve 16. yüzyıllarda, başta İspanya olmak üzere diğer Avrupa ülkeleri de duka basmaya başladılar. Hollanda'da yakın...

Resmî adı Haiti Cumhuriyetidir. Başkenti Port-au-Prince olan ülkenin nüfusu 6 991 589 kişi (2000), yüz ölçümü 27 750 km2dir. Yönetim biçimi cumhuriyettir. Ülkenin para birimi Gourde, resmî dili Fransı...

At koşturup birbirine değnek atarak bireysel ya da takımca oynanan oyun. Cirit, Türklerin yüzyıllardan beri oynadıkları bir ata oyunudur. Türkler, Orta Asya'dan Anadolu'ya göç ettiklerinde bu oyun...

Lenf boğumlarının süreğen (müzmin) iltihabı. En çok boyunda görülür. Bir tür tüberkülozdur. Lenf boğumlarına yerleşen mikroplardan meydana gelen ve adenit denen iltihabın süreğenleşmesiyle oluşur. Önc...

Bir ağ ile ortasından ikiye bölünen bir alanda tek ya da çift oyuncuların raketle karşılıklı vurdukları ya da çeldikleri topu, belli kurallara göre, karşılanamayacak biçimde birbirlerinin alanına düşü...

Değişkenlerin her değeri için geçerli olan eşitlik. Eşitliğin özel bir hâli olan özdeşlik, = yerine _ işaretiyle gösterilir. Örneğin 2x _ x + x ve (a+b)2 _ a2 + 2ab + b2 birer özdeşliktir. ...

Bileşikgiller familyasından tek yıllık bir bitki türü (Helianthus annuus). Günebakan, gündöndü ve günçiçeği olarak da bilinir. Boyları bir metreden dört metreye kadar değişir. İnce uzun gövdesinin tep...

Bir kelimenin nereden geldiğini veya oluş şeklini ve birçok kelimenin ortak kökünü bulma işi. Bu işle uğraşan gramer dalı filolojinin bir bölümü olup, kelimelerin mânâlarının köklerini mümkün olduğu k...

Hidrojen klorürün (HCl) sudaki çözeltisi. Piyasada tuzruhu adıyla da bilinir. Doğada volkanların yakınındaki akarsularda bulunur. Mide özsuyunda da %0,3 oranında hidroklorik asit vardır. Derişik hidro...

Yerkabuğunu oluşturan kayaçların, başta akarsular olmak üzere, çeşitli dış etmenlerle yıpratılıp yerinden koparılması ya da eritilmeleri olayı, erozyon. ...

Poeciliidae familyasından çok renkli bir tatlı su balığı. Gupi ya da Gök Kuşağı Balığı olarak da bilinir. Familyanın öteki üyeleri gibi doğurarak çoğalan lepistes, bakımının kolay olması, hareketliliğ...

Arabistan ve Sahra Çölü'nde esen aşırı sıcak ve kurak bir tür rüzgâr. Bu tür rüzgâra, gökyüzü bulutsuzken karanın aşırı ısınması neden olur. Sıcaklığı çok yüksek, nem oranı çok düşüktür. Sıcak esen he...

Asya'da yaşayan bir Türk topluluğu; bugün Kuzey Kafkasya'da yaşayan bir Türk boyunun adı. Nogaylar, 13. yüzyılın ortalarında Altınordu Devleti başkomutanlarından Nogay yönetiminde Türk ve Moğol kabile...