ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

18. yüzyılda İngiltere ve Fransa'da gelişen, insanın akılcı düşünme yetisiyle kendisi için en yararlı olanı seçip tüm toplumu doğal bir denge durumuna getirebileceğini varsayarak; devletin ekonomik ya...

Bir kimseyi, bir şeyi belirtmeye ve anlatmaya yarayan sözcük, isim. Kişileri ve dünyada tek olan nesneleri belirten adlara özel ad, nesneleri belirten adlara da cins ad denir. Kişi adları, özel ad ve ...

1593-1606 Osmanlı-Avusturya savaşlarına son veren sulh antlaşması (11 Kasım 1606). 1593'te başlayan Osmanlı-Avusturya savaşı başlangıçta Osmanlılar aleyhine cereyan etti. Orta Macaristan ve Romany...

Büyük, görkemli yapı. Esas olarak hükümdarların oturduğu büyük yapı anlamına gelir. Sözcük, Roma imparatorlarının saraylarını kurdukları Roma'daki Palatium Tepesi'nden türetilmiştir. Daha sonra İngilt...

İnsanların Tanrı'ya, kaderini bağlı gördüğü üstün bir güç ya da ilkeye inanış ve bağlanışı; varlıkları, davranışları kutsal-kutsaldışı diye ikiye ayırmaya dayanan tasarımlar ve işlemler sistemi; Tanrı...

Osmanlılarda Bursa, Edirne ve İstanbul kadılarına verilen ad. İmparatorluğa başkentlik yapmış kentlere atanan taht kadıları, Fatih Medresesi'ndeki müderrislerin arasından seçilirdi. İstanbul kadısı, t...

Genellikle hamam ve ıslak yerlerde giyilen, ayağa meşin ya da lastik bir bantla geçirilen dört-beş parmak yüksekliğinde bir tür tahta ayakkabı. Değerli nalınlar şimşir ya da abanoz ağacından yapılır, ...

İtalya'da ırmak. Toscana Apeninleri'nde doğan Tiber, 396 km. uzunlukta olup Roma'dan geçer ve Ostia yakınında Tiren Denizi'ne dökülür. Başlıca kolları sağda Amiata Dağı'ndan gelen Paglia ile solda Ner...

Uzayda kendisinden daha büyük bir şeyin çevresinde dönen doğal ya da yapay gök cismine verilen ad. Gezegenlerin çevresinde dönen aylar doğal uydudur. Dünya'nın tek uydusu, Mars'ın Fobos ve Deimos adlı...

Günlük yaşamda, ticaret ve sanayide ağırlık, uzunluk, alan ve hacim belirtmek amacıyla kullanılan birimler. İnsanlar tarihî gelişim içinde değişik büyüklükleri ifade etmek zorunluluğuyla karşılaştılar...

Dünyanın, Güneş etrafında bir kez tam dönmesi için geçen süre. Sene olarak da bilinir. Bir yıl, yaklaşık olarak 365 gün 6 saattir. Astronomide, uzunlukları farklı, değişik yıl tanımları vardır. ...

Işık dalgasının enine titreşimlerinin yönü ve özelliklerinin belli kayıtlamalara uğraması, polarizasyon. Normal olarak ışık polarılmış değildir. Belli bir yönde ilerlerken, buna dik bir doğrultuda ve ...

Yelkenli teknelerle yarışmaya dayalı spor. Yatçılık olarak da adlandırılır. 1900 yılından itibaren olimpiyat oyunlarında yer almaktadır. Yelken yarışları aynı sınıftan tekneler arasında yapılır. Ülkem...

At koşturup birbirine değnek atarak bireysel ya da takımca oynanan oyun. Cirit, Türklerin yüzyıllardan beri oynadıkları bir ata oyunudur. Türkler, Orta Asya'dan Anadolu'ya göç ettiklerinde bu oyun...

Böcekler (Insecta) sınıfının, düz kanatlılar (Orthoptera) takımındaki sıçrayıcı türlere verilen genel ad. Familyalar ve hatta cinsler arasında çok belirgin yapısal farklılıklar olmasına karşın, tüm çe...

Omurgaya esneklik sağlayan ve omurlar arasında yer alan bir ara madde olan disklerin yerinden oynaması. Diskler, ortada yumuşak, süngerimsi bir madde ile; onu çevreleyen, halka biçimindeki bir bağdoku...

Bir sıvıyı, bulunduğu düzeyin üzerindeki bir düzeyden geçirerek daha alçak bir düzeye akıtmaya yarayan, bir kolu ötekinden uzun ve ters çevrilmiş U borusu. Pratikte kaptan kaba sıvı aktarmakta kull...

Dünya atmosferi çeşitli gazlardan oluşur. Ayrıca küçük miktarlarda bazı asal gazlar bulunmaktadır. Güneşten gelen ışınlar (ısı ışınları/kısa dalgalı ışınlar), atmosferi geçerek yeryüzünü ısıtır. Atmos...

Fransa'nın yakın tarihinde geniş çapta ün yapmış bir dava. Davada sanığın adı "Alfred Dreyfus" olduğundan bu adla anılır. Bir Yahudi olan yüzbaşı Dreyfus, 1894'te Fransa'nın askerî sırlarını Almanya'y...

Çoban ve kır yaşamını, doğa güzelliklerini konu edinen yapıt. Bu yolda yazılmış şiirlere bukolik de denilmiştir. Pastoral şiirin ilk büyük temsilcileri Yunan edebiyatında Thekritos (İ.Ö. 3. yüzyıl), L...

Yoğun bir ortamdan daha hafif bir ortama maksimum kırılma açısıyla (90°) geçen ışığın, yoğun ortamdaki gelme açısı. Örneğin su altındaki bir ışık kaynağından çıkarak yüzeye gelen ışınlar, yüzey normal...

Doğu Sibirya'da, Kuzey Buz Denizi'nin kıyısında yer alır. Yönetim biçimi cumhuriyet olan ülkenin yüz ölçümü 3 100 000 milyon km2; başkenti Yakutsk'tur. 1 200 000 milyon dolaylarında olan ülke nüfusunu...

Araştırmacı ve yazar. Balkan göçmeni fakir bir âilenin çocuğu olan Şevket Süreyya Aydemir, 1897 senesinde Edirne'de doğdu. Edirne Muallim Mektebinde okurken Turancı görüşü benimsedi. Birinci Dünyâ...

Bir deniz yumuşakçası (Pecten). Kabuğu açık renkli ya da beyaz, yol yol olup tarağı andırır. Çoğunlukla büyük boyludur. Sağ çenet çok kubbeli, sol çenet yassıdır. Çenetleriyle çırpınır ve oldukça yuka...

Yanardağ bacalarından yükselerek krateri dolduran ve zaman zaman yanardağ ağzında taşarak dağın eteklerinden akan, ergimiş kızgın kayalara lâv denir. Lâvlar akarken geniş ırmaklar oluşturur. Lâv, ç...