ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Kanın damarlara yaptığı basıncın 100 mm. cıva ağırlığının altına düşmesi. Nedenleri yetersiz beslenme, beslenme fonksiyonunun bozukluğu, aşırı kanama sonucu güçten düşme, ağır kalp hastalıkları, böbre...

Karşılıklı köşeleri arasında bire-bir eşleme kurulan iki üçgende, "karşılıklı açıların ölçüleri eşit ise bu üçgenler benzerdir", "karşılıklı iki kenarın uzunlukları orantılı ve bu kenarların belirttiğ...

Y=ax2+bx+c ikinci derece fonksiyonunun katsayıları arasındaki b2-4ac ifadesi. Ayıran da denir (simgesi D). Diskriminant, fonksiyona ilişkin bazı bilgiler verir. Özellikle fonksiyonu sıfır yapan x gerç...

Osmanlı Devleti'nde yayımlanan ilk resmî gazete. II. Mahmut'un buyruğuyla 1 Kasım 1831'de haftalık olarak yayımlanmaya başlandı. Ön hazırlıkları İzmir'de Fransızca olarak yayımlanan "Le Courrier de Sm...

Deniz suyu kıvamında, hücrenin içini dolduran ve diğer hücre yapılarının (organellerinin) taşındığı bir ortam. Çoğunlukla saydamdır ve fiziksel yapısı değişkendir. Hücrenin yaşamsal olayları sitoplâzm...

12. ve 13. yüzyıllarda Erzincan, Kemah, Divriği ve Şebinkarahisar bölgelerinde hüküm süren bir türk beyliği. Devletin kurucusu Mengücük Gazi, Alparslan'ın komutanlarındandı. Malazgirt Savaşı'na katıld...

Bir malı dış pazarda iç pazardan daha ucuza satmak anlamındaki ekonomik terim. Günlük kullanımda bir malı piyasa fiyatından daha ucuza satmak anlamına gelir. Damping, genellikle bir pazarı ele geçirme...

Taranmaya yarayan araç. Saç, sakal ve hayvan tüylerinin karışıklığını gidermeye (özellikle yapağı) ya da saçları tutmaya yarar. Tarihöncesinden beri kullanılmaktadır. O zamanlarda da bronzdan, kemikte...

Bilim ve sanat dallarının bütününün ya da bu dallardan birinin verilerini, o alandaki bilgilerin tümünü sistematik ya da alfabetik olarak kapsayan yapıt. Yunanca "en" (içinde), "kiklos" (çevre), "paid...

1593-1606 Osmanlı-Avusturya savaşlarına son veren sulh antlaşması (11 Kasım 1606). 1593'te başlayan Osmanlı-Avusturya savaşı başlangıçta Osmanlılar aleyhine cereyan etti. Orta Macaristan ve Romany...

Güney Hollanda'da kent. Denize 10 km. uzaklıkta, Eski Ren kıyısındadır. 1575'te kurulan üniversitesiyle ünlendi, bir kültür ve sanat merkezi oldu. Birçok Türkçe yazmalar, burada basıldı. 1623'te rasat...

Fatımî, Eyyubî ve Memlûk sultanlığı devirlerinde Mısır ve Suriye'de, sonra da Osmanlı Devleti idaresinde, kimlik belgesi anlamında kullanılmış terim. Mısır'da, fellahların oturmak zorunda oldukları ye...

Halife Ali ile Şam Valisi Muaviye'nin kuvvetleri arasında yapılan savaş (26 Temmuz 657). Halife Osman'ın öldürülmesinden sonra Ali halife seçildi. Ancak Şam Valisi Muaviye kendisi halife olmak istediğ...

Germisid diye de adlandırılan bu maddeler mantar, bakteri gibi mikroorganizmaların çoğalmasını önler ya da onları öldürürler. Antiseptikler daha çok mikroorganizmaların vücut yüzeylerine ulaşmasını ön...

Yerkabuğunun sıvı, katı ya da gaz hâlinde olmak üzere tüm su varlığı. Büyük bölümünü okyanuslar ve denizler oluşturur. Tanım gereği, hidrosfer, buzullar ve yeraltı sularını da kapsar. Atmosferdeki su ...

Çarlık Rusyası'nda meclis. Üyeleri, görev ve yetkileri çeşitli dönemlerde farklılıklar gösterdi. Temelde çarların otoritesini sınırlayan kuruluşlardı. II. Aleksandr döneminde üyeleri seçimle gelen ken...

Yerçekimi ivmesi (g) doğrultusunda, onunla aynı ya da zıt yönde bir ilk hız (v0) kazandırılmış bir cismin hareketi. Hareket yukarıdan aşağıya doğruysa t kadarlık zaman sonunda cismin hızı (v), v = v0 ...

Yirminci yüzyıl şâir ve yazarlarından. 1890 yılında İstanbul'da doğdu. Babası, albaylıktan emekli Mehmed Emin Beydir. İlköğretimine, Çengelköy Mekteb-i İbtidâîsinde başladı, Havuzbaşı Mektebini bitird...

Yunan mitolojisinde, yeraltındaki ölüler ülkesinin tanrısı. "Görünmez" anlamına gelen Hades adı, hem tanrının kendisi, hem de egemen olduğu ölüler ülkesi için kullanılır. Hades, Kronos ile Rhea'nın oğ...

Edebiyatta, bir yazarın kendi dilinde özgün yapıt yaratması, ortaya koyması. Kitap yazana da müellif denilir. Önceleri kitap yazma anlamına gelirken Tanzimat'tan sonra tahrir ve muharrir sözcükleri ya...

Dokusunda gümüş ya da altını andıran madensel teller bulunan kumaşlara verilen ad. Osmanlılar lame dokumacılığında oldukça ileriydi. Bunların "diba", "seraser", "zertari" gibi türleri vardı. Günümüzde...

Kabakgillerden, sıcak ülkelerde yetişen bir bitki (Citrullus colocynthis). Kokusuz ve karpuzu andıran meyvesi acı ve iç sürdürücü niteliktedir. Eskiden bu niteliklerinden dolayı hekimlikte kullanılırd...

İslâmın beş şartından biri. Diğerleri; kelime-i şehâdet getirmek, namaz kılmak, zekât vermek ve hacca gitmektir. İslâmın beş şartından dördüncüsü, mübârek ramazan ayında, her gün oruç tutmaktır. Oruç,...

Yunan mitolojisinde Yunanlıların en büyük tanrısı, tanrıların tanrısı, Kronos ile Rea'nın oğlu, Hera'nın kardeşi ve kocasıdır. Zeus, gökle ilgili doğal güçlerin tümünü kişilendiren varlıktır. Işık, ay...

Yer altında bulunan erimiş kızgın maddelerin, yeryüzüne çıktığı koni biçimindeki tepelere verilen ad. Yanardağ olarak da bilinir. Volkandan çıkan sıcak ve sıvı hâldeki maddelere lâv denir. Volkanlarda...