ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İslâm devletlerinde Müslüman olmayanlardan alınan özel vergi. İki türlü olurdu. Birisi "haracı ruus" (kişilerden alınırdı ve "cizye" olarak adlandırılırdı), öteki "haracı arazi" (toprak vergisi) idi. ...

Darbe ya da sıkışma sonucunda zedelenen kan damarlarındaki kanın çevredeki dokuya yayılmasıyla derinin rengini değiştirip önce kızarıklığa, sonra siyah-mor renge dönüşmesi. Çürükler darbenin şiddetine...

(?, Tırhala-1923 İzmir), Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi. Sarıgöllü Hacı Sofu ailesinden Feyzullah Ağa'nın kızıdır. 1876'da Selânik Asakiri Milliye taburunda üsteğmen olarak görev yapan Ali Rıza Efend...

Eklembacaklılarda, başın ön tarafında uzanan duyu organı, anten. Kabuklularda iki çift olmasına karşın diğerlerinde bir çift bulunur. Yalnızca örümceklerde duyarga yoktur. Duyargalar birçok duyu organ...

Hem hayvansal hem de bitkisel besinleri yiyebilen hayvanlara verilen genel ad. Omnivor da denir. Hepçil hayvanlara örnek olarak serçe, ayı ve ördek verilebilir....

Mağaranın tavanından düşen su damlalarından CO2 (karbon dioksit) gazının uçmasıyla ortaya çıkan kireç taşının mağara tabanında birikerek oluşturduğu uzun ve sivri şekil....

Derideki kötü huylu tümör. Güneş ışınlarına derinin maruz kalması cilt kanserinin temel nedenidir. 1930′lardan beri moda olan bronzlaşma, beraberinde cilt kanseri oranında bir artışı da getirmiş...

Başkumandanlık Meydan Muhârebesinin kazanıldığı, 30 Ağustos 1922 târihini yâd etmek için her yıl 30 Ağustosta kutlanan millî bayram. Zafer Bayramı, Türkiye'de, Kıbrıs'ta ve dış temsilciliklerinde büyü...

İkincil cinsiyet özelliklerinin gelişimi ve üreme organlarının olgunlaşmasıyla ilgili dişi cinsiyet hormonları. En önemlileri östradiol (C18H24O2), östron (C18H22 O2) ve östrioldur (C18H24O3). Östroje...

Dişlerde görülen hastalıklar. En çok görülen diş hastalığı çürümedir. Bakteriler, yemek artıkları ve tükürük, dişlerin üstünde bir tabaka oluşturur. Bakteriler, yiyecek artıklarını asitlere dönüştürür...

Anayasa ya da uluslararası teamül gereğince, kişilere tanınan ilişilmezlik ya da ayrıcalık durumu. Anayasayla sağlanan yasama dokunulmazlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içindir. Anayasaya gö...

İ.Ö. 264-146 yılları arasında Roma ile Kartaca arasında yapılan ve Kartaca'nın ortadan kalkması, Batı Akdeniz'in Roma egemenliği altına girmesiyle sonuçlanan savaşlar. İ.Ö. 3. yüzyıl ortalarında Roma,...

Kendisi için gerekli besin maddelerini dış ortamdan hazır olarak alan, ancak kendisi üretemeyen canlıların genel adı. Bütün hayvanlarla bitkilerin bir kısmı heterotrof; bir diğer adıyla dışbeslektir. ...

Çok hızlı giden orta büyüklükte savaş gemisi; muhrip. Orta çapta torpilsalarlar ve toplarla donatılmıştır. II. Dünya Savaşı'ndan önce, torpidobotları batırmak için kullanıldı. Günümüzde ise, uçaksavar...

Gözkapağının kenarında çıkan, arpa tanesi büyüklüğünde küçük kan çıbanı. İtdirseği de denilir. Kapakta şişlik, kızartı ve ağrı ile başlar. Şişlik genellikle bir hafta içinde patlayarak dağılır. Tedavi...

Akışkanın paralel katmanlar hâlinde aktığı düzgün akış. Katmanlı akış da denir. Katmanların düzlemsel ve katmanlardaki akışkan parçacıklarının hızlarının da aynı olması zorunlu değildir. Yatay ve düz ...

Kendi, benlik, öz varlık vb. anlamlara gelen ve Kuran'da ruh anlamında da kullanılan Arapça sözcük. Bu nedenle, İslâm düşünürleri bu sözcüğe ruh anlamı da verirler. İslâm inanışına göre üç türlü nefis...

Bir parçanın notalarını ara vermeden birbirine bağlayarak söylemek ya da çalmak gerektiğini belirten İtalyanca müzik terimi. Üflemeli çalgılarda soluk almadan, yaylı çalgılarda tek yay çekişte çalınar...

İstanbul'da ilk Mevlevî tekkesi. 1491 yılında, İskender Paşa tarafından kuruldu. 1765'te bir yangın sonucu kullanılmaz hâle gelen tekke, 1791 yılında, III. Selim zamanında, Şeyh Galip'in isteği üzerin...

Potasyum hidroksit ve karbon dioksitten elde edilen, renksiz, kristal yapılı, nemçeker katı (K2CO3). Arapsabunu ve iyi cins cam yapımında, alkolün suyunu çekmede, boyacılıkta ve potasyum tuzları elde ...

Bileşikgillerden bir bitki, devekulağı (Arctium tomentosum). Geniş yapraklı, morumsu çiçekler açar. İlâç sanayiinde kullanılır, ayrıca kökü bazı deri hastalıklarına ve romatizmaya iyi gelen bir halk i...

Şiir, ölçülü ve ölçüsüz (serbest) olarak iki biçimde yazılabilir. Ölçülü yazılan şiirlerde iki tür ölçü söz konusudur: Aruz ölçüsü ve hece ölçüsü. Aruz, Arapça ve Farsça kökenli bir ölçüdür ve ü...

Kabakgillerden, sıcak ülkelerde yetişen bir bitki (Citrullus colocynthis). Kokusuz ve karpuzu andıran meyvesi acı ve iç sürdürücü niteliktedir. Eskiden bu niteliklerinden dolayı hekimlikte kullanılırd...

Halife Ali ile Şam Valisi Muaviye'nin kuvvetleri arasında yapılan savaş (26 Temmuz 657). Halife Osman'ın öldürülmesinden sonra Ali halife seçildi. Ancak Şam Valisi Muaviye kendisi halife olmak istediğ...

On beşinci yüzyıl başlarında, bugünkü Meksika'nın orta ve güney bölgelerinde büyük bir imparatorluk kurmuş olan halk. Nahuva adıyla bilinen bir dili konuşan Aztekler, sınırların bugün kesin olarak bil...